Renteverlaging? Who cares?

3 Connecties

Onderwerpen

Rente Investeringen

Werkvelden

Economie
5 Bijdragen

Uit een nieuw onderzoek blijkt dat de economische boekjes er naast zitten: bedrijven gaan nauwelijks méér investeren door een lagere rente. De macht van de centraal bankier wordt schromelijk overdreven.

Er is weinig dat in de financiële pers zoveel aandacht krijgt als de duiding van de centraal bankier. Zijn lichaamspose, zijn omslachtige proza, zijn intonatie, alles moet geanalyseerd worden moge de beste man misschien wat meer prijs geven over zijn rentebeleid. De rente, zo vertellen de economieboekjes, is het stuurwiel van de economie. Een lage rente betekent dat geld lenen goedkoop is – dat investeren goedkoop is. Projecten hoeven bij een lage rente minder op te brengen om zichzelf terug te verdienen. Kortom, de rentestand aanpassen is een manier om de stroom van investeringen te sturen. Het klinkt logisch. Maar als bij zoveel economische theorie, wanneer bedrijfsleiders wordt gevraagd wat ze eigenlijk doen, stort het doortimmerde theoretisch bouwwerk ineen. In een vrij vernietigend artikel laten drie economen van –nota bene- de Amerikaanse centrale bank zien dat de rentestand voor veel bedrijfsleiders irrelevant is bij hun investeringsbeslissingen. Van de iets meer dan vierhonderd Amerikaanse chief financial officers (CFO) zei slechts 8 procent dat ze meer gingen investeren bij een verlaging van de rente met 1 procent, nog eens 8 procent reageert pas bij een verlaging met 2 procent. Schokkend genoeg zegt 68 procent dat ze überhaupt niet reageren op een renteverlaging. Bij rentestijgingen zijn de cijfers wat meer in lijn met standaardtheorie, maar ook hier zijn de effecten opmerkelijk klein. Bedenk, het is groot nieuws wanneer de centrale bank de rente met een kwartpunt verlaagt, juist omdat men verwacht dat dit grootse effecten op de investeringen heeft, maar blijkbaar denken de practici hier anders over. Dat roept natuurlijk de vraag op: waarom vinden bedrijfsleiders het eigenlijk irrelevant? Twee redenen springen eruit. Allereerst zeggen CFO’s dat hun rendement op investeringen veel hoger is dan de rente. Uit dezelfde peiling onder CFO’s blijkt dat het gemiddelde bedrijf pas besluit te investeren als het verwachte rendement meer dan 14,1 procent bedraagt. Ter vergelijking: de rente op bedrijfsobligaties met een BBB-rating bedroeg ongeveer vier procent. Het is dan ook logisch dat bedrijven weinig geven om een procent puntje meer of minder rente, aangezien het verschil tussen wat ze intern als minimumrendementsreis hanteren en de rente zo enorm groot is. Bovendien blijkt deze minimum rendementseis vrij constant door de tijd heen. Standaardtheorie verwacht dat bij een lage rente ook de rendementseis afneemt, maar ook dit blijkt niet het geval. In de jaren ’80, toen de rente bijna twee keer zo hoog lag als nu, vonden andere onderzoekers eveneens dat de minimumrendementsreis ongeveer 14 procent bedroeg. Een tweede reden is dat veel bedrijven hun investeringen niet financieren uit schuld, maar uit hun eigen winst, of uit de uitgifte van aandelen. Het zijn vooral bedrijven met een gebrek aan eigen geld die gebruik maken van schuldfinanciering. Bedrijven met een hogere omzetgroei gebruiken bijvoorbeeld veel minder schuldfinanciering zo blijkt uit het onderzoek. Nu zouden de resultaten van dit onderzoek nog meevallen als er ander bewijs was. Het blijkt echter zelfs bij onorthodoxe onderzoeksmethoden moeilijk om sluitend bewijs te vinden van een relatie tussen de rente en de investeringen.  Het is een indicatie van onze onwetendheid, dat zelfs op een zo cruciaal punt als de relatie tussen rente en investeringen, we eigenlijk niet weten of wat iedereen gelooft wel werkt. De macht van centraal bankiers zou wel eens schromelijk overdreven kunnen worden. Zeker in deze tijd, waarin de rente al bijna op nul staat en echt grote renteverlagingen niet in de kaarten zitten. 

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Jesse Frederik

In de zomer van 2011 ontvingen we per email een open sollicitatie van de 22-jarige Jesse Frederik uit Nijmegen die zichzelf o...