Ze komen er maar niet uit, de Grieken en hun crediteuren. Hebben de Grieken echt zo weinig hervormd? Er gaapt nog een gat van twee miljard. Komende donderdag moet de eurogroep onder leiding van Dijsselbloem de Griekse knoop doorhakken. Wat wordt het voor de Grieken - stay or go?

    Maanden duren ze al, die onderhandelingen tussen de nieuwe Griekse regering en de rest van de eurozonelanden, vooral vertegenwoordigd door de Duitse bondskanselier Merkel, die daarbij de Franse president Hollande mee op sleeptouw neemt, omdat ze natuurlijk niet de schuld van een eventueel falen alléén in de schoenen geschoven wil krijgen.

    Een gat van twee miljard

    Naar verluidt is er een jaarlijks gat van zo'n twee miljard euro te overbruggen. Volgens eurocommissaris Oettinger dreigt er over twee weken zelfs een noodtoestand uit te breken in Griekenland: 'Als er geen overeenstemming komt, komt er geen geld en moet er op 1 juli worden overgeschakeld naar een plan B in Griekenland. Er zou dan in Griekenland vanaf 1 juli sprake zijn van een noodsituatie, voor wat betreft energie, salarissen voor de politie, medicijnen en nog veel meer zaken. Ik denk dat alle betrokkenen, ook de Europese Commissie, een plan moeten uitwerken dat de gevolgen beperkt van uittreding uit de euro en een faillissement', aldus Oettinger. Brussel vindt dat de Grieken te weinig doen - daarin bijgevallen door vrijwel de gehele Europese hoofdstroommedia. De Griekse premier Tsipras daarentegen verwijt Brussel een gebrek aan realisme en zijn minister van Financiën Varoufakis herhaalde nog maar eens dat Griekenland een forse schuldreductie nodig heeft. Hierin werd hij overigens bijgevallen door de hoofdeconoom van het Internationale Monetaire Fonds (IMF), Olivier Blanchard, die vond dat beide partijen water bij de wijn moesten doen.
    IMF-hoofdeconoom:  gedeeltelijke kwijtschelding van de Griekse schulden onvermijdelijk
    Zonder gedeeltelijke kwijtschelding van de schulden zou het voor de Grieken onmogelijk zijn om ooit op eigen economische benen te staan, aldus de IMF-econoom. Wel zouden de Grieken verdere pijnlijke maatregelen moeten nemen, zo voegde hij er aan toe.

    Doen de Grieken te weinig?

    De vraag is of het terecht is dat Brussel zegt dat de Grieken te weinig doen.  Met name op het gebied van de btw en pensioenen zou Brussel ontevreden zijn. Maar uit cijfers van de Europese Commissie zelf bleek dat de Grieken van alle eurozone landen de strengste hervormingen hebben doorgevoerd. Oók op pensioengebied. De pensioenen vormen een te groot percentage van de staatsuitgaven, zo vindt de trojka. Dat komt evenwel niet door de hoogte van de Griekse pensioenen - die zijn de helft van bijvoorbeeld de gemiddelde Nederlandse -, dat komt door het omvangrijke ambtenarenapparaat. Verder bezuinigen zou een desastreus effect hebben op de groei van de economie, aldus een andere IMF-official, die het verhogen van de btw in dit stadium zelfs 'shocking' noemde: 'I am frankly shocked that we are even having a discussion about raising VAT at all in these circumstances'. En wie de recente hervormingsvoorstellen van de Griekse regering analyseert kan haast niet anders dan concluderen dat budgettair echt de rek eruit is.
    De Griekse regering is wel degelijk met vergaande maatregelen gekomen
    Uit die voorstellen blijkt dat de Griekse regering wel degelijk met vergaande maatregelen is gekomen om haar (belasting-)inkomsten te verhogen. De btw gaat voor veel producten omhoog (met uitzondering van medicijnen, vers fruit en electriciteit), de inkomstenbelasting gaat omhoog, met name voor de hogere inkomens, er komt een aparte - inkomensafhankelijke - solidariteitsheffing, de vennootschapsbelasting gaat van 26 naar 29 procent, de pensioenen worden verder versoberd (waarbij de allerlaagste pensioenen ontzien zullen worden), de farma-industrie wordt aangepakt. Kortom, een hele trits van maatregelen is door de Griekse regering ter tafel gebracht. Ook blijkt uit de cijfers dat de Grieken de afgelopen jaren evenmin stil gezeten hebben. Ze hebben hun arbeidskosten omlaag weten te brengen en ondanks de voor het land te dure munt, hun exporten relatief ten opzichte van hun bbp weten te verhogen. Zie onderstaande grafieken. Greece-vs-Germany-ULC Greece-exports-as-share-of-GDP

    Bezuinigen hindert economisch herstel

    Het grote twistpunt in de kwestie is en blijft of strenge bezuinigingen wel helpen bij het aanjagen van economische groei. Veel economen betwijfelen steeds openlijker dat 'de Duitse weg' de juiste weg is. Al vier maanden geleden schreef econoom Wolfgang Münchau in een artikel in The Financial Times dat de Grieken hun poot stijf moesten houden en zich moesten verzetten tegen wat hij noemde 'the eurozone failed policies'.
    'De Grieken moeten hun poot stijf houden tegenover falend Europees beleid'
    Ook andere economen uitten kritiek. Zo stelde Karl Whelan dat de Grieken veel meer hebben gedaan om hun economie te hervormen dan bijvoorbeeld Frankrijk en Italië. En de Duitse econoom Hans-Olaf Henkel schreef in een opiniestuk dat het probleem niet zozeer Grieks is, maar de structuur van de eurozone. Henkel stelde dat niet alleen Griekenland dringend een monetaire devaluatie nodig had, maar heel Zuid-Europa, inclusief Frankrijk. Maar discussiëren over het al dan niet handhaven van de euro is een taboe, aldus de Duitse professor.
    'Beste scenario is een gecontroleerd vertrek van de sterke eurolanden uit de euro'
    Volgens Henkel zou het economisch beste scenario een gecontroleerd vertrek van de sterke eurolanden uit de euro zijn. Maar als de politieke wil ontbreekt om de euro op te heffen, dan zit er volgens hem voor de Grieken maar één ding op: een vertrek uit de eurozone, in combinatie met een forse afstempeling van hun schulden. Geconcludeerd kan dus worden dat het duo Tsipras en Varoufakis bepaald niet alleen staan in hun kritiek op het functioneren van de Europese 'instituten', zoals de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank nu worden aangeduid. In zijn FT-artikel van begin deze maand liet Matthew Klein zien dat er onder de Griekse bevolking weinig bereidheid is tot het brengen van nog meer offers. Onder de SYRIZA aanhang was er zelfs een meerderheid van 58 procent die een terugkeer naar de drachme prefereerde, zie grafiek. Greek-euro-polls Donderdag komen de ministers van Financiën van de eurozone bijeen, onder voorzitterschap van Jeroen Dijsselbloem. Aan hen de taak een salomonsoordeel te vellen over de Griekse kwestie. Het valt onmogelijk te voorspellen wat de uitkomst zal zijn, aangezien die Griekse kwestie steeds minder een economische is, maar steeds meer een politieke, om met de woorden van Klein te spreken. Ondertussen lopen de rentes van de andere zwakke eurolanden verder op. Beleggers zijn bevreesd voor 'besmettingsgevaar', stelde een obligatiestrateeg bij ABN Amro. Het gaat er dus om spannen deze week. Niet alleen voor de Grieken, maar voor de eurozone als geheel. In de woorden van eerder genoemde Hans-Olaf Henkel: 'Only with bipartisan cooperation between centrist European political forces with the political imagination to conceive of an EU without a monetary union, at least in its current form, can we pave the road toward a real European recovery'. Ook is van belang wat het IMF uiteindelijk gaat doen. Destijds was deelname van het IMF aan de reddingsoperatie van Griekenland voor de Nederlandse regering een noodzakelijke voorwaarde om steun te geven aan de Grieken.   Lees meer over Griekenland en de EU in het Griekenland in Europa dossier van Follow The Money

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jean Wanningen

    Gevolgd door 229 leden

    Jean Wanningen (Weert, 1957) is een veelkleurige persoonlijkheid. Ging na ‘verkeerde’ studies bij een gerenommeerde investmen...

    Volg Jean Wanningen
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Dit artikel zit in het dossier

    Griekenland in Europa

    Gevolgd door 263 leden

    Wat moeten wij - Europa, Nederland - toch met Griekenland? Die vraag komt terug met de regelmaat der seizoenen. Dezelfde vrag...

    Volg dossier