Zo gaat Rabo het vertrouwen van kleine ondernemers terugwinnen

2 Connecties

Onderwerpen

Crowdfunding

Werkvelden

Banken
7 Bijdragen

Met haar gloednieuwe kredietfaciliteit Rabo & Co zal Rabobank vermogende particulieren als co-financiers voornamelijk koppelen aan de betere mkb'ers, denkt Michiel Werkman. Zal de bank daarmee weer iets van zijn coöperatieve glans terug krijgen?

Begin 2016 lanceerde Rabobank het idee om gelden van private banking-klanten één op één te koppelen aan krediet vragende ondernemers. Inmiddels is het zo ver: als proef is de eerste cofinanciering van ruim een half miljoen euro zo verstrekt. Dit jaar moet er nog een tiental volgen, waarna evaluatie plaatsvindt. Ik zie het als een moedige stap voorwaarts in de strijd om marktaandeel. Zelfs met een kleine knipoog naar het coöperatieve gedachtegoed van de bank.

De nog jonge crowdfundingsector in ons land kan er geduchte concurrenten bij krijgen als meer banken dit voorbeeld volgen. Wie tot voor een jaar of twee geleden een dergelijk idee binnen Rabobank opperde, kon subiet vertrekken — via de achterdeur, wel te verstaan. Binnen de totaal verkrampte Rabo ging het toen maar om één ding: stipt voldoen aan alle door toezichthouders opgelegde zorgplichtregels.

Rabo & Co

Die tijd lijkt voorbij. Logisch is wel dat er over deze Rabo & Co-proef met zowel de AFM als de DNB intensief gesproken wordt.. De opzet voldoet namelijk op geen enkele wijze aan de huidige zorgplichtregels. De betrokken kredietnemers en de vermogende particuliere co-financiers zullen vast ook wel een duimendik pak aan disclaimers moeten tekenen om Rabobank van iedere vorm aansprakelijkheid te vrijwaren.

De opzet voldoet op geen enkele wijze aan de huidige zorgplichtregels

Maar dat is niet erg, want dit is immers een proef. De definitieve vorm zal aanzienlijk afwijken. Maar ik geef ik geef u op een briefje dat Rabo ervoor zal zorgen dat deze proef méér dan gaat slagen. Waarom ik dat denk? Er zal sprake zijn van een uiterst streng geselecteerde groep kredietrelaties die allemaal qua risicoprofiel minimaal triple-A zullen zijn. Daarnaast zal er een gepokt en gemazeld team met dedicated accountmanagers op gezet worden die tijdens de looptijd het kredietrisico op deze financieringen meer dan nauwgezet zal bewaken. Alleen dat al maakt de kans op defaults minimaal.

De proef gaat ook slagen omdat hij wel moet slagen. Zij biedt Rabobank namelijk als eerste de mogelijkheid om in haar media-uitingen weer een beetje echt met haar verloren coöperatieve veren te pronken. Maar de pilot moet vooral slagen omdat dit een manier van financieren is die het in zich heeft om hun kredietverlening aan het mkb weer te kunnen laten groeien zonder dat het volledige risico ervan op de bankbalans drukt.

Dit fenomeen zal uiteindelijk een substantieel lager kapitaalbeslag voor de bank zelf met zich meebrengen als het wordt toegestaan, en kan groeien. Dat is in theorie zowel in het belang van de bank als van de kredietnemer.

Nu de wet- en regelgever nog

In de proeffase doet per lening maar één co-financier mee voor minimaal 100.000 euro en de eerste lening was dus ruim een half miljoen groot. Dat maakt van dit product een soort mkb-obligatie, die de vermogende particulier van de kredietnemer via zijn Rabobank afneemt. Omdat de proef gaat slagen, is het straks, dat wil zeggen na akkoord van de wet- en regelgever, de inzet dat veel meer co-financiers in één financiering zullen kunnen deelnemen.

Marcel Gerritsen, de projectmanager van Rabobank, zegt in het Financieele Dagblad dat de bank in zijn ogen steeds meer een kredietbemiddelaar wordt. Hij noemt de concentratie op het beoordelen van bedrijfsplannen hun kerncompetentie. Uiteindelijk wil hij het zelfs graag kunnen uitbreiden naar minder vermogende klanten. Op die manier krijgt deze leenvorm ineens veel meer een crowdfunding karakter.

Banken lenen momenteel in totaal circa 150 miljard uit aan het midden- en kleinbedrijf, waarvan 40 miljard in bedragen kleiner dan 1 miljoen euro. Van alle mkb-financieringen gaat het in zo’n 80 procent van de gevallen om bedragen kleiner dan 250.000 euro.


"Het product wordt een soort mkb-obligatie, die de vermogende particulier afneemt van de kredietnemer via zijn Rabobank"

Risicobeheer wordt moeilijker

Met deze getallen in het achterhoofd vergeet Gerritsen in zijn ambities één ding. Zolang het voor Rabo & Co qua aantallen klein blijft en het, zoals in de proef, om grote financieringen gaat en/of om korte looptijden, zijn de risico’s met een dedicated accountteam goed te managen. In real life gaat het om de echt grote aantallen financieringen, om veel kleine bedragen en vaak lange looptijden.

Dat maakt een adequate risicomonitoring, dat wil zeggen het kredietbeheer tijdens de looptijd, van levensbelang voor alle stakeholders. En op dat kredietbeheer in het mkb wordt door de banken nu juist keihard bezuinigd. Mkb-kredietnemers kunnen bij banken niet meer rekenen op zo’n dedicated team van hot shot-accountmanagers. Hierin heeft Rabobank nog wel een ‘dingetje’ af te tikken met de toezichthouders.

Crowdfunding kan zichzelf uit de markt gaan prijzen

Ook in crowdfundingland zullen de uitkomsten van de Rabo & Co-proef en vooral het vervolg daarop vast en zeker met argusogen gevolgd worden. Crowdfunding platforms zijn nu nog overwegend start-ups, sommige ervan nog niet eens uit de rode cijfers. Die moeten daarom ook in grotere bedragen verder doorgroeien.

Wanneer de banken in staat zullen blijken de grote triple-A kersen uit de pap te vissen, zal dat zeker impact op de ontwikkelingsmogelijkheden van de alternatieve financiers hebben. Het zal ook betekenen dat geldschieters via crowdfunding zich nog meer dan nu bewust zullen worden van de risico’s die zij lopen. 

Het zou er zelfs toe kunnen leiden dat crowdfunding zich ermee uit de markt prijst.

Het mkb is absoluut bij gebaat bij meer en betere toegang tot financiering. Daarom alle lof voor dit Rabo-initiatief. Maar voor zowel voor de (Rabo)bank als voor de crowdfunding platforms zit de uitdaging 'm er wel in de risico’s op discontinuïteit van de kredietnemer gedurende de looptijd van een toenemend aantal leningen goed monitoren en vooral die risico's te beperken. En wel in alle risicoklassen. Dat laatste zou ik zelf nog veel meer als de kerncompetentie van financiers en intermediairs benoemen.

 

Michiel Werkman
Michiel Werkman
Michiel is voormalig zakelijk bankier en een van de initiatiefnemers van FinTech-startup CompanyWatch.
Gevolgd door 120 leden