Regeerakkoord zakt moedeloos in elkaar

4 Connecties

Het een na het andere plan van het nieuwe kabinet valt in duigen. Mark Rutte en Diederik Samsom hebben een houtje-touwtje regeerakkoord in elkaar geflanst.

Bruggen Slaan- zo heet het regeerakkoord. Jammer alleen dat de bruggen één voor één in elkaar zakken. De lijst met bezuinigingen en hervormingen die de eindstreep niet haalt, wordt met de dag langer. 
 
Dat er in crisistijd in recordtempo een akkoord lag, was op zich te prijzen. Maar voor sommige onderdelen hadden Mark Rutte (VVD) en Diederik Samsom (PvdA) misschien toch wat langer de tijd moeten nemen. De ellende begon met de grote ophef over de inkomensafhankelijke zorgpremie, en is nog lang niet ten einde. Inmiddels is de PVV de grootste partij in de peilingen. Een overzicht: 
 
Kinderopvangtoeslag
Vandaag spreken PvdA en VVD over de bezuiniging op de kinderopvangtoeslag. Ze zijn bereid die nu helemaal terug te draaien als er dekking komt voor 90 miljoen uit de begroting van Sociale Zaken. Dat is nog niet gelukt. Toch wordt er in de Kamer doorgepraat, want het blijkt dat steeds minder ouders hun kinderen naar de opvang brengen vanwege de hoge kosten. En een afname van de arbeidsparticipatie van - vooral - vrouwen is niet bepaald wat we nu nodig hebben.
 
WW en ontslagrecht
Hé, dachten VVD en PvdA, laten we crisis aangrijpen om nu eens echt te hervormen op deze terreinen. Jottum, dachten werkgevers, dan kunnen we eindelijk iedereen boven de 50 goedkoop lozen. Perfecte timing, want al die oudjes komen op de huidige arbeidsmarkt natuurlijk zo weer aan een baan. En zo niet, dan gaan ze korter de ww in, waarna ze tot hun 67ste lekker in de bijstand blijven zitten. Wat heet een bridge to nowhere
 
Dit plan gaat het niet redden, ook omdat de kans bestaat de Eerste Kamer - waar Rutte-II geen meerderheid heeft - het niet ziet zitten. Tweede Kamerlid Mariëtte Hamer liet eergisteren weten dat het kabinet een akkoord wil sluiten met vakbonden en werkgevers over de ww en het ontslagrecht, die  "niet de letterlijke tekst van het regeerakkoord" zal bevatten.    
 
Huurbeleid corporaties
Als we toch bezig zijn, dachten Rutte en Samsom, laten we dan ook maar woningbouwcorporaties flink bloeden met een verhuurdersheffing. Alleen vergaten de heren een fatsoenlijke rekensom te maken. Na een storm van protest blijkt dat die heffing - oplopend tot 2 miljard in 2017 - veel corporaties de kop kost, ook als ze hun nieuwbouwprojecten schrappen. 
 
De corporaties waarschuwen voor de funeste uitwerking van het huurbeleid: geen nieuwbouw, minder energiebesparing en renovatie, minder doorstroom en langere wachtlijsten. Precies wat de bouwsector nodig heeft dus. 
 
Probleem is dat er grote onzekerheid is over de opbrengst van de voorgestelde huurverhoging door de huren te laten sijgen tot maximaal 4,5 procent van de WOZ-waarde. Je mag ervan uitgaan dat die in de huidige woningmarkt daalt, maar daar dacht het kabinet anders over. Geconfronteerd met de cijfers, heeft Minister Blok van Wonen (VVD) deze week gezegd opnieuw naar de plannen te kijken. Rutte blijkt overigens zijn eigen akkkoord op dit punt niet te kennen.
 
Ook hier speelt mee dat er in de Eerste Kamer vermoedelijk geen meerderheid is voor huurverhoging met de WOZ-waarde als grondslag.  
 
 
Inkomensafhankelijke zorgpremie
Dit debacle was een voorbode van wat komen ging. Effect van het terugdraaien van de zorgafhankelijke zorgpremie is dat de middeninkomens stukken beter af zijn, zo bleek uit berekeningen van het Centraal Plan Bureau (CPB) gisteren. 
 
Eigen bijdrage GGZ
Was een kort leven beschoren, deze alinea uit het regeerakkoord. Begin deze maand besloten de coalitiepartijen de eigen bijdrage voor de geestelijke gezondheidszorg weer te elimineren. "De maatregel die met het regeerakkoord bedacht was, was in uitvoeringskosten ook zo hoog dat het relatief weinig opleverde. Dat kon slimmer en socialer", zei PvdA-kamerlid Lea Bouwmeester. Minister Schippers van Volksgezondheid (VVD) gaat praten met de sector om op een andere manier 30 miljoen te bezuinigen.
 
Sociaal Leenstelsel en afschaffing OV-studentenkaart
Wil de Eerste Kamer pertinent niet. De studiefinanciering en ov-studentenkaart blijven dus voorlopig in de huidige vorm. 
 
Superprovincie in de Randstad
Dit idee speelt al jaren. Zou tot besparingen moeten leiden. Maar de oppositie in de Senaat heeft er zeer waarschijnlijk geen oren naar. 
 
Pensioen
Maar een paar regels staan er over pensioen in het regeerakkoord. Partijen stellen voor het opbouwpercentage te verlagen, wat betekent dat je een kleiner bedrag onbelast mag sparen voor pensioen -  de grootste bezuiniging van Rutte-II. Wat de gevolgen daarvan zijn voor de verschillende generaties, is onbekend. Dit is een relevante kwestie nu de solidariteit binnen het stelsel onder druk staat. Pensioenen zijn ondergedekt, en jongeren vrezen de rekening te moeten betalen. 
 
Vandaar dat het CDA deze week een motie indiende om het CPB de maatregel te laten doorrekenen. Premier Rutte had er geen trek in. Hij zei:  "Het kabinet heeft grote moeite met de overweging dat de pensioenopbouw tussen generaties evenwichtig moet zijn. Dat is simpelweg niet mogelijk, dat kan niet." Omstanders vielen van hun stoel. Gisteren is alsnog een motie aangenomen om het CPB aan het werk te zetten. 
 
Als de bezuinigingen een grote onevenwichtigheid veroorzaken, vindt Rutte opnieuw een vijandige Eerste Kamer tegenover zich. Hij zal dan met een beter verhaal moeten komen dat de opmerking dat evenwichtige pensioenopbouw tussen generaties onmogelijk is.
 
Tijd voor Rutte om nieuwe, weloverwogen bruggen te slaan.

 

Jan-Hein Strop
Jan-Hein Strop
Financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.
Gevolgd door 2443 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren