Derivaten in het MKB

FTM verdiept zich sinds 2013 de wijze waarop grote banken in Nederland vele duizenden ondernemers in het MKB met rentederivaten opzadelde. Complexe financiële producten waarvan MKB’ers niet begrepen wat voor schadelijke uitwerking ze konden hebben. Dat had voor vele ondernemers desastreuze gevolgen. FTM drong door tot de kleinste details van deze grote misstand in de financiële sector. De serie artikelen vormt ook het langst lopende dossier op FTM. Lees meer

FTM zat meer dan 3 jaar de banken op de hielen en er ligt nu een oplossing.

Banken verkochten derivaten niet alleen aan woningcorporaties als Vestia, maar ook op grote schaal aan kleine ondernemers waarvan iedereen wist dat zij een verwaarloosbare kennis hadden van complexe financiële producten. Wilden die ondernemers uit het MKB opeens zo graag derivaten als renteswaps afnemen? Nee, ze werden daar in vele gevallen toe gedwongen. Geen renteswap, geen lening, zo luidde een voornaam verkoopargument van de bankiers. Langzaam beginnen de nadelige gevolgen van deze verkooppraktijken duidelijk te worden. De rentederivaten blijken voor duizenden ondernemers het equivalent van wat de woekerpolis ooit voor consumenten waren. De grote vraag is: wat nu? Worden de banken tot de verantwoording geroepen of wordt het probleem vooruit geschoven en moeten benadeelde MKB'ers - net als woekerpolis-slachtoffers - eindeloos wachten op een halfbakken oplossing of zal de rechtspraak een vroegtijdig vonnis vellen? FTM volgt sinds 2013 deze kwestie op de voet en dringt door tot de voornaamste details. Het dossier en de lezers en experts die er in de afgelopen jaren hun bijdrage aan leverden, vormt een rijke bron aan kennis.

76 Artikelen

Oplossing rentederivaten niet bij AFM maar bij Kifid

5 Connecties

Onderwerpen

Kritiek MKB Rentederivaten kenniscentrum

Organisaties

AFM

Het Kenniscentrum Rentederivaten uit stevige kritiek op het vervolgonderzoek van de Autoriteit Financiële Markten. De toezichthouder zou zelfs tekortgeschoten zijn. Het Kenniscentrum komt ook met oplossingen: een moratorium én een toekomstige rol voor het klachteninstituut KiFiD.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) leek de problemen rond rentederivaten bij MKB-ondernemers voortvarend op te pakken, maar het in februari gepresenteerde vervolgonderzoek was nogal terughoudend en leidde tot de nodige kritiek. Het Kenniscentrum Rentederivaten sluit zich daar nu bij aan, haalt stevig uit naar de AFM, en draagt zelf mogelijke oplossingen aan. De AFM deed in het meest recente rapport slechts aanbevelingen aan banken. Geen veroordeling van de verkooppraktijken, geen onderzoekconclusies. Dit terwijl uit onderzoek van Follow the Money bleek dat banken op grote schaal rentederivaten aan het MKB hebben verkocht, zonder de ondernemers voldoende te informeren over de risico’s en mogelijk grote financiële consequenties van het product. De AFM gaf onlangs aan dat ‘enkele tienduizenden’ MKB-ers opgescheept zitten met rentederivaten waarvan de AFM vorig jaar zelf in een verkennend onderzoek constateerde dat banken bij de verkoop vaak risico’s verzwegen. De bedrijven kregen de renteswaps bij hun lening voorgeschoteld als alternatief voor een lening met een vaste rente. Zo zouden ze het risico op een stijgende rente afdekken, maar nu de rente juist sterk is gedaald, komen ondernemers in de problemen. Bovendien verhoogden banken massaal de renteopslag.

‘AFM tekortgeschoten’

De AFM krijgt nu ook kritiek uit de hoek van het Kenniscentrum Rentederivaten (KCR) dat met een 26-pagina's lange reactie is gekomen. Het instituut neemt geen genoegen met de vrijblijvende houding van de AFM in het vervolgonderzoek. ‘De AFM is tekortgeschoten als toezichthouder door de door haar geconstateerde misstanden slechts te presenteren als voorbeelden. […] Het KCR is van mening dat de AFM niet alleen aanbevelingen voor de toekomst moet doen, maar tevens haar verantwoordelijkheid als toezichthouder moet nemen met betrekking tot de handelswijze van banken in het verleden. Geconstateerd wordt dat de op grote schaal afgesloten rentederivaten voor het MKB een niet-passend of zelfs ondeugdelijk product is.’ Een AFM-woordvoerder laat per email weten dat er actie ondernomen wordt. 'Wij zijn op dit moment met de banken in gesprek over mogelijke specifieke herstelacties in individuele gevallen van niet passende dienstverlening in het verleden. Die gesprekken worden naar verwachting binnen enkele maanden afgerond.'

Moratorium instellen

De juristen en financieel experts van het kenniscentrum geven niet enkel kritiek, maar doen in een uitgebreide reactie (link) ook een aantal aanbevelingen. Een interessante suggestie is het inschakelen van een onafhankelijke geschillenbeslechtende instantie zoals bijvoorbeeld het KiFiD. MKB-ers die kampen met problematische rentederivaten zouden zich daar moeten kunnen melden. Een tweede suggestie die ze doen, is het instellen van een moratorium – een afkoelperiode waarin banken de financiering van MKB-ers met rentederivaten niet vroegtijdig opzeggen of verlengen. Dit moet er voor zorgen dat ondernemers niet te maken krijgen met de negatieve waarde van hun rentederivaat wat – bij de huidige lage rentestand – vaak resulteert in een grote afkoopsom voor de resterende looptijd van de lening. Het moratorium moet bovendien inhouden: ‘dat banken toezeggen om geen verdere tussentijdse verhoging in opslagen door te voeren op financieringen in combinatie met een rentederivaat. Hiermee wordt voorkomen dat klanten alsnog worden geconfronteerd met renteverhogingen, zonder dat zij hun financiering elders kunnen onderbrengen.’

Reactie KiFiD

Het KiFiD reageert bij monde van woordvoerder Thom Hoedemakers gematigd positief over een toekomstige rol in de derivaten-kwestie. ‘Het is een interessante gedachte en er is bij KiFiD belangstelling voor,’ aldus Hoedemakers. Hij wijst echter ook op een paar grote obstakels vanwege de rol van bedrijven, in casu MKB-ers. ‘Het KiFiD is het klachteninstituut voor particulieren. Onze regelementen en ons budget voorzien daardoor niet in de voorgestelde rol van klachteninstituut voor bedrijven. We zullen dat nader moeten bestuderen.’
Dennis Mijnheer
Dennis Mijnheer
Ontspoorde bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witte boorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping.
Gevolgd door 2049 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren