'Opmars BRIC-landen sterk overschat'

    De komende jaren zakken de BRIC-landen in, terwijl de Amerikaanse en Europese economieën aantrekken. Goed nieuws dus voor Nederland. Althans, dat voorspelt economisch bestseller-auteur Ruchir Sharma.

    De economische opmars van Brazilië, Rusland, India en China ofwel de BRIC-landen wordt sterk overschat. En waar China de komende jaren door het ijs gaat zakkem zal de VS juist positief verrassen evenals Europa. Goed nieuws dus voor Nederland.

     

    Het zijn enkele conclusies die NRC Handelsblad vanmiddag heeft opgetekend in een meer dan lezenswaardig vraaggesprek met de Indiase topeconoom Ruchir Sharma, publicist in onder meer Newsweek en rondreizend beleggingsanalist in dienst van de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley. Onder economen en financiële marktdeskundigen wereldwijd is de in New York woonachtige Sharma vooral bekend dankzij zijn boek Break Out Nations. De bestseller gaat over beleggen in opkomende markten en staat op de longlist van de Financial Times Business Book of the Year Award.


    Ontnuchterende analyse
    De kern van zijn betoog in Break Out Nations valt of staat met de naar beneden bijgestelde groei van BRIC-land China. Sharma voorspelt een groei van hooguit 7 procent in plaats van rond de 9 procent per jaar. Ook de andere drie BRIC-landen zullen met groeivertraging te maken krijgen de komende jaren. Afnemende groei in China leidt immers tot minder vraag voor Braziliaanse grondstoffen en Russische olie. Daarnaast is China aan het vergrijzen en slaagt het er niet in om de fabriekshal van de wereld te blijven.

     

    Nog duidelijker is de strekking van Sharma's ontnuchterende analyse in 'Break Out Nations' over de BRIC-landen India, Rusland en Brazilië. India is te corrupt en kampt met een te grote ongeschoolde bevolking. Brazilië is te protectionistisch en moet alle zeilen bijzetten om diens 'te grote welvaartsstaat' overeind te houden. En Rusland is door de grote oliewinsten lui geworden.

     

     

    Topeconoom Sharma: beroemd dankzij zijn scepsis over de BRIC-landen

     

    Simplisme
    In het interview met NRC Handelsblad maakt Sharma direct duidelijk dat hij alle euforie van economen, financiële analisten en de media rond de opmars van de BRIC-landen sterk overtrokken vindt. 'Te veel mensen zijn voor het simplisme gevallen. Het is een vorm van macromanie die mij niet aanstaat. Beleggers gebruiken één simpele indicator en denken daar de hele wereld mee te kunnen analyseren. Tussen 2003 en 2007 groeiden alle opkomende markten gemiddeld 7,5 procent, en dus zullen de grootste vier landen wel de beste perspectieven bieden, dat is de standaardredenering. Helaas werkt het niet zo. De ontwikkeling van opkomende markten is vaak een spel van twee stappen vooruit en één achteruit.'

     

    De BRIC-bazen anno 2010: Medvedev (Rusland), Lula, (Brazilië), Hu Jintao (China) en Manmohan Singh (India).

     


    Woedende reacties Rusland
    Sinds ruim twee jaar is hij ervan overtuigd dat alle optimisme over de BRIC-landen niet meer dan een hype is. 'In 2010 kreeg ik door dat het uit de hand dreigde te lopen. In dat jaar werd ik in Rusland uitgenodigd om een presentatie te houden. Toenmalig premier Poetin was er bij. Ik hield een kritisch betoog. Ik zei dat Rusland niet alleen op oliehandel kon teren en moest hervormen. De economie moest zich richten op het produceren van innovatieve en duurzame goederen. Poetin leek geïnteresseerd, hij maakte aantekeningen. Wat ik niet wist, was dat mijn toespraak live op televisie te volgen was. De volgende dag kreeg ik woedende reacties. Zo van: ‘Wij hebben uw geld niet nodig en als u kritiek heeft, ga dan maar weg’. Ik schrok van de arrogantie.”

     

    Sharma's belevenissen in Rusland in het bijzijn van Poetin is veelzeggend voor zijn analyse in 'Break Out Nations'. 'Tien jaar eerder wilden Russische politici juist weten hoe ze hun economie weerbaar konden maken als de olieprijs daalde. Ik besefte dat de overkoepelende beleggingstheorie aan het begin van het decennium zelden geldt aan het eind. In 1980 waren goud en grondstoffen hot. In 1990 dacht men nog dat Japan zou domineren. In 2000 wilde iedereen aandelen in internetbedrijven hebben. In 2010 waren BRIC-landen in trek. Landen die het in het ene decennium goed doen, presteren in de jaren daarop ondermaats.'

     
    China zal negatief verrassen
    De gevolgen van de tragere Chinese groei zullen er niet om liegen voor het Westen, stelt Sharma. 'Ik denk dat Amerika de wereld positief zal verrassen en China negatief. Dat komt vooral door de torenhoge verwachtingen. De topman van een bedrijf stemt zijn investerings- en uitbreidingsplannen in China af op 9 procent groei. Als dat opeens terugzakt naar 6,5 procent, voelt dat als een recessie. Werknemers en beleggers voelen dat ook. In Amerika is het tegenovergestelde het geval. Met een gemiddeld inkomen van 45 dollar dollar voelt 2 procent groei best goed. Europa en de VS kunnen vertrouwen terugwinnen door het lagere groeitempo van China.'

     

    Goed nieuws voor westerse economieën
    Dit betekent goed nieuws voor de westerse economieën in de toekomst. 'Amerika is een flexibele en innovatieve economie, kijk maar naar Silicon Valley, met een relatief goedkope munt. Er zijn al Amerikaanse bedrijven die het uitbesteden van productie naar goedkope landen terugdraaien om in de VS te produceren. Vooral in zuidelijke staten als Alabama en Tennessee zijn de productiekosten relatief laag. Sommige delen van Europa staan er ook goed voor. Duitsland heeft het afgelopen decennium grondige arbeidsmarkthervormingen doorgevoerd en produceert gewilde goederen. Bovendien, zal het Westen profiteren van lagere grondstoffenprijzen.'

     

    Opkomende markten zullen in zijn ogen zeker klappen gaan krijgen van hun voornaamste geldschieters, de onder de eurocrisis steunende en zuchtende Europese banken. Al verschilt dat wel per land. 'Landen als Brazilië, Turkije en Hongarije hebben, gedreven door buitenlands geld, een grote kredietgroei meegemaakt. Zij zijn kwetsbaar. Maar landen in Zuidoost-Azië financieren groei meer via het nationale bankwezen en minder via buitenlands kapitaal. Zij zijn weerbaar.'

     

    Nieuwe groeiwonderen
    Op de vraag van NRC welke landen China en India kunnen opvolgen als nieuwe groeiwonderen, heef Sharma een lange aanloop nodig met zijn antwoord. 'Het belangrijkste is dat de leiders van een land een logisch economisch beleid voeren. Het maakt weinig uit of een land democratisch is of niet. Ik heb 120 landen bekeken die 5 procent per jaar groeiden. De helft was democratisch, de helft niet. Je hebt autoritaire regimes die een prima economisch beleid voeren, zoals China. Maar je hebt ook autoritaire regimes die er weinig van bakken, zoals Vietnam. Overheden moeten groei bevorderen en niet frustreren door te snel een dure welvaartsstaat op te bouwen, hoge importtarieven te heffen, of te weinig in infrastructuur te investeren.' 

     

    Omslag nieuwe bestseller Sharma

     

     

    Polen, Zuid-Korea en Indonesië

    Vervolgens komt Sharma met drie prognoses. 'Ik denk dat landen die grondstoffen importeren het beter zullen doen dan landen die grondstoffen exporteren. Ik denk dat landen die technologisch hoogstaande producten maken het goed blijven doen. Ik denk dat landen die relatief goedkoop produceren succesvol zullen zijn.”

     

    Na enig aandringen wil Sharma dan toch met enkele namen van economische veelbelovende landen doorkomen. 'Polen, met een grote bevolking en in de buurt van het rijke hart van Europa. Zuid-Korea, met eveneens een grote, goed opgeleide bevolking en een technologisch geavanceerde economie. En Indonesië, met een enorme opkomende middenklasse. Maar uiteindelijk blijft het moeilijk sterren te spotten voordat ze aan de hemel schitteren.'

     

    (L)





     

    Over de auteur

    Redactie

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid