'Overboord met die onzinverzekeringen'

    De plannen van VVD en PvdA om de assurantietax fors te verhogen, kan ons land afhelpen van een hardnekkige welvaartsziekte: we zijn vaak oververzekerd. Per direct dumpen dus die onzinverzekeringen.

    Volgend jaar willen de beoogde coalitiepartijen VVD en PvdA de belasting die over verzekeringen moet worden betaald, fors verhogen van 9,7 naar 21 procent.  ‘Een onbegrijpelijk en slecht plan’, zo reageerde Leo de Boer, directeur van het Verbond van Verzekeraars, briesend voor de NOS-camera op het voorstel van VVD en CDA. Volgens De Boer is het nieuwe tarief van de assurantiebelasting een ‘klap in de portemonnee’ voor iedere Nederlander: gemiddeld 100 euro per jaar per huishouden.

    Verdienmodel verzekeraars
    De woedende repliek van verzekeringsvoorman De Boer is ook vanuit zijn belang logisch en begrijpelijk. Hoe meer premies we betalen aan allerlei verzekeringen, des te meer mogelijkheden hebben verzekeraars om genoeg aan ons te verdienen. Zeker nu het extra verdienmodel van woekerpolissen aan banden is gelegd na alle maatschappelijke en politieke verontwaardiging.

     

    Verzekerden betalen per slot van rekening samen meer aan premie dan ze krijgen uitgekeerd. En dat verschil tussen premies en uitkeringen is weer van belang van de financiering van de spiegelende kantoorpaleizen of imposante wolkenkrabbers van de verzekeringsconcerns. Om maar te zwijgen van miljoenen euro's aan jaarlijkse reclame-kosten op televisie, radio, internet en print.

     

    Zwaar oververzekerd
    Geen wonder dan ook dat verzekeringslobyist De Boer een dag na zijn gefoeter koos voor media-stilte. Gisteren liet een woordvoerder van de Consumentenbond weten in reactie op de assurantieplannen van PvdA en VVD  dat er best wel wat af kan als het om het afsluiten van polissen gaat. ‘We hebben de indruk dat Nederland een zwaar oververzekerd land is. Er is dus alle aanleiding om dat kritisch tegen het licht te houden.’

     

    Volgens gegevens van onderzoeksbureau Swiss Re zijn we zelfs wereldkampioen geweest met het betalen van verzekeringspremies. Alleen Zwitsers betalen per persoon nog meer aan premies dan Nederlanders: 4641 euro per jaar tegen 4090 euro per jaar. Daarmee behoort ons land sinds 2009 tot de duurst verzekerde volkeren ter wereld.

     

    Nederlanders zijn gemiddeld zo'n 800 euro per jaar kwijt aan verzekeringspremies die we zelf moeten afsluiten. En dan gaat het echt niet alleen om  noodzakelijk of zelfs verplichte verplichtingen, zoals autoverzekering, zorgverzekering, aansprakelijkheidsverzekering, inboedelverzekering en een opstalverzekering voor huizenbezitters.

     

    Verzekeraars verdienen goed aan Nederlanders

     

    Honderden euro's extra per jaar
    Die soms honderden euro’s extra per jaar aan premiekosten zijn vaak volkomen overbodig. Volgens de Consumentenbond zijn mensen vaak dubbelop verzekerd. Zo werd enkele jaren werd bekend dat ruim 400.000 leden zowel bij de ANWB als bij hun autobedrijf of leasemaatschappij verzekerd waren voor pechhulp.

     

    En anders hebben we wel verzekeringen afgesloten voor situaties die niet voor hen van toepassing zijn.  Zo rijden hele volksstammen in een oude auto tegen een allrisk verzekering. Hierdoor betalen ze onnodig veel premie.

     

    Verspilling van geld
    Maar hoe weet je nou welke verzekeringen een verspilling zijn van geld? Volgens econoom Erik Hordijk en oprichter van  de Verzekeringssite moet je uitgaan van het volgende credo: verzekealleen datgene waarvan je zelf het risico niet kunt dragen.

     

    ‘Verzekeren is het spreiden van risico's die je zelf niet kunt dragen’,vertelt Hordijk. 'Verzeker alleen die risico's die je zelf niet kunt betalen. Sommige verzekeringen zijn noodzakelijk of zelfs verplicht. Voorbeelden: autoverzekering, zorgverzekering, aansprakelijkheidsverzekering, inboedelverzekering en opstalverzekering. Er zijn ook twijfelgevallen, zoals reisverzekering en rechtsbijstandverzekering. Tot slot zijn er de onzinnige verzekeringen. Voorbeeld: garantieverlenging van een wasmachine of televisie.'

     

    Rechtsbijstandverzekering
    De aangehaalde voorbeelden van Hordijk snijden inderdaad hout. Wie een rechtsbijstandsverzekering afsluit, kan nog weer eens van de koude kermis terugkomen. In de praktijk moet de verzekerde vaak op belangrijke rechtsgebieden zelf betalen. Zo hebben de meeste zekeraars strafrecht en personen en familierecht uitgesloten.  Daarnaast stellen zij meestal de voorwaarde dat zij alleen maar betalen als de zaak nog niet aanhangig is.

     

    Wie bijvoorbeeld een alimentatiegeschil met zijn ex in het verschiet heeft en hiervoor een juridische bijstandsverzekering wil afsluiten, doet er goed aan om dit te verzwijgen tegenover de verzekeraar. Eerlijkheid loont in dit geval niet want anders krijgt u geen cent van de verzekering terug aan gemaakte advocatenkosten.

     

    Tandartsverzekering
    Ook valt er genoeg te besparen op een tandartsverzekering. Deze verzekeringen bovenop de standaard ziektekostenverzekringen zijn niet alleen duur maar vergoeden meestal tot een beperkte hoogte. Als er dus echt iets aan de hand is met je gebit, dan moet je toch wel betalen. De premie van de tandartpolis - soms wel 500 euro op jaarbasis - kunt je dan beter op een spaarrekening zetten.

     

    Annuleringsverzekering
    Een doorlopende annuleringsverzekering voor reizen is vaak ook overbodig als je minder dan twee keer per jaar op vakantie gaat. En het afsluiten van annuleringsverzekeringen voor een concerttbezoek  _soms wel z’n 5 procent boveno de verkoopprijs van een ticket- is bijna altijd zonde van het geld.  Afgezien van het feit dat de kans op verhindering van z’n concert minimaal is, staan er in de kleine lettertjes zoveel voorwaarden dat uitbetaling eerder uitzondering dan regel is.

     

    Verzekering op luxe gebruiksgoederen
    Een verzekering afsluiten op horloges, tassen, camera's,  smartphones en laptops lijkt verstandig, maar is vaak toch overbodig. Tenminste, dat stelt Hugo Keuzenkamp, hoogleraar verzekeringskunde aan de Universiteit van Amsterdam. En dat is allemaal simpel te verklaren in zijn ogen: verzekeringen op deze luxe gebruiksgoederen dekken vaak schade die al op een andere manier is gedekt en zijn daarmee dubbelverzekerd.

     

    Daarnaast valt het uitgekeerde bedrag vaak vies tegen.‘Verzekeringen op zulke gebruiksvoorwerpen vind ik onzinnig’, vult Keuzenkamp aan.  ‘Er wordt door verzekeringsmaatschappijen goed aan verdiend.’
     

    ‘Polis-obesitas’
    Maar waarom sluiten we dan zo en massa die overbodige verzekeringen af. Die ‘polis-obesitas’ heeft alles te maken met 'verliesangst', oordeelt econoom Hordijk. 'Mensen voelen verliezen meer dan winsten. Als de computer stuk gaat, denken ze: oh jee, had ik me maar verzekerd, in plaats van dat ze uitrekenen hoeveel geld ze voordien hebben uitgespaard.’

     

    Daar komt bij: Hoe welvarender een land, des te groter is de regeldrift om risico’s te beperken. En dat verklaart goeddeels waarom Nederland zo overdadig is verzekerd.

     

    Oververzekeren ofwel het overdrijven met voorzorgsmaatregelen

     

    Irrationele wijze van winst-verlies berekenen
    Volgens Hordijk en Keuzenkamp is het nu eenmaal typisch menselijk om op een irrationele wijze om te gaan met het berekenen van verlies en winst. Wie bijvoorbeeld een eigen huis bezit, heeft de afgelopen vier jaar al gauw een paar tienduizend euro aan mogelijke overwaarde zien verdampen. Maar daar liggen de meeste Nederlanders niet wakker van. Wordt onze fiets gestolen van vijfhonderd euro, dan is het niet zo gek om een week lang chagrijnig te zijn.

     

    Juist deze rekenblinde gedachtenkronkel wordt meedogenloos uitgebuit door verzekeraars. Verzekeraars weten dondersgoed dat we ons goed kunnen indenken hoe erg het is om  te worden geconfronteerd met een aankoop , die ineens stuk of gestolen is. Deze emotie is hardnekkig en leidt tot onnodige geldklopperij.

     

    Psychologische oorlog verzekeraars
    Valt deze voortdurende psychologische oorlog van verzekeraars dan niet te winnen? Zeker wel, mits we ons niet meer laten door verliesangst en emoties. Door bijvoorbeeld aan het einde van het jaar je administratie te screenen op overbodige verzekeringen. Mocht je hiervan niet gelijk blij worden, stel je dan zelf een goede fles champagne als beloning in het vooruitzicht. Dat kan er namelijk heus wel van af nadat je er bent achtergekomen dat je administratieve bezigheden honderden euro’s hebben opgeleverd.

    Over de auteur

    Libben Reeskamp

    Libben Reeskamp studeerde rechtsgeleerdheid en politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Met de studie rechten hield h...

    Lees meer

    Volg deze columnist

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid