Ontsnappen van de obligatiemarkten

    Twee creatieve oplossingen om de financiële markten tot bedaren te brengen.

    De kapitaalmarkten regeren. Groei, werkgelegenheid, alles moet even achteraan sluiten, de markten moeten gekalmeerd worden. “Je hebt altijd studeerkamerwetenschappers,” legde practicus Jan-Kees de Jager onlangs uit. “Maar om geld op te halen heb je daar niet zoveel aan, want die zijn meestal niet zo rijk. Dus je hebt toch de financiële markten nodig.” Om de minister een handje te helpen zet FTM een paar ideeën op een rij om Europa aan financiering te helpen. 

     

    Mosler Bonds
    Het probleem met staatsobligaties van Eurolanden is dat de markten vrezen voor een staatsbankroet. Gevolg is dat markten hogere rentes gaan eisen bij slecht nieuws. Deze hogere rentes betekenen op hun beurt nog meer slecht nieuws, waardoor een negatieve spiraal van rentestijgingen ontstaat. De zelfvervullende voorspelling is geboren.
     
    Aangezien een staatsbankroet is wat markten vrezen moet hier een oplossing voor worden gevonden. Het risico dat de obligatiebelegger zijn geld kwijtraakt moet dus worden beperkt. De oplossing? ‘Mosler bonds’. De overheid geeft staatsobligaties uit, maar neemt in de contracten een clausule op waarin staat dat bij een staatsbankroet de obligaties (plus rente) kunnen worden gebruikt om schulden en belastingen aan de overheid mee te betalen. 
     
    Het neerwaartse risico voor obligatiebeleggers wordt zo beperkt. Immers, als het echt fout gaat dan kunnen ze altijd hun obligaties voor een kleine korting verkopen aan bedrijven of particulieren die hun belasting moeten betalen. Bij elke lening is het belangrijk wat er gebeurt als er wanbetaling optreed, zo ook bij landen. Door leningen met meer garanties te geven kalmeren de obligatiemarkten en wordt de ‘zelfvervullende voorspelling’ van rentestijgingen die rentestijgingen veroorzaken doorbroken. 
     
    ECBeus ex machina
    Ondenkbaar in het huidige politieke klimaat, maar niettemin werkbaar. De ECB verdeelt €300 miljard op een per capita basis onder overheden van Eurolanden. De euro’s worden simpelweg bijgeschreven op de rekening van overheden bij de ECB. Hierdoor krijgen eurolanden een buffer om aan toekomstige verplichtingen te voldoen, waardoor beleggers zich voorlopig geen zorgen hoeven te maken over een staatsbankroet. 
     
    Veroorzaakt dat geen inflatie? Nee, net als de leningen die de Fed, de ECB en de BoE verstrekten aan banken geen inflatie veroorzaakten, zo hoeft ook dit plan geen inflatie te veroorzaken. Het wordt pas inflatoir als het geld de echte economie bereikt. Bij de ECB leningen aan banken betekent dit dat de banken meer moeten gaan uitlenen aan bedrijven en consumenten. Bij dit plan betekent het dat de overheid meer gaat uitgeven. Tot het geld wordt uitgegeven leidt het slechts een boekhoudkundig bestaan, maar een boekhoudkundig bestaan is genoeg om de obligatiemarkten te kalmeren.
     
    Op het moment is Europa echter gecommitteerd aan draconische bezuinigingsprogramma’s. Zolang overheden zich hieraan houden is er überhaupt geen inflatiegevaar. Bovendien zit 11 procent van de beroepsbevolking thuis en kunnen deze veel inflatie opvangen. Inflatie ontstaat als teveel geld, te weinig goederen en diensten najagen. Als er nog genoeg nieuwe goederen en diensten kunnen worden geproduceerd door de nu werkloze bevolking hoeft er dus helemaal geen inflatiegevaar te zijn. 
     
    Conclusie
    De financiering van Europese overheden hoeft geen probleem te zijn als de politieke wil er is. Een goedgezinde centrale bank helpt hierbij een hoop. Niet voor niets betalen landen die wel hun eigen munt hebben aanzienlijk lagere rentes dan Eurolanden ondanks vaak veel slechtere overheidsfinanciën. Ook zonder hulp van de centrale bank zijn er echter mogelijkheden. Er zijn dus wel degelijk alternatieven voor het blind volgen van de schizofrene obligatiemarkten. 

     

    Over de auteur

    Jesse Frederik

    In de zomer van 2011 ontvingen we per email een open sollicitatie van de 22-jarige Jesse Frederik uit Nijmegen die zichzelf o...

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid