Rechter haalt uit naar 'intimidatie' van journaliste Terlingen door vastgoedmiljonair Paes

3 Connecties

Relaties

Arthur Paes Ghana

Werkvelden

Journalistiek
8 Bijdragen

Tijdens de zitting van het kort geding dat 'koning' Arthur Paes tegen journaliste Sanne Terlingen had aangespannen, werd duidelijk dat het de vastgoedmiljonair om maar een ding is te doen: haar definitief de mond te snoeren en financieel te ruïneren.

Een klassiek geval van juridische intimidatie. Intimidatie door een vermogend man die het een journalist onmogelijk wil maken nog over hem te publiceren. Door haar een financieel zwaard van Damocles boven het hoofd te hangen. Dat vernietigende oordeel over de vorderingen van Arthur Paes tegen journaliste Sanne Terlingen velde voorzieningenrechter Van Walraven van woensdag tijdens de zitting van het kort geding dat de miljonair had aangespannen. 'Uw vorderingen zijn ongebruikelijk hoog. En welk doel dienen ze eigenlijk?' vroeg zij zich af.  Het bleef even stil. Maar voor iedereen in de volle zaal in de Amsterdamse rechtbank was het antwoord duidelijk: geen ander doel dan afschrikking. Afschrikking die in wezen het grondwettelijke recht op vrijheid van meningsuiting van Terlingen ondermijnt. En wraak. Paes' doel is om Terlingen nooit meer de kans te geven over hem te schrijven. Hij voelt zich aangetast in zijn eer en goede naam en zegt 'honderdduizenden euro's schade' te hebben geleden. Maar in wezen gaat het hem daar niet om. Terlingen moet bloeden.

Paradijs voor Pedo's

In juni 2012 publiceerde het magazine OneWorld Terlingens inmiddels geruchtmakende artikel 'Paradijs voor Pedo's'. Het artikel gaat over kindersekstoerisme naar Ghana en constateert dat er in dat land vrijwel nooit iemand wordt veroordeeld wegens kindermisbruik. Ook wordt er een concrete case beschreven van een aangifte wegens seksueel misbruik van een minderjarig Ghanees meisje. De dader zou een in Ghana welbekende 'Limburgse miljonair' zijn. De persoon in kwestie bleek de ondernemende vastgoedmiljonair en 'koning van Somey' Arthur Paes te zijn. Terlingen had op dat moment al meer dan een jaar onderzoek gedaan naar de zedenzaak die zich in het Afrikaanse land afspeelde. Naar aanleiding van het artikel in OneWorld publiceerde ook Follow the Money over de kwestie, die intussen bizarre trekken had gekregen en in de Ghanese pers veel aandacht genoot. De zaak in Ghana draaide om de aangifte van een meisje dat op minderjarige leeftijd zou zijn misbruikt door Paes. Die heeft dat altijd ontkend. Volgens Paes was er sprake van een complot door voormalige werknemers en zakenpartners. De aangifte van het meisje zou verzonnen zijn, met de bedoeling om Paes zo te beschadigen dat hij de controle over zijn luxe hotel in de Ghanese hoofdstad zou verliezen en zijn tegenstanders het in bezit zouden kunnen nemen. Het artikel in OneWorld, en de vele publicaties die er op volgden (waaronder die op FTM.nl en andere media), zaten Paes behoorlijk dwars. Hij was woedend en liet dat aan iedereen blijken die erover berichtte. Ook begon hij een offensief met tegenpublicaties op internet. Die woede richtte zich ook op Terlingen, haar omgeving en haar bronnen. De journaliste schreef in oktober 2013 een artikel over de nasleep van haar onderzoek dat had geleid tot de publicaties in OneWorld en Nieuwe Revu. In dat artikel, dat werd gepubliceerd op de websites van OneWorld en Villamedia.nl, schrijft Terlingen over de dilemma's waar een onderzoeksjournalist voor komt te staan. En hoe lastig het in de praktijk is om een verhaal te beëindigen, zelfs als je er niet meer over wilt schrijven. Ook bekent ze dat ze zich geïntimideerd en zelfs bedreigd voelt door Paes. Een reeks opmerkelijke gebeurtenissen vormden de aanleiding voor dat gevoel van onbehagen.

Karaktermoord

Hoewel er intussen bijna anderhalf jaar is verstreken sinds haar eerste artikel, spande Paes pas in november een kort geding aan. Door het vervolgartikel, zo stelt hij, blijft hij geconfronteerd worden met vele onwaarheden. Er is sprake van een spoedeisend belang 'omdat niemand meer zaken met mij wil doen'. Ook zou zijn familie er onder lijden en zouden verschillende van zijn gebouwen beklad zijn met het woord 'pedo'. En dat terwijl de zaak in Ghana nu beëindigd zou zijn wegens gebrek aan bewijs. Tijdens de zitting van woensdag kregen beide partijen ruim de gelegenheid om hun visie op de zaak te ontvouwen. Tientallen documenten hadden ze aan elkaar en rechtbank overhandigd. Paes' advocaat Jan Thomassen stelde dat de zaak in zijn kern draait om onrechtmatig handelen door journaliste Terlingen. Zij zou in haar artikelen over de zaak-Paes bewust onjuiste informatie hebben gebruikt, met geen ander doel dan het beschadigen van zijn cliënt. De aantijgingen jegens Paes – kindermisbruik, bedreiging, omkoping – zouden allemaal vals zijn. Op Paes is  karaktermoord gepleegd, waaronder zowel zijn familie als zijn onderneming lijdt, aldus Thomassen. Hij stelde dat Terlingen wist, dan wel had moeten weten, dat de zaak in Ghana gebaseerd is op een valse aangifte. Ook zou zij zich niet hebben gehouden aan de leidraad voor journalistieke gedragsregels, zoals het afwegen van belangen, het recht op privacy en het toepassen van hoor en wederhoor. Thomassen probeerde aan te tonen dat de bronnen van Terlingen allemaal rancuneus – en dus ondeugdelijk – zijn omdat ze een zakelijk conflict hebben met Paes. Een van hen, Johannes Wubbeling, zou zelfs een moordaanslag op Paes hebben beraamd. De Nederlander Wubbeling, een voormalig werknemer in het hotel van Paes in de Ghanese hoofdstad Accra, ontkent dat en heeft in augustus aangifte tegen Paes gedaan wegens smaad. Aan het eind van zijn betoog kreeg Paes van de rechter zelf de gelegenheid om zijn grieven te uiten. 'Ik word dag en nacht geconfronteerd met berichten van Sanne Terlingen. Dat heeft een enorme impact op mijn familie. Ik heb elke zaak in Ghana gewonnen, maar dat vertelt ze niet. Het is pure karaktermoord. En daarom vraag ik u, mevrouw de rechter, stop het!'

Carnal knowledge

In haar conclusie van antwoord bestreed Terlingens advocaat Christien Wildeman van vele door Paes aangevoerde argumenten de feitelijke juistheid. Maar de kern van haar betoog spitste zich toe op de rechtmatigheid van Terlingens publicaties. Op het moment van het onderzoek en het moment dat haar artikelen werden gepubliceerd liep er wel degelijk een strafrechtelijk onderzoek van het Ghanese O.M. naar Paes wegens 'defilement of a minor'. Dat onderzoek verliep weliswaar met horten en stoten, maar feit is dat er a) sprake was van een aangifte en b) sprake van een onderzoek en c) vele publicaties in de Ghanese pers over de zaak. Die constatering is essentieel omdat Paes altijd heeft ontkend dat er een onderzoek naar hem liep en dat publicaties erover dus onjuist en smadelijk van karakter waren. Dat zijn zaak onlangs is geseponeerd, zoals Paes aanvoert, was volgens advocaat Wildeman echter niet relevant. Op het moment van schrijven was dat mogelijke feit immers nog niet bekend.
De Ghanese justitie achtte het bewezen dat Paes 'carnal knowledge' had gehad met de aanklaagster
De bewering van Paes dat van meet af aan duidelijk was dat er sprake was van een valse aangifte, betitelde Wildeman als 'grootspraak'. Sterker nog, het Ghanese hof had in zijn vervolgingsbeslissing van eind 2011 juist de complottheorieën van Paes van de hand gewezen. De Ghanese justitie achtte het immers bewezen dat Paes wel degelijk 'carnal knowledge' had gehad met de aanklaagster. Wel diende haar exacte leeftijd op het moment dat dit feit had plaatsgehad nader te worden onderzocht. Paes heeft dat overigens altijd ontkend. 'Dat meiske was als een dochter voor me,' vertelde hij tijdens een bezoek aan de redactie van Follow the Money. Ook tijdens dat bezoek stelde Paes dat er bij de oorspronkelijke aangifte van het meisje gerommeld was met haar identiteitspapieren om vervolging wegens kindermisbruik in gang te kunnen zetten.

Rechtmatig

Wildeman concludeerde dat de kritische blik van Terlingen op Paes en de behandeling ervan door de Ghanese justitie gerechtvaardigd was. 'Zijn zaak maakt deel uit van het debat in Nederland over kindersekstoerisme, intimidatie en de omstreden rechtsgang in Ghana.' Gevallen van kindermisbruik worden in Ghana zelden bestraft. Kenners van de Ghanese rechtspraak wijten dat aan de machtige rol die geld in het land speelt. Tegelijk is aangetoond dat het sekstoerisme naar dat land, ook vanuit Nederland, sterk is toegenomen. Verschillende organisaties en parlementariërs hebben hun zorgen daarover geuit. Daarbij is Paes als development chief (zijn feitelijke titel in Ghana, Paes is geen 'koning van Somey') hoe dan ook een publieke figuur. Paes pocht zelf regelmatig op zijn goede contacten met de Ghanese autoriteiten. In die hoedanigheid moet hij accepteren dat zijn doen en laten kritisch wordt gevolgd, stelde Wildeman. 'De journalistiek is een waakhond. Maar Paes accepteert niet dat Terlingen de kale feiten presenteert. Een van de feiten is dat er aangifte tegen hem is gedaan wegens seksueel misbruik van een minderjarige.' Ook is het een feit dat er in Ghana veel over hem en deze zaak uitgebreid is gepubliceerd. Met naam en toenaam. Op een directe vraag van de rechter antwoordde Terlingen wel degelijk hoor en wederhoor te hebben toegepast, maar dat Paes op een gegeven moment weigerde haar nog te woord te staan. Ook bleek dat ze haar onderzoek niet heeft gebaseerd op 'louter rancuneuze bronnen', zoals Paes beweerde, maar tientallen andere bronnen heeft geraadpleegd.

Censuur

De verdediging wees alle vorderingen van Paes af (zie  onder aan deze pagina). 'Een publicatieverbod over Paes zou de facto neerkomen op censuur vooraf, hetgeen in strijd is met Terlingens grondwettelijke recht op vrijheid van meningsuiting,' stelde de verdediging. Daarbij is Terlingen geen partij in een eventuele rectificatie in publicaties van derden. Een dwangsom voor iets wat zij niet kan afdwingen kan simpelweg niet. Daarbij voldoet ook de hoogte van het 'voorschot op een schadevergoeding' niet aan de richtlijnen daarover. De omvang van de door Paes geleden schade wordt bovendien op geen enkele manier onderbouwd. Dat vond ook de rechter. 'Ik zie helemaal geen goede reden voor zo'n voorschot. Er is geen enkele onderbouwing.' Thomassen antwoordde daarop dat 'die in de bodemprocedure komt'. Paes wees er nog op dat hij echt veel schade ondervindt van de publicaties, maar de rechter wees dat als irrelevant van de hand. In de dagvaarding, herhaalde ze, wordt de claim immers niet onderbouwd.

Intimidatie

De rechter gooide het vervolgens over een andere boeg.  'Ik dring er op aan dat u voor de schorsing moet nadenken over de vraag: 'kom ik verder met mijn doel? Wat wil ik bereiken?' Ze stuurde aan op een schikking en wees erop dat Terlingen had gezegd dat ze, als er nieuwe feiten in de zaak zouden zijn, bereid is daar over te berichten. Ronduit vernietigend was de rechter over de hoogte van Paes' vorderingen. Ongebruikelijk en geen ander doel dienend dan intimidatie, liet ze blijken.  Thomassen beaamde dat laatste ongewild toen hij zich liet ontvallen dat hij inderdaad  hoopt dat er een afschrikwekkende werking van de vordering uit gaat. 'Maar als u oordeelt dat het €10.000 moet zijn gaan wij daar mee akkoord.' Na de eerste schorsing bleek dat er geen toenadering was tussen de partijen. Terlingen stelde 'dat mijn uitnodiging om nogmaals zijn kant te horen nog steeds staat, maar dat ik uiteindelijk wel mijn eigen afwegingen maak'. De rechter vroeg zich daarop af of een kort geding nog wel zin had, nu de gedaagde bereid bleek om eventuele nieuwe feiten omtrent de zaak kenbaar te maken. Schoorvoetend gingen Paes en Thomassen in op het voorstel om te overleggen. Het overleg tijdens de tweede schorsing bleek vruchteloos. Wel zwakte Paes' advocaat zijn eisen in het vervolg van de zitting af. De vordering tot het 'voorschot' werd verlaagd naar 10.000 euro. Daarnaast zou Terlingen ook een rectificatie op haar eigen blog en sociale media moeten plaatsen en een persbericht moeten versturen waarin ze melding zou dienen te maken van het einde van de strafzaak in Ghana. De eerder geëiste rectificatie in andere titels behoorde niet meer tot de vorderingen. Kennelijk was ook advocaat Thomassen tot het inzicht gekomen dat dit sowieso een absurde en kansloze eis was. De uitspraak is over twee weken.  
 

Bedreiging Follow the Money

Tijdens de zitting kwam ook Follow the Money enkele keren ter sprake. Onze site was het eerste medium dat de geanonimiseerde hoofdpersoon in Terlingens artikel 'Paradijs voor pedo's' in OneWorld in verband bracht met Paes. Advocaat Wildeman voerde in haar conclusie van antwoord een gespreksnotitie op van een telefoongesprek tussen Paes en ondergetekende. Paes eiste in de zomer van 2012 dat ons op FTM.nl gepubliceerde artikel over de zaak-Paes helemaal offline zou worden gehaald. Toen ik dat weigerde, ging Paes over tot het uiten van krachttermen en dreigde hij mij en Follow the Money onder meer 'helemaal in stukken te scheuren' en 'kapot te maken'. Volgens Paes' advocaat Thomassen is de inhoud van die notitie nooit voorgelegd aan Paes. 'Mijn cliënt was wel boos, maar heeft dit niet gezegd. Daar zijn twee getuigen van.' Die bewering van Thomassen is niet alleen merkwaardig – met Paes was het op dat moment immers simpelweg niet langer mogelijk om op normale wijze te communiceren – maar ook leugenachtig. Na het bewuste telefoongesprek met Paes heb ik Thomassen gebeld, hem de bewuste gespreksnotitie voorgelezen en hem vervolgens gevraagd zijn cliënt te verzoeken zich in de toekomst te onthouden van bedreigingen en tevens de gebruikelijke wellevendheid in acht te nemen. Thomassen zegde toe die boodschap te zullen overbrengen.  
kader

Wat eiste Paes oorspronkelijk?

• een verbod op publicatie waarin Paes in verband wordt gebracht met pedofilie, corruptie, bedreiging, corruptie etc met een dwangsom van €50.000 per overtreding • verwijdering van haar publicaties in OneWorld en anderszins, idem met een dwangsom van €50.000 • een voorschot op de door Paes geleden materiële en immateriële schade van €100.000 • een dwangsom van €10.000 per dag voor het in gebreke blijven van het publiceren van een (door Paes opgestelde) rectificatie in dagblad De Telegraaf, De Volkskrant en de site van OneWorld binnen zes maanden • betaling van de kosten van de procedure  
   

Meer over deze zaak

• woensdagavond in EenVandaag. • het FTM-artikel 'Limburgse miljonair ontkent in Ghanese ontuchtzaak' geeft een overzicht van de verwikkelingen in de zomer van 2012