Ons christelijk-socialistische wereldbeeld is hard aan vervanging toe (#2)

    Vooral door onwetendheid lijdt de mens, leerde Boeddha ons al. We weten niet wie we zijn en wat we kunnen en zoeken daarom zingeving buiten onszelf, bij goeroes en kerken. Maar die zingeving zit al in ons, betoogt filosoof, schrijver en ondernemer Eric Bartels. Integreer liever spiritualiteit, economie en persoonlijk leven in 'één zingevende werkelijkheid'. Dan heb je geen religie of socialisme meer nodig.

    Wat voorafging

    Naar aanleiding van de terreuraanslagen in Parijs en de massa aanrandingen in Duitsland schreef ik vorige week het artikel: Ons christelijk-socialistische wereldbeeld is hard aan vervanging toe. Ik beschrijf daarin dat tegen het einde van de 19e eeuw radicale verschuiving plaatsvond in de wijze waarop wij in het Westen tegen menselijk gedrag aankijken. Voor dat kantelpunt zagen wij gedrag als een resultante van het individuele karakter van de mens. Ieder mens was individueel aan te spreken op een eigen karakter en daarmee op het eigen gedrag. Als je negatief gedrag vertoonde was dat een teken van een slecht karakter en als je positief gedrag vertonen een teken van een goed karakter. En je karakter bestond uit aan te leren vaardigheden. Ieder individueel mens was dus zelf verantwoordelijk voor het ontwikkelen van een goed karakter. Na het genoemde kantelpunt begonnen wij menselijk gedrag te zien als de resultante van sociale krachten. Je bent zelf niet meer verantwoordelijk voor je gedrag, het is de schuld van je sociale context. Een christelijk-socialistische conditionering die ons  nog steeds parten speelt, zoals ik in het genoemde artikel heb beschreven. Deze week las ik een intrigerende discussie op facebook tussen twee vrienden van mij die allebei enige bekendheid genieten: Tijn Touber, spiritueel leraar en auteur van spirituele boeken en prof. dr. Jan Keppel Hesselink, arts-farmacoloog en auteur van verschillende wetenschappelijke artikelen en boeken. De discussie lijkt over kanker gaan, maar gaat  ook hier weer in essentie over de christelijk-socialistische conditionering die ik heb beschreven. Toen ik dat las, realiseerde ik me dat ik nog een dimensie heb toe te voegen aan mijn betoog in dat artikel.

    Pseudo-psychologie

    De discussie tussen Keppel Hesselink en Touber gaat over de behandeling van kanker. Touber heeft een artikel geschreven in het tijdschrift Ode; het staat tevens op zijn website. In dat artikel beschrijft hij het werk van de Duitser Lothar Hirneise, een voormalige sportwinkeleigenaar die zich is gaan verdiepen in kanker omdat een vriend van hem deze ziekte kreeg. Zijn artikel vormt in wezen een aanklacht tegen de Westerse medische wetenschap, met alle clichés die daarbij horen. Met, vervolgens, een cocktail van natuurgeneeskunde, pseudo-psychologie en spiritualiteit. Keppel Hesselink reageert daar furieus op en geeft aan dat Hirneise 'vreselijke onzin' uitkraamt. Touber stelt in zijn reactie daarentegen dat Hirneise een slimme man is met een frisse kijk op kanker. En dat, zolang de reguliere medische wetenschap "er niet veel van bakt in de ‘war against cancer,"' hij openstaat voor alternatieven. Keppel Hesselink verwijt Touber vervolgens 'container-begrippen' te hanteren die een zinnige discussie onmogelijk maken. Hij wijst er tevens op dat de hedendaagse geneeskunde inmiddels een aantal vormen van kanker met succes kan genezen, zoals 'testis kanker, de melanomen en de lymfeklierkankers' Deze discussie over kanker gaat in feite over botsende wereldbeelden. Toubers betoog past precies in de christelijk-socialistische conditionering die ik in mijn vorige artikel heb beschreven. Het getuigt van een bepaalde visie op de westerse maatschappelijke ordening, een visie die je ook terugvindt in de reacties op bijvoorbeeld de massa-aanranding in Keulen. Ik realiseer me door deze discussie dat ik dat nog specifieker moet beschrijven dan ik in mijn vorige artikel heb gedaan.

    Kapitalisme

    In het christelijk-socialistische wereldbeeld bestaat een ambivalente houding ten aanzien van onze westerse maatschappelijke ordeningen. Deze ordeningen worden voornamelijk als kapitalistisch gezien. En 'kapitalistisch' staat in het genoemde wereldbeeld voor plat consumptief, oppervlakkig, onrechtvaardig en ontdaan van elke menselijke waardigheid. Iedereen die succesvol en rijk is in deze kapitalistische ordeningen wordt als verdacht gezien.
    Iedereen die succesvol en rijk is in deze kapitalistische ordeningen wordt als verdacht gezien
    Waarschijnlijk heeft deze persoon misbruik gemaakt van anderen om deze positie te bereiken, is dan de gedachte. Deze geconditioneerde reactie komt rechtstreeks voort uit de gebeurtenissen aan het einde van de 19e eeuw toen arbeiders zich massaal begonnen te verzetten tegen hun erbarmelijke arbeidsomstandigheden. Zoals gedurende de arbeidersopstanden in 1861 in de Verenigde Staten. De werkelijkheid is sindsdien totaal veranderd, maar onze geconditioneerde reactie bestaat nog steeds en uit zich in bovenstaande. Deze conditionering zie je nog steeds in allerlei discussies opduiken. Ook in het artikel van Tijn Touber. Ook Touber gebruikt allerlei containerbegrippen die daarop duiden. In zijn laatste reactie op Keppel Hesselink heeft hij het bijvoorbeeld over 'het grote geld'  dat de medische professie corrumpeert. Een klassieke christelijk-socialistische reactie, die volledig haaks staat op de feiten. Het zijn onderbuikgevoelens die nergens op zijn gebaseerd. En als je die gevoelens ergens tegenkomt dan is het wel in de wereld van religie, spiritualiteit en zelfhulp-boeken. Daarom is het interessant om dit onderwerp nog een keer vanuit die hoek onderzoeken. Ook al omdat ik het woord ‘christelijk’ gebruik om de genoemde conditionering te beschrijven.

    Verlichting

    Laten we beginnen met het boeddhisme. De Indiase neuro-psycholoog Siddharta Gautama (ook wel Boeddha genoemd) heeft 2.500 jaar geleden een methode ontwikkeld om te komen tot verlichting. De vraag die zich dan meteen aandient is: wat is verlichting? Iedereen gebruikt dat woord, maar ik heb de indruk dat er weinig wordt nagedacht over wat dat precies betekent. Als je de suta’s leest uit de Pali-canon (de oudste bewaard gebleven geschriften over de Boeddha) kun je in ieder geval vaststellen dat
    voor Siddharta Gautama stond verlichting gelijk aan het vrij zijn van lijden
    voor Siddharta Gautama verlichting gelijk stond aan het vrij zijn van lijden. En lijden definieert Siddharta Gautama als iedere vorm van mentaal ongemak: van ergernissen en irritaties tot aan datgene wat wij tegenwoordig lijden zouden noemen. Als je vervolgens onderzoekt wat Siddharta Gautama ziet als de oorzaak van het lijden, kun je daar ook bepaalde conclusies uit trekken over het begrip ‘verlichting’. In essentie ziet hij drie oorzaken voor menselijk lijden: (1) begeerte (2) afkeer (3) onwetendheid Als je dat verder onderzoekt, blijft alleen onwetendheid over. Onwetendheid over de ware aard van de werkelijkheid, waartoe ook ook de werkelijkheid van ons gedrag behoort en onze bijbehorende neurologie. Volgens  Siddharta Gautama ontstaan door het niet-weten allerlei aannames: meningen, overtuigingen, waarden en andere uitingen van niet-weten. En dus ook meningen, overtuigingen en waarden over ons eigen gedrag en ons eigen zijn.

    Identiteit

    Dat wat wij ‘identiteit’ of ‘ik’ noemen is geen feitelijkheid, maar een verzameling aannames. Volgens Siddharta Gautama een illusoir construct dat wij zelf hebben geschapen en dat we koste wat het kost in stand willen houden. Vanuit diezelfde onwetendheid ontstaan begeerte en afkeer, omdat we abusievelijk aannemen dat ons welbevinden en dus onze neurologische staat worden bepaald door de buitenwereld. We nemen een oorzaak-gevolg verband aan tussen dat wat buiten gebeurt en hoe we ons van binnen voelen. En dus begeren we dat waarvan we denken dat we er gelukkig van worden en hebben we een afkeer van datgene waarvan we denken dat we er ongelukkig van worden. Als we deze logica van Siddharta Gautama volgen, staat verlichting gelijk aan weten, aan kennen. In die zin was Siddharta Gautama de eerste empirische wetenschapper, wiens methode erop is gericht dat wij zuiver empirisch onze eigen neurologie en gedrag onderzoeken. Dat is ook de reden dat hij steeds weer stelde dat we hem niet blind moeten volgen, maar dat we steeds weer ons eigen verstand moeten gebruiken en zelf moeten oordelen. Een ware empirist dus.
    De verlichting die Siddharta Gautama voorstelt wijkt dus helemaal niet af van de Westerse filosofische traditie
    De verlichting die Siddharta Gautama voorstelt wijkt dus helemaal niet af van de Westerse filosofische traditie. Het is wat de Duits-Amerikaanse filosofe Hannah Arendt bijvoorbeeld het 'niet-denken’ noemt - volgens haar in ultieme vorm de oorzaak van de monsterachtige daden van de nazi’s als Adolf Eichmann - is dat wat Siddharta Gautama ‘samsara' noemt. Het ‘denken' van Hannah Arendt staat dus gelijk aan dat wat Siddharta Gautama nirvana of verlichting noemt.

    Zingeving

    Ik heb verschillende spirituele stromingen diepgaand onderzocht. Zo bestudeer en beoefen ik al 12 jaar het boeddhisme. Aanvankelijk de zen-variant ervan en de laatste 10 jaar de Tibetaanse variant. Als je je in dergelijke stromingen verdiept, kom je natuurlijk veel lotgenoten tegen. Gedurende de jaren ben ik steeds meer een patroon in het gedrag van die lotgenoten gaan zien. Wat men lijkt te zoeken is zingeving. En men zoekt die zingeving, omdat men deze zingeving in het dagelijkse leven niet vindt. Ik vind dat heel tragisch. We hebben een geweldige maatschappelijke ordening geschapen met gelijkwaardigheid voor iedereen, universele rechten van de mens, scheiding der machten en democratie en toch heb ik sterk de indruk dat de grote meerderheid van de burgers in deze maatschappelijke ordeningen niet gelukkig zijn omdat ze geen zingeving ervaren. De natuurlijke neiging van de meeste mensen lijkt het dan om de schuld te geven aan de maatschappelijke ordening. Volgens Siddharta Gautama is het de standaardreactie van de onwetende mens om de oorzaak van zijn of haar neurologische staat buiten zichzelf te zoeken. Terwijl de oorzaak van je neurologische staat altijd in jezelf ligt. Gebeurtenissen in de buitenwereld zijn hooguit een aanleiding, maar nooit de oorzaak van je neurologische staat. De wijze waarop je je geest gebruikt, bepaalt wat de invloed is van de aanleiding op je neurologische staat. Als ik lezingen geef, zeg ik wel eens het volgende: 'Stel je eens twee vrouwen voor. Tegen beide vrouwen zeg ik: 'je bent een ongelofelijke hoer!’ De ene vrouw wordt woedend en roept: "dát laat ik me niet welgevallen!" En is vervolgens de rest van de dag van slag. De andere vrouw kijkt me lachend aan en zegt: "Dankjewel Eric, maar ik ben het niet met je eens." En gaat vervolgens over tot de orde van de dag'. Eén aanleiding, twee vrouwen, twee totaal verschillende reacties. Als je aan de eerste vrouw aan het einde van de dag zou vragen waarom ze zo down is, zou ze ongetwijfeld antwoorden dat ze verschrikkelijk beledigd is door ene Eric Bartels. En dat die belediging de oorzaak is van haar neurologische staat. Zo reageren de meeste mensen. Dat is volgens Siddharta Gautama onzin. En neurologisch heeft hij volkomen gelijk.

    Keuze

    Dat mensen geen zingeving ervaren, komt niet door de maatschappelijke ordening, maar door de wijze waarop zij met de werkelijkheid omgaan. De Oostenrijkse psychiater Victor Frankl kwam gedurende de Tweede Wereldoorlog als jood in drie concentratiekampen terecht: Dachau, Theresienstadt en Auschwitz. Hij schrijft in zijn boeken dat de mensen die de onmenselijke behandeling van de nazi's psychologisch het beste doorstonden, diegenen waren die zich realiseerden dat de nazi's één plek in jezelf nooit konden raken en dat is hoe je omgaat met de omstandigheden. Als je gelooft in het oorzaak-gevolg adagium, zul je psychologisch aan de onmenselijke omstandigheden ten onder gaan. Als je begrijpt dat niemand je de keuze kan ontnemen hoe om te gaan met de omstandigheden, zul je de erbarmelijke omstandigheden psychologisch wel kunnen dragen. Jij bent niet slachtoffer van de externe omstandigheden, jij bent in principe meester over je eigen reactie daarop. U ziet in deze existentiële waarneming van Frankl exact het verschil tussen de westerse visie op gedrag voor het einde van de 19e eeuw en na het einde van de 19e eeuw. De mensen die de concentratiekampen psychologisch goed overleefden gingen uit van de visie op gedrag van vóór het einde van de 19e eeuw. De mensen in de concentratiekampen die psychologisch ten onder gingen aan de terreur van de nazi's gingen uit van de visie op gedrag van ná het einde van de 19e eeuw. In de gedragspositie van voor het einde van de 19e eeuw zie je jezelf als meester over je eigen bestaan, in de gedragspositie van na het einde van de 19e eeuw zie je jezelf per definitie als slachtoffer.
    Het christelijk-socialistische wereldbeeld is een slachtoffer-wereldbeeld
    Het christelijk-socialistische wereldbeeld is een slachtoffer-wereldbeeld. Als je vanuit dat wereldbeeld leeft zie je de werkelijkheid voortdurend in termen van slachtoffer/machthebber. En die machthebbers zijn dan je werkgever, de overheid, politici, verzekeringsmaatschappijen, de medische wetenschap, vermogende mensen, het kapitalisme, ad infinitum. Je praat dan in termen als ‘het grote geld’, ‘rijke stinkerds’, ‘medisch establishment’, ‘die kapitalisten’, ’ze houden kanker in stand want dan verdienen ze er alleen maar aan’ en ‘wij hebben die terroristische aanslagen in Parijs en de verkrachtingen in Keulen aan onszelf te wijten’. De westerse maatschappelijke ordening als grote kapitalistische boeman, de immorele opperbaas. In het humanistisch-existentiële wereldbeeld is de mens volledig verantwoordelijk voor het scheppen van zichzelf. De buitenwereld is een omstandigheid, maar nooit een oorzaak. Nooit een oorzaak voor jouw gedrag, jouw gevoelens, jouw leven. Een aantal toonaangevende psychologen en wetenschappers, zoals de eerdergenoemde Victor Frankl, maar ook de Amerikaanse psychologen en wetenschappers Abraham Maslow, Martin Seligman en Mike Csikzsentmihalyi, voegen daar nog een Aristoteliaans sausje aan toe. Het gaat volgens hen niet om een willekeurig gewild scheppen van jezelf, maar om de volledige realisatie van je innerlijke talenten.
    In het humanistisch-existentiële wereldbeeld is de mens volledig verantwoordelijk voor het scheppen van zichzelf
    Het gaat er dus volgens hen om jezelf te laten worden wat je diep van binnen al bent. Er is dus wel degelijk een bepaalde richting in je ontwikkeling maar die richting zit in jou en heeft niets met de buitenwereld te maken. Zingeving is het gevoel dat ontstaat als je volledig gerealiseerde zelf waarde toevoegt aan de wereld. Laten we dat verder onderzoeken.

    Zelfrealisatie

    Aangezien de overgrote meerderheid van de mensen geloven in het oorzaak-gevolg adagium, zoeken ze zingeving buiten hun dagelijkse omstandigheden. Ze zoeken deze zingeving dus niet in hun werk, in de wijze waarop ze met hun gezin omgaan of met vriendschappen. Ze zoeken deze zingeving in het private domein van de religies en spiritualiteit. Recentelijk schreef Tijn Touber nog dat hij aan het begin van zijn spirituele carrière geprobeerd had een muzikale vriend ervan te overtuigen dat hij geen rocker was, maar een ziel. Ik schreef Tijn daarop dat de ziel van zijn muzikale vriend 'rocker' ís. Dat is wat ik het innerlijke waarom noem. Zoals een kastanje zich volledig realiseert in een kastanjeboom, zo kunnen wij mensen ons realiseren in een bepaalde zijnsvorm. Sterker nog, het is volgens mij de natuurlijke beweging van ieder mens en zelfs van de mensheid zelf om te komen tot volledige realisatie. Echter, omdat wij mensen met onze wilskracht de natuurlijke beweging van zelfrealisatie kunnen dwarsbomen, komen maar heel weinig mensen tot deze volledige zelfrealisatie. En zelfrealisatie is het volledig realiseren van de eigen potentialiteit. Dat is wat Touber ziel noemt. En die gerealiseerde potentie staat niet op zichzelf, maar dient de omgeving. Een kastanjeboom geeft O2 aan de omgeving, wij ademen O2 in en scheiden vervolgens CO2 uit. Deze CO2 stelt de kastanjeboom weer in staat te leven. Wederkerige betekenis noem ik dat.

    Zingeving

    Als wij mensen zouden zien dat onze volledige realisatie altijd de wereld dient, zouden we allemaal zingeving ervaren in ons dagelijks bestaan. Zouden we dan nog religies of spiritualiteit nodig hebben? Ik vermoed van niet. Ik denk dat in de zelfrealisatie voldoening, zingeving en verlichting volledig samenvallen. Het is juist het splitsen van zingeving, voldoening en verlichting dat het menselijke leed veroorzaakt. We hebben ons werk, we hebben een gezin en we gaan naar de kerk. Drie gescheiden entiteiten. En vervolgens zijn we verbaasd dat niet gelukkig zijn en geen zingeving ervaren. En dit dualisme wordt door iedereen in stand gehouden. Ook door de spirituele meesters.
    We hebben ons werk, we hebben een gezin en we gaan naar de kerk. Drie gescheiden entiteiten
    De ellende die daaruit voortvloeit zien we niet alleen op micro-niveau terug in de vorm van menselijke ontevredenheid en menselijk lijden, maar ook op macro-niveau in de vorm van religieus geweld en ontspoorde islamitische culturen. Onbedoeld en meestal met de beste intenties houdt iedere religie en iedere spirituele meester deze dualiteit in stand. Terwijl de enige weg naar permanente voldoening, zingeving en geluk volgens mij ligt in een volledige versmelting van spiritualiteit, dagelijks werk en dagelijks zijn. Dat is wat John Lennon volgens mij bedoelt als hij zingt: Imagine there's no heaven; It's easy if you try; No hell below us; Above us only sky; Imagine all the people; Living for today. En dat is waar ik een bijdrage aan probeer te leveren met mijn Inner Why-filosofie. In het realiseren van je eigen innerlijke waarom dien je de wereld, lever je een unieke waardebijdrage en ervaar je zingeving en geluk. Als we ons realiseren dat het hele leven bestaat uit wederkerige betekenis, ontstaat zingeving in alles wat we doen. Bomen geven zuurstof, wij kunnen daardoor leven, ademen kooldioxide uit waardoor de boom weer kan leven. Een eindeloze kring van wederkerige betekenis.

    IJs verkopen

    Ik merk vaak tijdens mijn onderzoekswerk dat heel veel mensen hun werk niet als zingevend ervaren; 'Ja Eric, ik verkoop ijs, dat is natuurlijk niet echt zingevend!' En dus gaan ze naar de kerk, boeken ze een spirituele cursus en kopen ze zelfhelpboeken. Terwijl elke bijdrage die je vanuit je eigen natuurlijke talenten levert aan de wereld het hele menselijke systeem dient. Het verkopen van ijs, het geven van meditatie-trainingen en het verstrekken van micro-kredieten aan arme Indiase boeren zijn in die visie gelijkwaardige bijdragen aan het menselijke systeem. Iedere vorm van natuurlijke bijdrage aan het geheel is daarmee volledig zingevend. Als we ons dat zouden realiseren en allemaal onze natuurlijke bijdrage zouden leveren aan de wereld om ons heen, zouden we de dualiteit tussen ons dagelijkse werk, ons privé-leven en ons spirituele leven volledig kunnen opheffen. Toch wordt deze dualiteit nog steeds in stand gehouden. De vraag is waarom. We gaan weer even terug naar de spiritualiteit.

    Golf GTI

    Ik ben er na 12 jaar boeddhisme langzaam van overtuigd geraakt dat de meeste mensen die spiritualiteit beoefenen helemaal niet verlicht willen worden. Ze begrijpen niet eens wat het betekent. Vorig jaar wilden ze een nieuwe Golf GTI, dit jaar willen ze spiritualiteit. Of een perfecte papa. Liefde. Aandacht. Warmte van anderen. Lekker samen zijn. Even het jachtige bestaan ontvluchten. 'Gaan we naar de sauna of gaan we mediteren?' Wat mij daarbij opvalt is dat het door veel mensen wordt gezien als een soort contrapunt tegenover onze westerse maatschappijvorm met haar kapitalistische economieën. In die visie draait onze maatschappij om geld, consumeren en winstbejag en dan is spiritualiteit een prachtige tegenhanger daarvan. Een soort Garden of Eden, een vredige tuin van barmhartigheid, een prachtig paradijs vol liefde en altruïsme, het land van de Hobbits. Dit uit onwetendheid voortkomende, vaak onbewuste, sentiment leeft met name sinds het einde van de 19e eeuw, maar kwam aan de maatschappelijke oppervlakte in de jaren zestig van de vorige eeuw. Sindsdien leeft dit sentiment weer onder de oppervlakte en komt het tot uiting in een hang naar esoterie, spiritualiteit, vage natuurfilosofieën, een afkeer van reguliere wetenschap, alternatieve geneeskunde en onderbuikreacties op maatschappelijke gebeurtenissen als de terreuraanslagen in Parijs en de massa-aanrandingen in Duitsland.  Een sentiment dat onderdeel uitmaakt van het christelijk-socialistische wereldbeeld dat ik eerder heb beschreven.

    Esoterisch fundamentalisme

    Een dergelijk sentiment staat mijlenver af van spiritualiteit en verlichting zoals Siddharta Gautama dat ooit heeft beschreven. Het heeft helemaal niets te maken met ontwaken. Het is juist een beweging in de tegenovergestelde richting. Het is nog dieper Plato's grot in. En dat sentiment is vooral gebaseerd totale onwetendheid. Een utopisch dromenland. Een diepe coma. Wanneer je onze comateuze vrienden hiermee confronteert, kijken ze je meewarig lachend aan. Je krijgt dan te horen dat je 'teveel in je hoofd zit', 'alleen je linker hersenhelft gebruikt' of dat je 'teveel gelooft in de rede'. Het is een soort esoterisch fundamentalisme. Een geloofsysteem waaraan alles wordt afgemeten.
    Alles wat niet mechanisch te doorgronden is, is per definitie verdacht
    Aan de andere kant van het spectrum zie je precies hetzelfde. Fundamentalistische wetenschappers die de werkelijkheid zien als een machine die aan mechanische wetten gehoorzaamt. Alles wat niet mechanisch te doorgronden is, is per definitie verdacht. Een voorbeeld daarvan is de Vereniging voor Kwakzalverij, een verzameling fanatici die alles vanuit hun mechanische wereldbeeld benaderen. Deze twee groepen houden elkaar perfect in evenwicht. Siddharta Gautama zou beide fenomenen zien als een voorbeeld van onwetendheid en samsara. Niet voor niets noemt Gautama zijn aanpak de middenweg.

    Het christelijk-socialistische wereldbeeld

    Het esoterisch fundamentalisme maakt onderdeel uit van ons christelijk-socialistische wereldbeeld, waarvan ik eerder schreef dat het hard aan vervanging toe is. Het schept een scheiding tussen de 'goede' slachtoffers en de 'slechte' machthebbers. Het ziet de westerse maatschappelijke ordening, vaak onbewust, als een kapitalistische machthebber. Het ziet ons als slachtoffer van de machthebber. Asielzoekers zijn slachtoffer van de omstandigheden in hun land, maar die omstandigheden zijn weer een resultaat van onze imperialistische westerse maatschappelijke ordening. In dat wereldbeeld is de westerse maatschappelijke ordening kapitalisme en is kapitalisme de oorzaak van al het kwaad. Vanuit dat wereldbeeld mag je de relatie tussen de islam, de cultuur in islamitische landen en het gedrag van asielzoekers en terroristen niet onderzoeken. Want dan ‘stigmatiseer’ je een religie en een cultuur. Op één van mijn vorige artikelen reageerde iemand op Twitter dat ik 'de witten superieur vind[t]'. Als u mijn artikelen leest, zult u zien dat dit een absurde beschuldiging is. Maar het geeft goed aan vanuit welk wereldbeeld deze man reageerde. Vanuit een typische vorm van cultuurrelativisme die je voortdurend tegenkomt in discussies over dit onderwerp. Een opvatting die een teken is van het christelijk-socialistische wereldbeeld dat ik beschrijf. Het artikel en de reacties van Tijn Touber duiden op precies hetzelfde. De krampachtige vlucht in spirituele modegrillen, esoterische rituelen en instant zelfhelp-boeken idem dito.

    Word wakker en word jezelf

    Wat zong John Lennon ook alweer in het nummer Working class hero? 'There ain’t no guru who can see through your eyes.' Juist ja! Vergeet al die goeroes, vergeet al die spirituele leraren, vergeet al die religies, vergeet al die zelfhulpboeken, vergeet de psychiaters, psychologen en andere experts die je vertellen wat je moet doen en hoe je moet leven, vergeet ideologieën en heilige boeken, wees gewoon jij. Alle kennis, alle autoriteit, alle spiritualiteit, alle richting, alle zingeving, alle voldoening, elk geluk zit allang in jou. Je hoeft helemaal niet op zoek. Het is er allang. Jij bent de meester van jouw universum. Laat het gewoon gebeuren. Word volwassen en laat papa en mama eindelijk eens los. Je hebt ze totaal niet meer nodig. Zodra je ophoudt je geluk in de buitenwereld te zoeken en de buitenwereld de schuld te geven van jouw werkelijkheid, gaat er een totaal nieuwe wereld voor je open. Jezus Christus, Tijn Touber, Eckart Tolle, Pappa en Mamma, Ken Wilber, de Dalai Lama, moeder Teresa, Mohammed, Boeddha, Krishna, Mozes en zelfs God gaan jou niet gelukkig maken. Je zoekt het geluk dan nog steeds buiten jezelf. En in essentie vind je jezelf dan niet goed genoeg. Zodra je naar goeroes en spirituele systemen op zoek gaat, vind je jezelf niet goed genoeg. Het is onvolwassen kind-gedrag. Daarom moet ik altijd enorm lachen als mensen zichzelf boeddhist noemen. Waarom heb je dat label nodig? Omdat je jezelf niet goed genoeg vindt! Wees gewoon jij. Jij bent helemaal perfect zoals je bent. Je moet het alleen nog zelf ontdekken.
    Het loslaten van het christelijk-socialistische wereldbeeld is de volwassenwording van de mensheid
    Het loslaten van het christelijk-socialistische wereldbeeld is daarom dan ook de volwassenwording van de mensheid. Het integreren van spiritualiteit, economie en persoonlijk leven in één zingevende werkelijkheid. Een werkelijkheid waarin mensen alleen nog maar werken vanuit hun natuurlijke talenten en innerlijk waarom. Een werkelijkheid waar religies, kerken, tempels, zelfhelpboeken en geluksgoeroes niet meer nodig zijn. Laat staan fundamentalisme en moordende, verkrachtende godsdienstwaanzinnigen. Een werkelijkheid waarin ons eigen leven onze eigen tempel is. Of, zoals John Lennon zong: Nothing to kill or die for, And no religion too, Imagine all the people, Living life in peace.  

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eric Bartels

    Eric Bartels is filosoof, schrijver en ondernemer. Hij richt zich met zijn werk en ondernemingen op zelfactualisatie, het vol...

    Volg Eric Bartels
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren