Opstelten en de rechtsongelijkheid in zaak KPMG [UPDATE]

    Ivo Opstelten moet gaan uitleggen waarom de huidige partners van KPMG strafvervolging konden afkopen, terwijl oud-partners wel strafrechtelijk vervolgd worden.

    Gisteren onthulde NRC Handelsblad dat Ivo Opstelten er persoonlijk voor zou hebben gezorgd dat schikkingen met de oud partners van KPMG niet door zijn gegaan. Zij moeten volgens de minister strafrechtelijk vervolgd worden en kunnen niet net als het accountantskantoor en haar huidige partners vervolging afkopen. De beerput gaat open, schreef Follow the Money afgelopen maandag over de zaak KPMG, na de eerdere onthulling dat de top van het accountantskantoor al sinds 2003 op de hoogte was van de fraude rondom Ballast Nedam. Drie SP-kamerleden stelden deze zaak vorige week al aan de kaak. Ze vroegen Minister Opstelten of hij de schikking met KPMG nog kon terugdraaien, teneinde alsnog ook nog werkzame partners bij KPMG te kunnen vervolgen. De kamerleden benadrukten dat de zaak rond het verhullen van steekpenningen in de boekhouding van Ballast Nedam al speelde tijdens de parlementaire enquete over de bouwfraude. KPMG speelde een prominente rol in die enquete vanwege hulp bij de verhulling van schaduwboekhoudingen. Hoeveel keer krijg je als bedrijf de kans om je te revancheren?
    Ik dacht dat we onze les na de bouwfraude wel geleerd hadden
    Het is een vraag die ook leeft binnen de KPMG gelederen. David Voetelink, die vorig jaar na jarenlang partnerschap bij het accountantskantoor CFO bij het Erasmus MC werd, is verbaasd dat dit nog kon na alle perikelen van de bouwfraude. 'Het is toch wel ontluisterend wat er nu naar boven komt. Na de bouwfraude is er zoveel in gang gezet, zijn de protocolllen verbeterd. Ik dacht dat we onze les na de bouwfraude wel geleerd hadden.'

    Nieuwe kamervragen

    Nog voordat Opstelten de eerste set kamervragen heeft beantwoord, kwamen de SP-kamerleden met nieuwe aanvullende kamervragen. Naar aanleiding van de recente berichtgeving op Follow the Money en in de Telegraaf en NRC Handelsblad,  wilden ze weten of het Openbaar Ministerie ervan op de hoogte was dat de top van KPMG, waarvan een deel nog werkzaam is bij de accountant, al sinds 2003 wist van de fraude en vervolgens doelbewust niets met de zaak heeft gedaan. De SP vraagt onder meer: 'Betekent dit dan niet tegelijkertijd dat deze affaire bewust al die jaren aan het oog van Justitie en in het bijzonder het Openbaar Ministerie is onttrokken? Onderzoekt het OM de eventuele betrokkenheid van de toenmalige en de huidige top en van eventuele andere functionarissen van KPMG bij deze omkopingsaffaire? Zo nee, waarom niet? Leidt één en ander bij u tot een heroverweging van uw besluit in te stemmen met de hier bedoelde schikking? Zo nee, waarom niet?

    De blote billen van Opstelten

    Opstelten moet bij de beantwoording van de kamervragen met de billen bloot. De vraag is hoe hij gaat reageren op de kamervragen. De man die nogal flexibel het principe van de Trias Politica toepast  - over zaken die publicitair goed liggen laat hij zich wel in het publiek uit en bij een zaak als KPMG of Rabobank niet - zal moeten uitleggen waarom hij in dit geval wel ingreep in een individuele zaak. En waarom hij net als in de zaak Rabobank, het bedrijf en de medewerkers die er nog zitten, de schuld laat afkopen, maar individuen die al weg zijn wel voor de strafrechter brengt. Het gaat in tegen het rechtsgevoel van de man op straat, voor wie nog maar eens bevestigd wordt dat het bedrijfsleven volgens eigen regels leeft en kennelijk alles maar kan maken. '
    Het bedrijfsleven leeft volgens eigen regels en kan kennelijk alles maken
    'Het openbaar ministerie moet niet schikken maar vervolgen', betoogde advocaat Alexander van Ketwich Verschuur vorige week in het Financieele Dagblad. Volgens de raadsman komt door 'de verantwoordelijken voor deze misdrijven de dans te laten ontspringen' ons strafrechtsysteem 'op een hellend vlak.' Mensen zouden de dans niet mogen ontspringen omdat hun bedrijf de strafvervolging voor veel geld afkoopt, aldus de advocaat. 'Dat lijkt op rechtsongelijkheid met betrekking tot personen voor wie de werkgever geen schikking wenst te treffen of personen die niet de privémiddelen hebben om te schikken.'

    Moddergevecht

    De beantwoording van de kamervragen kan de start van een nieuw moddergevecht worden, zoals hoogleraar accountancy Marcel Pheijffer in zijn column afgelopen vrijdag al stelde. Eigenlijk is er inhoudelijk vrij weinig over de schikking en het onderzoek van het Openbaar Ministerie bekend. De informatie erover blijft beperkt tot het inhoudelijk summiere persbericht.  Als Opstelten bevestigt dat uit het onderzoek van het Openbaar Ministerie is gebleken dat de top van KPMG inderdaad in 2003 al wist van de fraude en zich er actief mee bemoeit heeft, zal dat de zaak van de oud-partners sterker maken. We kunnen Opstelten in ieder geval danken dat er meer naar buiten gaat komen in deze zaak. Na het strafrechtelijk onderzoek tegen de partners  zal waarschijnlijk een rechtzaak volgen, waarin vele pikante details naar voren zullen komen. Pheijffer:'En dat alles met de pers op de publieke tribune, onder meer in de rechtszaal als de KPMG-partners daadwerkelijk zouden worden vervolgd. Met alle (negatieve) publiciteit - die zowel KPMG als ons beroep zal besmeuren - tot gevolg.' Het ligt voor de hand dat de oud-partners gaan betogen dat ze in opdracht van de top van het accountantskantoor gehandeld hebben en dat we te weten zullen komen wie er wanneer van de zaak op de hoogte was. Het is een vooruitzicht waarvan ook de huidige top van KPMG koude rillingen zal krijgen.

    [UPDATE] KPMG wilde ook schikking voor partners

    Dagblad de Telegraaf meldde vanmorgen dat KPMG actief heeft aangedrongen bij het Openbaar Ministerie om ook een schikking te treffen met de oud-partners die betrokken waren bij de fraude. KPMG zou daarmee hebben willen voorkomen dat de partners uit de school zouden klappen. De beslissing van Opstelten om de oud-partners wel te vervolgen en niet te schikken, doorkruist de intentie van KPMG om de zaken binnenskamers te houden. Vorige week vertelde oud-partner Jack van Rooijen aan Follow the Money dat de top van KPMG al sinds 2003 op de hoogte was van het schandaal.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Robert Kosters

    Gevolgd door 149 leden

    Volg Robert Kosters
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Dit artikel zit in het dossier

    Het drama KPMG

    Op 30 december 2013 begon het te rollen. Toen trof KPMG een schikking met het Openbaar Ministerie van 7 miljoen euro. Reden:...

    Volg dossier