Ondernemers: is opslag op uw lening verhoogd? Meld het hier!

    Banken hebben sinds 2009 massaal de opslag verhoogd van leningen met een rentederivaat. Miljarden extra rentmarge zijn op deze manier binnengeharkt. Maar zijn die opslagverhogingen wel geoorloofd? Doe mee aan ons onderzoek.

    U heeft (had) een lening met een renteswap. Dat product nam u omdat u het renterisico wilde afdekken. Begrijpelijk, want zo zou u zekerheid krijgen over uw financieringslasten. Maar vervolgens werd u geconfronteerd met een verhoging van de opslag op de lening, terwijl u dacht juist voor een lening te hebben gekozen die de rente fixeert. Alle grote banken hebben de opslag na 2009 verhoogd, minimaal met 1 procent, soms zelfs met meer dan 3 procent. Veel ondernemers zijn daar verbolgen over. Zij zagen in tijden van economische malaise een flinke toename van hun financieringslasten.

    Transparantie ver te zoeken

    De voorheen niet-bestaande opslag die zo ongeveer iedereen na de crisis kreeg, was de zogeheten liquiditeitstoeslag of -premie. De banken rechtvaardigden die opslag met een beroep op veranderde marktomstandigheden, waardoor de funding van de lening duurder is geworden. De hoogte varieerde niet alleen per bank, maar verschilde vaak ook per klant. Transparantie over de berekening van de verhoging is ver te zoeken. Opmerkelijk genoeg lijkt de liquiditeitstoeslag een Nederlands fenomeen. Van andere (internationale) banken is deze vorm van margeverbetering niet bekend, wat vervolgens de vraag opwerpt of de Nederlandse omstandigheden anders zijn dan die in bijvoorbeeld Groot-Brittannië, waar mis selling van rentederivaten in het MKB net als hier tot een grote affaire heeft geleid.

    Risico-opslag verhoogd

    Hiernaast hebben banken in veel gevallen ook de risico-opslag verhoogd – de opslag die afhankelijk is van de financiële positie van de klant. Die verslechterde bij grote groepen klanten omdat door de daling van de vastgoedprijzen het onderpand van de lening in waarde afnam. Dankzij een verhoging van de liquiditeits- en risico-opslag nemen de rentelasten sterk toe. Banken vinden dat ze bevoegd zijn de rente te verhogen, ook al zou het renterisico zijn afgedekt door het rentederivaat. Zij baseren zich daarbij op de algemene voorwaarden van de lening met een variabele euriborrente, die met een renteswap transformeert in een lening waarvan het euribor-element gefixeerd is. Probleem is alleen dat volgens de algemene voorwaarden de opslag niet vastligt. Is dat wel billijk? Volgens diezelfde voorwaarden mag een klant de euriborlening boetevrije aflossen als de bank de opslag verhoogt. Maar omdat de rente sterk is gedaald hebben renteswaps een grote negatieve marktwaarde ontwikkeld, met als gevolg dat ondernemers alleen van de renteswap afkunnen tegen betaling van een hoge afkoopsom. Met andere woorden: boetevrij aflossen is onmogelijk. Bovendien zijn de swaps zoals gezegd verkocht als een manier om de rente vast te zetten.
    De informatie over opslagen is erg mager. De wijze waarop banken die in rekening brengen lijkt arbitrair en is niet transparant
    De informatie over opslagen is erg mager. De wijze waarop banken die in rekening brengen lijkt arbitrair en is niet transparant. Er zijn geen criteria die de hoogte van de opslag bepalen, banken hebben als het ware een carte blanche om over de rug van ondernemers hun marge te verbeteren. FTM start een onderzoek naar de opslagen, waarbij deze vragen centraal staan: - Waarom voerden banken de liquiditeitstoeslag in? - Hoe vaak en met hoeveel is de risico-opslag verhoogd? - Waarom zijn banken niet transparant over de opslagen? - Hoeveel hebben de banken daarmee verdiend? - Is de verhoging juridisch wel houdbaar? - Wat is in deze context de rol van de toezichthouder?

    Uw hulp gevraagd

    Daarbij vragen we uw hulp. Als u een lening met een rentederivaat heeft, laat ons dan weten wanneer en met hoeveel de rente is verhoogd. En door welke bank. Stuur ons (geanonimiseerd) brieven van banken over de opslagverhoging. Die zullen we niet publiceren, maar dienen slechts om een goed beeld te krijgen. Direct reageren kan natuurlijk ook hieronder. Ons emailadres is opslag@ftm.nl

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jan-Hein Strop

    Gevolgd door 532 leden

    Freelance financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.

    Volg Jan-Hein Strop
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren