Luister niet naar smeekbedes van Eneco en Delta

4 Connecties

De PvdA moet zich niet laten chanteren door Delta en Eneco, vindt Jan-Hein Strop. Ook deze bedrijven moeten hun netwerken afsplitsen in plaats van oneerlijk te concurreren.

Eneco en Delta zijn energiebedrijven van de overheid met een bijzonder verdienmodel. Een jaloersmakend verdienmodel zelfs. Want deze energiebedrijven beschikken nog altijd over assets die Nuon en Essent niet meer hebben: kabels, leidingen en trafohuisjes. Het mooie van dit netwerk is dat je er een stabiel rendement mee maakt, zonder de angst dat je morgen wordt weggeconcurreerd. Saai? Ja misschien wel, maar wat is er mis met saai? Helemaal niets, vinden Jeroen de Haas en Arnoud Kamerbeek, bestuursvoorzitters van Eneco respectievelijk Delta. Die zijn zo verknocht aan hun goudmijn dat ze inmiddels smekend op hun knieën het dreigende noodlot proberen af te wenden: afsplitsing van hun netwerk. Vandaag komt de advocaat-generaal van de Hoge Raad met zijn advies over rechtmatigheid van splitsing, met daarbij in het achterhoofd dat de Europese rechter vorig jaar al oordeelde dat de Splitsingswet geoorloofd is.

PvdA rilt van angst

Omdat de ambtenaren De Haas en Kamerbeek de bui al zien hangen, hielden ze deze week samen een persconferentie over de 'dramatische gevolgen' van splitsing. De PvdA begon meteen te rillen van angst, want er zouden wel eens banen kunnen verdwijnen als Eneco en Delta gewone bedrijven moeten worden. Delta zegt dat het zonder de netten zelfs failliet gaat. Laat dit nou precies het argument vóór splitsing zijn! Wie bijvoorbeeld de cijfers van Eneco bekijkt, moet constateren dat de levering- en productietak – wat overblijft na splitsing - nauwelijks winstgevend is. Stedin daarentegen – het netwerkbedrijf van Eneco – spuit geld. Van het bedrijfsresultaat van 395 miljoen euro van Eneco kwam vorig jaar 391 miljoen bij de netbeheerder vandaan.

Kruissubsidie

Dat er zulke kruissubsidie nodig is om een bedrijf van financiële betekenis te blijven, betekent dat er juíst  moet worden ingegrepen om de levering- en productietak efficiënter te maken. Zo gaat dat bij Essent, zo gaat dat bij Nuon, zo gaat dat bij elke onderneming die wordt onderworpen aan de tucht van de markt, met als resultaat lagere prijzen voor de afnemer van de energie. Hier komt bij dat Stedin, en dus de belastingbetaler, juist belang heeft bij splitsing: het is als nutsbedrijf verlost van risico's die het commerciële moederbedrijf loopt. Je kunt je bovendien afvragen of concurrentievervalsing door een overheidsbedrijf wenselijk is. Eneco en Delta hebben namelijk een groot voordeel, nu ze goedkoop geld kunnen lenen dankzij het stabiel renderende netwerk. 'We worden gezien als utility,' zei de financieel directeur van Eneco een paar jaar geleden in het blad CFO. 'We zijn erg gewild en er is veel animo als we geld aan willen trekken.' Na splitsing is de verwachting dat de kredietwaardigheid van Eneco verslechtert en daarmee de kosten om te lenen toenemen.
'We worden gezien als utility. We zijn erg gewild en er is veel animo als we geld aan willen trekken'
Bekijk in dit licht ook het dreigement van De Haas deze week dat door splitsing de grote investeringen in wind op zee worden 'geschrapt'. Kennelijk is windenergie voor een gewoon bedrijf dat niet kan leunen op een zeer winstgevende infrastructuur, geen rendabele investering. Dat zou betekenen dat die windparken op zee er niet gaan komen, wat gezien de belangstelling overigens niet de verwachting is. Dit roept tevens de vraag op hoe eerlijk straks de aanbesteding is van de bouw van de windparken, waaraan Eneco kan meedoen met lagere financieringslasten. Hoe het ook zij, De Haas wil coûte que coûte zijn status aparte behouden. Fijn een overheidsbedrijf blijven dat niet onderworpen is aan dezelfde marktomstandigheden als zijn concurrenten. Verdedigbaar vanuit zijn gezichtspunt, maar wil deze ambtenaar, die in interviews hardop twijfelt aan het 'marktsysteem', dan ook een niet-marktconform salaris accepteren? Vorig jaar verdiende De Haas 672.000 euro, circa drie keer de Balkenendenorm. Na splitsing blijft er een magere speler over, die zelfstandig geen lang leven wordt toegedicht. De gemeentelijke aandeelhouders kunnen te zijner tijd eindelijk het Rotterdamse bedrijf verkopen. Dan is het vermoedelijk exit De Haas.

Laat je niet chanteren

Dus PvdA, luister niet naar de smeekbedes van Delta en Eneco. En laat je niet chanteren met een dreigend verlies van werkgelegenheid door overbetaalde managers. Jullie hebben zelf ingestemd met liberalisering en de Splitsingswet, wat als consequentie heeft dat er een gelijk speelveld moet zijn voor concurrenten op de energiemarkt.
Jan-Hein Strop
Jan-Hein Strop
Financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.
Gevolgd door 3478 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren