Na een jaar vol rechtszaken en berichten over wanbeleid en verdwenen miljoenen, heeft PrivaZorg in 2019 haar thuiszorgorganisatie grondig gesaneerd en opnieuw ingericht. Door de hoge kosten voor accountant, advocaten, adviseurs en interim-managers steeg het verlies over 2019 naar een recordhoogte van 3,7 miljoen euro.

In april 2019 stelde de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) thuiszorgbedrijf PrivaZorg, waarvan het hoofdkantoor in Amersfoort staat, onder verscherpt toezicht. Er waren zoveel conflicten tussen directie, raad van commissarissen en de aandeelhouder dat de inspectie zich niet langer afzijdig kon houden. In augustus 2019 publiceerden Follow the Money en dagblad Trouw een uitgebreide reconstructie van de strubbelingen binnen het thuiszorgbedrijf.

Begonnen in 1996 als Stichting PrivaZorg groeide het bedrijf vanaf 2003 uit tot een vrijwel onontwarbare kluwen van vennootschappen en stichtingen, waarin entiteiten ook nog eens regelmatig van naam of rechtsvorm veranderden. Op deze manier verloren alle toezichthouders het zicht op de onderneming. De raad van commissarissen had nog eens het nadeel dat zij statutair alleen toezicht kon uitoefenen op de zorg-bv’s en niet op de holding en stichtingen waarin de aandelen en de certificaten waren ondergebracht.

Wie wel precies wisten hoe de structuur van PrivaZorg in elkaar stak, waren de oprichters: het Amersfoortse echtpaar Bertien Vries en Rob Verzijl. Via stichtingen en vennootschappen die in de officiële stukken van PrivaZorg niet voorkwamen, wisten zij op allerhande manieren geld aan PrivaZorg te onttrekken. Follow the Money berekende dat het echtpaar vanaf 1996 tot eind 2014 minimaal 14,2 miljoen euro uit het bedrijf heeft gehaald. Het echtpaar wilde daar destijds niet op reageren en verwees naar accountantskantoor Grant Thornton. Dat kantoor beriep zich op zijn geheimhoudingsplicht.

Dubieuze accountants

Uit onderzoek van Follow the Money en Trouw bleek dat Grant Thornton, dat PrivaZorg adviseerde, een zeer dubieuze rol vertolkte. In 2013 bouwden adviseurs een stappenplan van maar liefst 75 stadia om 6 miljoen euro uit het zorgbedrijf te laten vloeien naar twee vennootschappen van het echtpaar. In 2017 zetten adviseurs van Grant Thornton opnieuw een complexe structuur op om 12 miljoen weg te sluizen naar de stichting waarin de aandelen zaten. Omdat statutair een dividendverbod gold, mochten de zorgonderdelen van PrivaZorg overschotten niet als dividend aan de aandeelhouders uitkeren. Om dit toch mogelijk te maken, raadde Grant Thornton aan om dat dividendverbod uit de statuten te schrappen. Dat moest wel heimelijk gebeuren, want anders zou het maar tot ‘maatschappelijke ophef’ leiden. Dankzij een interne klokkenluider die naar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd stapte, ging deze dividenduitkering uiteindelijk niet door.

Grant Thornton was ook betrokken bij een stichting die werd bestuurd door trustkantoor ANT in Rotterdam. Van deze stichting Derdengelden Volans was eind 2011 bijna 6 miljoen euro overgemaakt naar een stichting die in handen was van het echtpaar Vries-Verzijl. Kort na deze transactie werd Volans opgeheven. De voorzitter van deze stichting Volans was René Zijdeman, partner bij Grant Thornton en een van de vaste adviseurs van PrivaZorg. Wat er met deze bijna zes miljoen is gebeurd, kon Follow the Money niet achterhalen. Als dit bedrag ook naar het echtpaar is gegaan, komen hun verdiensten boven de 20 miljoen euro.

Het kantoor verdiende als adviseur van de Amersfoortse thuiszorgorganisatie jaarlijks circa 500.000 euro. De hoge advieskosten waren onderdeel van de klokkenluidersmelding die het wanbeleid bij PrivaZorg aan het licht bracht.

In oktober 2019 nam PrivaZorg afscheid van Grant Thornton, dat in 2017 en 2018 ook nog eens de accountant was die de jaarstukken moest beoordelen. In februari onthulde Follow the Money dat de Autoriteit Financiële Markten de rol van Grant Thornton bij PrivaZorg onderzoekt.

Drie jaar verlies

Uit de vorige week verschenen jaarrekening 2019 blijkt dat PrivaZorg onder druk van de IGJ en de Ondernemingskamer drastisch is gereorganiseerd: alle oude directieleden en toezichthouders zijn vervangen. De nieuwe raad van commissarissen oefent toezicht uit op het gehele bedrijf, dat net als bij de oprichting weer is ondergebracht in een stichting. In september 2019 heeft de IGJ het verscherpte toezicht beëindigd.

Onder het kopje ‘Toekomst’ schrijft het nieuwe bestuur dat PrivaZorg op zoek is naar een goede samenwerkingspartner die ‘sterk en betrouwbaar’ genoeg is om de transitie van PrivaZorg te begeleiden. Want dat het thuiszorgbedrijf veranderen moet, is duidelijk. 2019 is het derde achtereenvolgende jaar dat verlies wordt geleden. ‘Dat gaat telkens ten koste van het eigen vermogen. De vraag is of dat maatschappelijk verantwoordelijk is,’ aldus het bestuur. Dat eigen vermogen, verdiend met zorg, bedroeg eind 2019 nog altijd ruim 21 miljoen euro. In 2019 bedroeg de omzet van de nieuwe stichting PrivaZorg bijna 26,4 miljoen euro.

Uit de jaarrekening 2019 blijkt dat de cliënten ondanks de crises en alle publicitaire ophef niet zijn weggelopen. Weliswaar is de omzet iets teruggelopen, maar dat is dan ook alles. Wel kampt PrivaZorg net als veel andere zorgaanbieders met het probleem dat het steeds moeilijker wordt om aan personeel te komen. Door de toegenomen vraag naar zorg en het feit dat steeds meer zzp’ers ermee stoppen, stijgen de tarieven van zelfstandige zorgverleners zodanig dat de zorgkosten van PrivaZorg te hoog worden. Het thuiszorgbedrijf probeert dit te ondervangen door een recruiter aan te stellen en zorgverleners zelf te gaan opleiden.

Siem Eikelenboom
Was eerder onderzoeksjournalist bij Zembla, Nova en Het Financieele Dagblad, waar hij meewerkte aan de Panama Papers.
Gevolgd door 1606 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren