Radicaal onafhankelijk

    Journalistieke bedrijven moeten een inkomstenstroom creëren die ze in staat stelt radicaal onafhankelijk te opereren. Dat geldt ook voor Follow the Money, stelt Eric Smit.

    Er zijn veel dingen waar je als journalistiek medium over kunt onderhandelen, maar niet over je onafhankelijkheid. Onafhankelijk zijn betekent dat buiten de redactie geen enkele persoon of instantie invloed kan uitoefenen op de inhoud van de journalistieke productie. Zonder die onafhankelijkheid heeft een journalistiek medium geen bestaansrecht. En toch zijn journalistieke media afhankelijk. Van geld. Producten of diensten worden niet uit lucht geschapen en dat geldt vanzelfsprekend ook voor journalistiek.
    Producten worden niet uit lucht geschapen. Dat geldt ook voor journalistiek
    Wie de onafhankelijkheid of afhankelijkheid van journalistieke media wil onderzoeken, hoeft alleen maar het credo te volgen waarna deze website is vernoemd: follow the money. Wie het geldspoor volgt ziet dat de spanning de laatste jaren snel toeneemt. Geld was natuurlijk altijd al een issue, maar sinds belangrijke inkomstenstromen voor de gevestigde media – met name kranten – opdrogen begint het nijpend te worden. Deze gevestigde media zijn vrijwel allemaal in handen van lieden die strikt genomen maar één enkel belang nastreven: rendement op hun investering. Het interesseert ze in wezen weinig of ze nu eigenaar zijn van een fabriek voor stofzuigerzakken of een krant als de Telegraaf, zolang er maar genoeg geld wordt verdiend. Deze eigenaren dragen hun managers op om in de kosten te snijden zodra de rendementen op hun vermogen dreigen te verminderen. Ze dragen hun hoofdredacteuren op om met minder geld het product – een krant bijvoorbeeld – in elkaar te zetten. Vroeger of later heeft dat gevolgen voor de kwaliteit. Of ze dragen diezelfde managers op het de overgebleven adverteerders nog wat gerieflijker te maken en op innovatieve wijze de ‘gezamenlijke belangen’ in elkaar op te laten opgaan.

    Drukpersen..

    Van uitsluitend naar rendement hongerende eigenaren moet de journalistiek niets verwachten, schreef ik al eerder. Ik geef toe, het is makkelijk praten voor een journalist als ik die bezig is om bedrijf op te bouwen en nog de mogelijkheid heeft om voor een ander type investeerder te kiezen.
    Het goede nieuws is dat er vermogende mensen bestaan die verder kijken dan alleen financieel rendement
    Journalisten die voor de Telegraaf werken hebben die keuze bijvoorbeeld niet. Zij hebben te maken met eigenaren die alle hoop op een betere toekomst al hebben laten varen. In een tijd dat de krant opnieuw moet worden uitgevonden en alle inspiratie, kracht en buffers daarvoor nodig zijn, accepteerden ze een superdividend 300 miljoen euro van het volstrekt incapabele management. En nu willen ze ook nog eens NRC Media overnemen zodat daarmee de drukpersen van het TMG-concern beter kunnen worden bezet. U leest het goed, het gaat de managers bij TMG nog steeds om de bezetting van de drukpersen. Dat was vier jaar geleden al zo en dat is nog steeds het geval. Indien TMG blijft volharden in een overname van NRC Media, dan hoop ik op een opstand van NRC-journalisten.

    Niet alleen voor de poen

    Journalistiek is een essentieel artikel voor het welvaren van onze democratie en mag niet alleen afhankelijk zijn van personen die slechts geldelijk gewin voor ogen hebben. Het goede nieuws is dat er de nodige vermogende mensen bestaan die veel verder kijken dan alleen financieel rendement. In de Verenigde Staten zijn er zelfs vele zogenoemde high net worths die enorme bedragen schenken aan journalistieke non profit instellingen als Propublica. Jeff Bezos, oprichter van Amazon, kocht dagblad The Washington Post met de belofte dat hij dat journalistieke instituut in stand zal houden. Ebay-oprichter en miljardair Pierre Omidyar kondigde vorig jaar aan dat hij 250 miljoen dollar in de journalistiek gaat investeren. Ook om er geld mee te verdienen.
    Journalistieke bedrijven moeten een eigen inkomstenstroom genereren, los van investeerders
    Dat laatste zien Arne van der Wal en ik – oprichters van FTM – als een essentieel punt. Om niet afhankelijk te zijn van naar winstjagende investeerders of van de goede inborst van rijke mensen, moeten journalistieke bedrijven een eigen inkomstenstroom genereren. Een inkomstenstroom die op geen enkele wijze kan worden bepaald door de commerciële wensen van adverteerders. Een inkomstenstroom die ze in staat stelt om radicaal onafhankelijk te opereren. Dat betekent uiteindelijk maar één ding en dat is dat de lezers en kijkers voor die inkomstenstroom moeten zorgdragen.

    Versnelling

    Follow the Money is ook bezig met de ommezwaai – ik spreek eigenlijk liever van ‘versnelling’ – naar een betaald model. Dat is noodzakelijk om de gedreven mensen die journalistiek werk voor FTM maken bestaanszekerheid te bieden waardoor ze volstrekt onafhankelijk hun werk kunnen doen. We beseffen heel goed dat we voor die tijd een flinke kwaliteitsslag moeten maken. Dat bleek ook uit de enquête die we deze zomer onder onze lezers hielden. Hoewel de waardering voor ons journalistieke werk enorm hoog is, lieten de meeste respondenten (het waren er bijna 1000) ons weten dat ze nog meer van ons verwachten voordat ze tot betaling over willen gaan. Terecht. En dat is de belofte die we willen inlossen. Daarvoor zal er in de uitbreiding van onze redactie geïnvesteerd moeten worden. Daarnaast willen we van de website FTM.nl een state of the art platform te maken en structureel middelen vrijmaken voor vormgeving. Daarvoor is serieus geld nodig, geld dat we bij investeerders denken te vinden. En dan heb ik het niet over het type investeerder dat met name geïnteresseerd is in de centen, maar over investeerders die net als wij enorm veel maatschappelijke waarde hechten aan kwaliteitsjournalistiek en tegelijkertijd er met ons van overtuigd zijn dat we daarmee een betalend publiek kunnen vinden.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 2881 leden

    Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

    Volg Eric Smit
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren