• Gaastra

Staats-olie- en -gasbedrijf EBN presenteerde deze week zijn ‘masterplan’ voor ontmanteling en hergebruik van de boorplatforms in het Nederlandse gedeelte van de Noordzee. EBN trekt de regie naar zich toe en roept op tot samenwerking tussen onder andere olie- en gasbedrijven, de offshore-sector en ngo’s. Maar het financiële plaatje ontbreekt.

‘En let op wat jullie zeggen, de pers is hier,’ zegt Jan Willem van Hoogstraten, ceo van Energie Beheer Nederland (EBN) in zijn introductie tijdens een presentatiemiddag over het ‘masterplan’ voor ontmanteling en hergebruik van boorplatforms op de Noordzee. EBN is het staatsbedrijf dat samen met de olie- en gasbedrijven in alle Nederlandse olie- en gasvelden participeert.  De locatie van de presentatie kon niet beter zijn: het REM-eiland in Amsterdam, een boorplatform omgebouwd tot restaurant. ‘En dit is niet zomaar een boorplatform,’ aldus de EBN-topman, ‘maar het eerste offshore boorplatform van Nederland. In 1963 gebouwd door Keppel Verolme en Heerema.’

Voor hoeveel platforms de reservering bestemd is, en voor welke periode, is vooralsnog onduidelijk

De kleine zaal zit stampvol met de sleutelfiguren in de ontmantelingsindustrie. Voertaal van de dag: Engels. Dit is immers een internationale markt. In de VS lopen ze al ver op Nederland voor: in 2014 werden er al 210 platforms verwijderd in de Golf van Mexico. Ook het Verenigd Koninkrijk heeft forse ontmantelingskosten in het vooruitzicht. In het Nederlandse deel van de Noordzee moeten 155 platforms uiteindelijk worden ontmanteld of hergebruikt. Daar heeft EBN nu 6,7 miljard euro voor gereserveerd, waarvan 3,9 miljard voor offshore installaties.

 

Weinig aandacht voor financiën

Maar voor hoeveel platforms die reservering bestemd is, en voor welke periode, is vooralsnog onduidelijk. EBN-topman Van Hoogstraten gaat hier tijdens zijn zeer korte presentatie van het masterplan hier niet op in. Sterker nog, het financiële plaatje krijgt bijna geen aandacht. Van Hoogstraten waarschuwt echter wel: ‘Als we niet samenwerken, gaat deze 6,7 miljard fors omhoog.’ Hij stelt ook dat de plug and abandonment costs — goed voor twee derde van de totale ontmantelingskosten — tot 60 procent hoger kunnen uitvallen. Ontmantelingsspecialist Atlantic Marine and Offshore rekent voor zo’n 90 offshore platforms tot 2025 een bedrag van 4,7 miljard euro aan ontmantelingskosten, die voor rekening komt van EBN en de olie- en gasbedrijven.

Daniëlle Cardozo, woordvoerder energie van het ministerie van Economische Zaken (EZ), vertelde eerder al aan FTM dat het departement zich bezorgd afvraagt of operators wel voldoende financiële voorzieningen hebben getroffen om aan hun opruimverplichtingen te kunnen voldoen. ‘Fiscaal hebben ze het vast wel geregeld, maar dat betekent nog niet dat de “pot met geld” er ook daadwerkelijk is,’ aldus Cardozo. ‘Samen met EBN zijn we aan het bekijken of, en zo ja in welke gevallen, er aanvullende financiële zekerheden zouden moeten worden gevraagd. Tot nu toe is daarvoor geen concrete aanleiding geweest, omdat er nauwelijks infrastructuur is opgeruimd.’

 


Danielle Cardozo, woordvoerder EZ

"Fiscaal hebben ze het vast wel geregeld, maar dat betekent nog niet dat de 'pot met geld' er ook daadwerkelijk is"

Nationaal ontmantelingsplatform

Van Hoogstraten vertelt verder in zijn presentatie dat EBN de regierol naar zich toe trekt in het opzetten van een nationaal ontmantelingsplatform. In dit platform zitten negen partijen: de olie- en gasbedrijven, de windenergie-industrie, TNO, Staatstoezicht op de Mijnen, EBN, EZ, toeleveranciers, ngo’s en de North Sea Alliance. De olie- en gasbedrijven zouden een convenant moeten tekenen waarin de inzet van middelen en mate van participatie wordt vastgelegd. Financiële partners of experts ontbreken echter in dit consortium. Tijdens de borrel wordt duidelijk dat ook andere gasten hier verrast over zijn.

Financiële partners of experts ontbreken in dit consortium

De EBN-topman kaart ook terecht aan dat de Mijnbouwwet niet specifiek genoeg is en beter beleid moet worden ontwikkeld om ontmanteling te faciliteren. ‘De Mijnbouwwet stelt dat platforms die buiten gebruik zijn, tijdig verwijderd moeten worden,’ legt Van Hoogstraten uit. ‘Maar wat is tijdig?’ Het is echter wel zo dat de minister van Economische Zaken volgens de Mijnbouwwet in staat is een deadline op te leggen aan operators om hun oud ijzer te verwijderen. Dat is tot nu toe echter nog nooit gebeurd.

Voorlopig nog gas

De middag gaat voornamelijk over het ontmantelen van offshore olie- en gasplatforms, maar er wordt ook benadrukt dat we voorlopig nog niet van gas af zijn en dat er daarom 'niet te vroeg' over moet worden gegaan tot het verwijderen van de platforms op zee. ‘Er is nog genoeg gas te halen uit de Noordzee,’ stelt directeur Jo Peter van Nogepa, de  branchevereniging van olie- en gasbedrijven. ‘Dat is goed voor Nederland. Sommigen zeggen dat we geen gas meer moeten gebruiken, maar dat zou niet slim zijn. Als je niet je eigen gas gebruikt, moet je dat van iemand anders gebruiken. Dat stoot meer CO2 uit, kost meer geld en maakt je afhankelijk van landen waar je niet afhankelijk van wilt zijn.’ Even later zegt Sandor Gaastra, directeur-generaal energie bij het ministerie van EZ, ook dat gas nodig is om de energietransitie mogelijk te maken.

EBN rekent erop dat 70 procent van de ontmantelingskosten moet worden opgebracht door de belastingbetaler

Nogepa krijgt als vertegenwoordiger van de fossiele brandstoffenindustrie tien minuten om te spreken, terwijl de Stichting Noordzee door EBN gevraagd wordt om het bij vijf minuten te houden, grapt Floris van Hest, voorzitter van de ‘benadeelde’ ngo aan het begin van zijn praatje. Hij krijgt er de lachers mee op zijn hand, maar wordt dan streng. Van Hest roept de zaal op tot openheid en transparantie in het ontmantelingsproces omdat ‘de kosten voor de samenleving hoog zijn’. EBN rekent erop dat 70 procent van de ontmantelingskosten moet worden opgebracht door de belastingbetaler. EZ is namelijk voor 100 procent aandeelhouder van EBN.

Aan het slot van de bijeenkomst presenteert EBN-ceo Van Hoogstraten het masterplan aan Gaastra. Het is een vriendelijke formaliteit in dit publiek-private partnerschap. ‘Ik geef het het voordeel van de twijfel,’ aldus een van de bezoekers.

Wordt vervolgd.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Lorenzo Fränkel

Lorenzo studeerde milieu-economie aan de VU Amsterdam, en richt zich met passie op de grote energietransitie. Voor Follow the...

Volg Lorenzo Fränkel
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren
Dit artikel zit in het dossier

Schroothoop Noordzee

Gevolgd door 132 leden

De gasvelden in de Noordzee raken leeg, maar de zee staat nog vol met verouderde platforms. Exploitanten zijn wettelijk verpl...

Volg dossier