Op naar de Verenigde Staten van Europa

    Om de ernst van de eurocrisis het hoofd te bieden, zal de vorming van een politieke unie onvermijdelijk blijken

    De stichting van de Verenigde Staten van Europa is het enige recept om de de catastrofale ontwikkelingen in de eurozone nog het hoofd te bieden. Dat stellen vooraanstaande economen en oud-politici in een dinsdag uitgebracht manifest van "the Council for the Future of Europe" dat in Beverly Hills in Californië is gevestigd. De groep wereldberoemde heren - er zit geen enkele dame in de council - werd op initiatief van miljardair en mecenas Nicolas Berggruen geformeerd.
    "Europe is the solution, not the problem", stelt het manifest waarin betoogd wordt dat meer integratie in Europa de oplossing is, niet minder. Volgens de zwartkijkende glamoureconoom Nouriel Roubini - lid van de raad - is het eenvoudig; of de eurozone zal een politieke unie vormen, of de muntunie valt uiteen. Ongeveer in diezelfde bewoordingen is het ook in het manifest opgetekend.
    Behalve de naam van Roubini prijken ook de namen van oud minister presidenten Tony Blair, Guy Verhofstadt, Gerhard Schröder en Jacques Delors en economen als Niall Fergusson en Joseph Stiglitz onder het betoog.
    "Several members of this group were present at the creation of the European Union and its single currency. They have joined together with the rest of us as Europeans first and foremost to send a message that a revitalized vision of a truly integrated Europe is the best way out of the present crisis of governance. Nothing can be resolved by a north vs. south, us vs. them mentality."

     

    Geen ontsnappen mogelijk
    Ook econoom Matthijs Bouwman schetst in zijn column in het Financieele Dagblad dat meer Europa de enige manier is om de euro te redden en daarmee een "vernietigende financiële aardschok" te voorkomen. Meer Europa betekent inderdaad dat landen een deel van hun nationale soevereiniteit zullen moeten opgeven. Dat soevereiniteit in Europa een nogal relatief begrip is, illustreert Bouwman aan de hand van aan soevereiniteit verslaafde land Zwitserland dat afgelopen dinsdag noodgedwongen de eigen frank aan de euro koppelde. Door de enorme kapitaalvlucht die sinds de eurocrisis naar het Alpenland op gang is gekomen, is de munteenheid voor het Zwitserse bedrijfsleven ondraaglijk duur geworden. "De onafhankelijke Schweizerische Nationalbank heeft zich gedwongen omgevormd tot depandance van de Europese Centrale Bank", schrijft Bouwman. "Uit het zwaartekrachtveld van de euro is geen ontsnappen mogelijk".

    De vorming van een muntunie zonder het bestaan een politieke unie is de grootste constructiefout van de eurozone die mede heeft geleid tot de kolossale crisis waarin Europa nu verkeert. Het gebouw Europa onttakelen is echter geen realistische optie meer, de deur naar de uitgang is lang geleden al achter ons in het slot gevallen. De euro in zijn huidige vorm is kapot en reparatie is alleen mogelijk door het rotte fundament van de eurozone aan te pakken.

    If today’s policy makers want to successfully stay the course, they will have to press ahead with structural changes and deeper economic integration," zei ook IMF-baas António Borges recentelijk in een toespraak. "To put the crisis behind us, we need more Europe, not less. And we need it now." Maandag was het ECB-president Jean-Claude Trichet die in een speech zei dat de crisis de onvermijdelijkheid tot "strong economic governance in a zone with a single currency" duidelijk had gemaakt.

     

    Democratisch?
    De vraag is niet of de politieke unie er gaat komen, de vraag is alleen wanneer en langs welke weg die vorm zal krijgen. De eerste waarschijnlijke stap is de vorming van een financiële autoriteit. Afgelopen zondag sprak ABN Amro topman Gerrit Zalm in Buitenhof over de noodzaak tot de vorming van een afzonderlijke begrotingsautoriteit die "sancties kan opleggen" aan landen als Griekenland.  Dat er iets fundameneteels moet gebeuren is ook in Den Haag doorgedrongen. Woensdag maakte premier Mark Rutte bekend dat Nederland zal voorstellen om een aparte eurocommissaris te benoemen die zelfstandig maatregelen kan nemen. Rutte en De Jager bepleitten donderdag hun voorstel -  een "radicale breuk" met het verleden - in een ingezonden artikel in de Financial Times. De door Nederland gewenste eurocommissaris moet verregaande sancties kunnen opleggen die er toe kunnen leiden dat een land zijn stemrecht verliest. In de toekomst moet een land ook gedwongen kunnen worden de euro te verlaten.

    Of de vorming van de Verenigde Staten van Europa geheel langs democratische weg zal verlopen is een vraag waar intussen weinig tot geen aandacht aan wordt geschonken. Het voorkomen van een economische ramp, die volgens Gerrit Zalm de crisis van de jaren dertig zal doen verbleken, is van een iets groter belang.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 2881 leden

    Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

    Volg Eric Smit
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren