Bart Maat, ANP

Bart Maat, ANP
© Bart Maat

Partijlid klaagt VNL aan voor onbehoorlijk bestuur. Is dat terecht?

3 Connecties

Onderwerpen

VNL

Personen

Jan Roos

Organisaties

PVV
16 Reacties

Vandaag wordt de politieke partij van een aantal afgesplitste PVV’ers – Voor Nederland (VNL) – opgeheven. Maar of dat ook het einde van VNL betekent is niet zeker: een partijlid klaagt het VNL-bestuur aan voor onbehoorlijk bestuur. Een begrijpelijke stap?

Op het moment van publicatie van dit artikel (maandagochtend om 9 uur) vindt in het Haagse hotel Atlantic een bijzondere vergadering plaats: de ontbindingsvergadering van Voor Nederland (VNL). De partij werd geleid door Jan Roos en nam deel aan de laatste Tweede Kamerverkiezingen. VNL haalde echter geen zetels binnen en Roos heeft als politiek leider inmiddels de handdoek in de ring gegooid. In juni kondigde de partij al aan te stoppen. Nu wil het partijbestuur de partij ontbinden. Maar of de geschiedenis van VNL daarmee ten einde is, is niet zeker: een partijlid heeft het partijbestuur aangeklaagd voor onbehoorlijk bestuur en een onrechtmatige daad. Is dat terecht?

Om deze vraag te beantwoorden moeten we kijken hoe VNL als organisatie in elkaar zit. De partij bestaat grotendeels uit PVV-politici die zich van Geert Wilders hebben afgekeerd: hoofdpersonen zijn de oud-Kamerleden Louis Bontes, Joram van Klaveren en Johan Driessen en oud-Europarlementariër Laurence Stassen. De laatste drie vormen het partijbestuur. VNL profileerde zich tijdens haar actieve bestaan als democratische ledenpartij en burgers konden – in tegenstelling tot de PVV – lid worden van VNL. Het is echter de vraag of de leden iets in te brengen hadden in de partij.

"Bij VNL heeft het bestuur vrijwel alle macht"

De politieke partij als black box

Leden hadden nauwelijks zeggenschap over de organisatie van de partij. Ook is het de vraag of de interne regels werden gerespecteerd. VNL heeft alles weg van een black box die ook voor de eigen leden niet te controleren is. Dan ontstaan er vroeg of laat problemen met leden, zoals gebeurde met Peter Hoogstrate, die lid werd in september 2016. Nu wil Hoogstrate zowel de werkwijze van het VNL-bestuur als de opheffing van de partij door de rechter laten beoordelen.

Op het VNL-partijcongres eind 2016 meldde partijbestuurder Johan Driessen dat ‘de statuten niemand iets interesseren’. Een opmerkelijke uitspraak, aangezien het democratische gehalte van een partij juist uit deze interne regels blijkt. Hoe VNL georganiseerd is, bleek eigenlijk al uit de twee momenten waarop de partij de meeste publiciteit kreeg: de benoeming van Bram Moszkowicz als lijsttrekker, en na zijn vertrek de benoeming van zijn opvolger Jan Roos. In beide gevallen werd de lijsttrekker vanuit het niets geparachuteerd. Welke procedure hierbij is gevolgd, bleef voor iedereen in nevelen gehuld. Het betrof beide keren een bekendmaking zonder consultatie van de leden.

De almacht van het bestuur

Hoe deze benoemingen tot stand zijn gekomen wordt pas duidelijk als we de – volgens Driessen ‘oninteressante’ – statuten bekijken. Bij VNL heeft het bestuur vrijwel alle macht. VNL-bestuurders zijn eindeloos herbenoembaar en alleen met tweederde meerderheid van de leden weg te stemmen. Als het bestuur niet het minimumaantal leden heeft, is het tóch bevoegd. Daarnaast besluit de voorzitter van het bestuur tijdens de Algemene Ledenvergadering hoe bepaalde besluiten worden genomen: buiten het bestuur om kunnen leden niet met elkaar vergaderen.

Het reglement is nergens te vinden

Het bestuur bepaalt het partij- en verkiezingsprogramma ‘met inachtneming van de regels, desgewenst vast te stellen bij reglement’. Maar Driessen laat bij navraag weten dat dit reglement niet bestaat. Dat was meerdere leden opgevallen: het reglement is nergens te vinden. De statuten bepalen tevens dat het bestuur de kandidatenlijsten vaststelt. Ook daarvoor zou ‘desgewenst’ een huishoudelijk reglement zijn. Of dat reglement bestaat is niet duidelijk, het is in elk geval niet op de VNL-website te vinden. Driessen wilde hier niets over zeggen.

Minimalistische notulen

Daarnaast zou er bij VNL minimaal één ALV per jaar moeten zijn, waarvan de notulen worden bijgehouden. Meerdere VNL-leden gaven aan dat ze nooit notulen hebben ontvangen. Online zijn alleen minimale notulen van juni 2015 en juni 2016 te vinden. In de notulen is geen informatie te vinden over het exacte aantal aanwezigen, stemverhoudingen, vragen van leden en de inhoud van speeches. Ook bestaat er geen helderheid over de eventuele besluiten en de wijze waarop er iets is besloten. De notulen zijn bovendien niet via een menu te vinden, maar alleen via Google. Zo organiseert VNL dat: bewust vaagheid creëren over de eigen organisatie.

Eigen statuten niet uitvoeren

Indien het bestuur alles mag beslissen, maar daarover (bijna) niets aan de buitenwereld en de leden bekendmaakt, wordt een partij volstrekt oncontroleerbaar. Een voorbeeld komt van drie leden die niet op de kandidatenlijst mochten staan omdat ze ooit actief waren voor de PVV. Hun waren in twee gevallen wel verkiesbare plaatsen toegezegd. Hoe dit besluit tot stand is gekomen is onduidelijk: leden hoeven er bij VNL namelijk niet mee in te stemmen en hoeven zelfs niet geïnformeerd te worden over een dergelijk besluit. Niemand weet welke motivatie erachter schuilgaat, anders dan van horen zeggen.

Toen Hoogstrate dreigde media-aandacht te zoeken, werd hij door het VNL-bestuur geroyeerd

Een dergelijke werkwijze levert vroeg of laat problemen op. Zo ondervond ook Peter Hoogstrate. Hoogstrate leverde al eerder ‘intern gedoe’ op. Hij wilde de jaarverslagen en de ALV-notulen ontvangen, maar kreeg deze niet. Het VNL-bestuur heeft wel een dergelijk jaarverslag gemaakt, maar e-mails leverden ontwijkende antwoorden op. Toen Hoogstrate dreigde media-aandacht te zoeken, werd hij door het VNL-bestuur geroyeerd. 

Wie zit er in de Commissie van Beroep?

Hoogstrate kon in beroep gaan bij de Commissie van Beroep die in de statuten staat vermeld. Maar hoe deze commissie werkt en wie erbij zijn aangesloten, staat nergens. Leden kunnen ermee in contact komen via info@vnl.nu, het e-mailadres waarmee het partijbestuur ook als ‘Team VNL’ communiceert.

Bestuurslid Driessen meldt: ‘De Commissie van Beroep is per acclamatie geïnstalleerd tijdens de eerste ALV, op zaterdag 13 juni 2015. Om redenen van privacy maken wij de namen van de drie leden niet openbaar.’ Maar in de notulen is deze benoeming niet terug te vinden. En zo wordt Hoogstrate van de VNL-lijst geschrapt om redenen die niet verifieerbaar zijn, door een wellicht nooit geïnstalleerde commissie. Later kreeg hij zijn lidmaatschap plotseling terug, waarschijnlijk vanwege juridische druk.

Wat blijft er over van een partij die in beginsel niet meer wil bestaan?

Nu wil Hoogstrate een oordeel van de rechter, over het bestuur van VNL. Hij verwijt de partijleiding ‘onbehoorlijk bestuur’. Volgens hem is er ook sprake van een onrechtmatige daad, doordat er bij de ALV onder andere werd besloten een ontbindingsvergadering te houden, waarbij niet werd vastgesteld wie de aanwezigen waren, of zij lid waren van VNL en of zij stemgerechtigd waren. Volgens Hoogstrate kan er dus helemaal geen sprake zijn van een juridisch bindend besluit.

Nu is het natuurlijk de vraag wat de rechter hiervan zal vinden. Of liever: wat er gebeurt nadat de rechter een besluit heeft genomen. Want dat het bestuur van VNL ondemocratisch en ontransparant heeft gehandeld, dat lijkt wel duidelijk. Maar mocht Hoogstrate hierin gelijk krijgen, betekent dit dan dat VNL niet wordt ontbonden? En wat blijft er dan over van een partij die in beginsel niet meer wil bestaan?

Lees hier de aangifte tegen het partijbestuur van VNL.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Chris Aalberts

Gevolgd door 122 leden

Gefascineerd door politiek die zich onttrekt aan het oog van veel burgers en media. Schrijft bij Follow the Money over de EU.

Volg Chris Aalberts
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren