Cor van Zadelhoff en Mark Rutte, januari 2020

Cor van Zadelhoff en Mark Rutte, januari 2020 © Amaury Miller

Elke verkiezing geeft de VVD miljoenen uit aan campagnes, en haar verkiezingskas is beter gevuld dan die van enig andere partij. Follow the Money onderzocht – in het kader van ons dossier inzake de financiering van politieke partijen – waar het geld van de liberalen vandaan komt. Het geldspoor leidde onder meer naar een vermogende vastgoedondernemer uit Breukelen, en naar schenkingen die de partij tegen de regels in niet heeft opgegeven.

Lees of luister het hele verhaal (15 min.)
Lees de snelle versie
Je leest een experiment: een korte versie van ons onderzoeksverhaal. Wil je liever het hele verhaal lezen? Klik dan hier.

Vastgoedondernemer Cor van Zadelhoff organiseert jaarlijks op eigen kosten minstens twee fondsenwervingsdiners voor de VVD. Deze avonden hebben ten minste een waarde van 12.772 euro, zo berekende FTM. Politieke partijen moeten dergelijke giften openbaar maken, maar de VVD doet dat niet.

Sinds jaar en dag is de VVD kampioen fondsenwerving, daarbij geholpen door stichtingen die grote bedragen overmaken naar de partij. Zo organiseert de Stichting Ondersteuning VVD Tweede Kamerverkiezingen (SOV) elk jaar besloten bijeenkomsten in het Koetshuis, eigendom van vastgoedondernemer Cor van Zadelhoff. Betalende leden kunnen daar een vorkje prikken met VVD-coryfeeën, variërend van premier Mark Rutte tot (oud-)ministers en Kamerleden.

Langs die weg doneerde de SOV in 2017 1,16 miljoen euro aan de partijkas. Dat maakt de SOV meteen tot de grootste geldgever in het Nederlandse politieke landschap. Omdat zij een neveninstelling van de VVD is, vallen alle donaties aan de SOV onder de transparantieplicht: giften boven de 4500 euro, ook die in natura, moeten worden gemeld. Maar de VVD negeert die meldingsplicht. Het is nog onbekend hoeveel geld er inmiddels voor de komende verkiezingen is opgehaald.

Van Zadelhoff was betrokken bij de oprichting van de SOV, en organiseert jaarlijks op zijn kosten haar fondsenwervingsdiner. Daarnaast zijn er lokale ‘Clubs van 100’, waarvan ondernemers tegen betaling lid kunnen worden; ook zij krijgen jaarlijks een fondsenwervingsdiner van Van Zadelhoff aangeboden. Niet voor niets heeft het Koetshuis de bijnaam ‘het VVD-clubhuis’. De zakenman steunt de partij langs deze weg ieder jaar met een schenking van minstens 12.772 euro. 

Dossier

Dossier: De financiering van onze politieke partijen

Waar halen Nederlandse politieke partijen hun geld vandaan? In dit dossier legt Follow the Money de kasstromen onder de loep.

Lees Alle artikelen

Volg dit dossier

Er is niets mis met doneren. Van Zadelhoff geniet het volle recht om, zoals hij dat zelf zegt, ‘zijn vrienden’ een gunst te bewijzen. Volgens de Wet financiering politieke partijen (Wfpp) moeten partijen echter alle donaties boven de 4500 euro publiek maken, ook geschenken in natura. Daar blijft de VVD in gebreke: de avondjes in het Koetshuis komen niet voor op de geschenkenlijsten die de VVD elk jaar moet inleveren bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Bij de verkiezingen van 2017 kocht Van Zadelhoff een paginagrote verkiezingsadvertentie voor de VVD in De Telegraaf, die de partij evenmin meldde.

Politicoloog André Krouwel keurt de gang van zaken af. ‘Natuurlijk is het goed als bestuurders weten hoe het met het bedrijfsleven gaat. Maar je moet voorkomen dat alleen bepaalde bedrijven toegang hebben en hun belangen in beleid omzetten.’ 

De VVD laat weten de gratis fondsenwervingsdiners en de advertentie in De Telegraaf niet als een donatie te beschouwen. Voor overige vragen verwijst zij door naar Van Zadelhoff en de SOV. Van Zadelhoff is zich van geen kwaad bewust en benadrukt tegenover Follow the Money dat het slechts om ‘avondjes voor vrienden’ gaat. Afgelopen jaar zijn er vanwege de coronamaatregelen geen fondsenwervingsavonden in het Koetshuis georganiseerd.

Follow the Money onderzoekt de financiering van alle politieke partijen in Nederland. Zo publiceerden we eerder artikelen over 50Plus, het CDA, FvD, de PVV en de SP.


Je las zojuist een experiment: een korte versie van ons onderzoeksverhaal. Wat vond je van deze aanpak? Heb je tips, opmerkingen, kritiek? Laat het ons weten:

MAIL DE EINDREDACTIE

Wil je meepraten in de bijdragen, of ben je gewoon benieuwd geworden naar het hele verhaal? Lees het hele artikel via de knop hieronder.

LEES HET HELE VERHAAL (15 MIN.)