‘Rutte durft niet door te pakken’

2 Connecties

Onderwerpen

Alexander Pechtold

Personen

Mark Rutte
0 Bijdragen

Extra bezuinigen? Kap dan met die kaasschaaf en ga hervormen. Dat is de boodschap van Alexander Pechtold (D66) aan premier Rutte.

Voor volgend jaar verwacht het Centraal Plan Bureau (CPB) een begrotingstekort van 4,5 procent. Met deze voorspelling kan het kabinet er niet onderuit om minimaal negen miljard euro extra te gaan bezuinigen. Het extra sombere prognose van het CPB sterkt D66-Kamerfractievoorzitter Alexander Pechtold in zijn opvatting dat het sociaal-economische regeringsbeleid nu echt op de schop moet. 

 

‘De staatsschuld moet worden teruggedrongen’, tekende het NOS-journaal op uit de mond van de D66-leider. ‘We geven elke dag 77 miljoen te veel uit. Hier is maar één antwoord op: hervormen. Het kabinet-Rutte kan niet opnieuw de kaasschaafmethode gaan hanteren.’
 
Pechtolds pleidooi voor slimme sociaaleconomische hervormingen valt bij steeds grotere groepen kiezers in de smaak. In de peilingen staan de vrijzinnig liberalen op 17 Kamerzetels. Daarmee is de D66 de enige politieke partij in Nederland die virtueel op overtuigende winst staat samen met de SP. Voldoende aanleiding voor Follow The Money  -in combinatie met weekblad Nieuwe Revu – om oud-minister en kunsthistoricus Pechtold uitvoerig aan de tand te voelen over de recessie en zijn crisisaanpak. 
 
Deze maand worden de nieuwe bezuinigingsplannen van het regering Rutte eindelijk bekend. Waarop gaat dit kabinet korten, schat u zo in?
 
‘’We weten nu hoeveel Rutte moet gaan bezuinigen. Ik vermoed dat hij dit bedrag voornamelijk wil binnenhalen met extra accijnzen en belastingen. Daarmee transformeert Rutte zichzelf van banenkampioen tot lastenkampioen.’
 
Stel dat u gelijk krijgt, dan getuigen dit soort bezuinigingen toch van creatieve beleidsarmoede?
 
‘Tja, dat krijg je als je als kabinet laat vastzetten door de socialistische agenda van Wilders. VVD en CDA zouden niets liever willen dan hervormingen te realiseren op het gebied van ontslagrecht, AOW, pensioenleeftijd en het CDA zelfs op hypotheekrenteaftrek. Maar Rutte durft niet door te pakken. Onze liberale premier is klem gezet door de socialistische agenda van Wilders.’ 
 
Premier Rutte vreest schaduwpremier Wilders?
 
‘Het is overduidelijk dat dit kabinet niet durft door te pakken uit angst voor verlies van gedoogsteun van de PVV. Wilders vertegenwoordigt trouwens niet de schaduwmacht, hij zit middenin het centrum van de macht. Bedenk even goed dat Rutte iedere maandagmorgen in zijn torentje overleg met Wilders pleegt over het regeringsbeleid. Daarmee hebben CDA en VVD de gedogende Wilders in een unieke positie geplaatst. Wilders heeft alle macht maar hoeft geen enkele verantwoording af te leggen.’ 
 
Hoe liberaal is dit kabinet eigenlijk? 
 
‘Het liberale gehalte van Rutte en de zijnen is al een tijdje zoek. Neem nu het gedoogbeleid van softdrugs. Dat rammelt aan alle kanten. Dat idee om de verkoop van sofdrugs te reguleren met een pasjessysteem is mislukt. Het enige werkbare alternatief is legalisering van softdrugs in combinatie met goede voorlichting aan het publiek. Een liberaal als Rutte weet dat ook. 
 
Wat levert legalisering van softdrugs dan op?
 
‘Dan kan je als overheid echt controle uitoefenen op deze branche en weet je zeker dat de criminaliteit er veel minder grip op heeft. De regering zoekt in crisistijden trouwens naar extra inkomsten? Legaliseer dan gewoon die softdrugs. Alleen al met accijns op cannabis en paddo’s zou de staat tientallen miljoenen euro’s verdienen.’
 
U verwijt het kabinet Rutte de kaasschaaf te hanteren in plaats van echte hervormingen door te voeren. Welke bijvoorbeeld? 
 
‘Als je de AOW-leeftijd vanaf nu elk jaar met kleine stapjes  zou verhogen naar 67 jaar zoals D66 bepleit, en niet pas in 2020 begint zoals het kabinet met steun van de PvdA wil, dan zou je daarmee 7,7 miljard euro besparen. Het huidige onzalige pensioenakkoord leidt er toe dat alle Nederlanders jonger dan veertig de klos zijn van dit regeringsbeleid. Verder kan het kabinet ook grote slagen maken door meer eigen risico in de zorg in te voeren.’
 
Het heilige huisje van hypotheekrenteaftrek heeft ook haar langste tijd gehad als het ligt aan D66?
 
‘Wij pleiten voor beperking van de hypotheekrenteaftrek. Verlaag bij de topinkomens _ die in de hoogste inkomstenbelastingschaal van 52 procent zitten _ stapsgewijs de hypotheekrenteaftrek en zorg er uiteindelijk voor dat je op dertig procent aan aftrek komt. Stimuleer verder het aflossen van hypotheken. Mensen komen nu onherroepelijk in problemen met een aflossingsvrije hypotheek als gevolg van een scheiding of verlies van baan.’
 
Ondertussen wordt de malaise in de huizenmarkt alleen maar groter
 
‘De koopwoningmarkt is verlamd door een gebrek aan daadkracht er knopen worden doorgehakt. Verder worden er mensen onnodig bang gemaakt. Je moet er juist voor zorgen dat koopwoningen voor jongeren weer betaalbaar worden, dat de drempel voor jongeren op betaalbare huurwoningen wordt verlaagd.’
 
 
In hoeverre is D66 voor hervorming van belastingstelsel?
 
‘De belastingtarieven verhogen aan de bovenkant van de inkomensgroepen zoals linkse partijen als SP, PvdA en GroenLinks willen, vinden wij echt onnodig. Nederland staat in Europa al in de top-drie van de landen met de hoogste inkomstenbelastingtarieven. Wij zijn ook tegenstander van verhoging van belasting voor bedrijven. Verder willen wij juist de tarieven in de onderste schijven verlagen, zodat werken meer loont en mensen gestimuleerd worden aan het werk te gaan.’
 

Nederland is geen fiscaal trustparadijs volgens D66?
 
‘Nee, we moeten juist oppassen dat we met ons vestigingsklimaat concurrerend blijven en onszelf niet uit de markt prijzen. Met de activiteiten van grote internationale bedrijven verdient Nederland juist goed geld. Neem nu Autoproducent Nedcar. Nedcar gaat niet zomaar weg uit Nederland. Dat besluit heeft niet alleen met vraag en aanbod te maken maar vooral met het relatief ongunstige vestigingsklimaat. Dus nog meer belastingen betalen zou leiden tot een groeiende uittocht van bedrijven.’ 
 
Volgens de SP voert D66 als ‘neo-liberale’ partij ideologisch achterhoedegevecht. Vertrouwen op de grillen van de markt en het afdwingen van eigen verantwoordelijkheid is niet meer van deze tijd, zo stelt SP-Kamerlid Ronald van Raak.   
 
‘Van Raak verwijt mij dat ik politieke etiketjes plak die allang achterhaald zijn. Tegelijkertijd doet hij hetzelfde door mij het etiket van ‘neo-liberaal’ op te plakken. Laat ik dan Van Raak een conservatieve neo-socialist noemen. Hij is in die zin conservatief dat hij weigert door te pakken met belangrijke kwesties. Als je niet ziet dat het nemen van politieke verantwoordelijkheid in Europa tot oplossingen kan leiden in plaats van alleen maar problemen, dan speld je je kiezers wat op de mouw.’ 
 
U verwijt de SP dan een gevaarlijk hoog populistisch gehalte, net als de PVV. Gooit u nou niet te snel de SP met de PVV op één hoop?
 
‘Sociaal-cultureel liggen ze inderdaad ver uit elkaar, maar leg de economische paragrafen van de verkiezingsprogramma’s van de PVV en de SP maar naast elkaar en constateer hoe klein de verschillen zijn. Beide partijen bepleiten conservatief economisch populisme. Ze willen niks weten van hervormingen op het gebied van pensioen, woningmarkt, zorg en lonen. Ook laten ze de kiezer in de waan dat deze beloftes haalbaar zijn. Eén ding is wel zeker: bij de PVV én de SP is ons land tot in de volgende generaties verzekerd is van een fors oplopende staatsschuld.’
 
Ondertussen scoren de SP en de PVV wel met hun Eurosceptische houding en hun harde kritiek op de aanpak van de eurocrisis. U blijft daarentegen heilig geloven in de zegeningen van de EU?
 
‘Geloven? Welnee, kijk naar de simpele feiten. De EU heeft ons vrede en voorspoed gebracht. Dankzij een gemeenschappelijke economie en munt is het veilig binnen Europa, dankzij de euro hebben we een krachtige economie. Ook de consument wordt beter van Europa. Neem nu het bellen en sms-en vanuit een Europese vakantiebestemming naar huis. Tot twee jaar terug was dat twee keer zo duur. Maar omdat de EU telecombedrijven hierop heeft aangepakt, is dat veranderd. Zoiets kan alleen in Europees verband.’
 
Maar Nederland plukt toch ook wrange vruchten van de Eurocrisis en het Griekse schuldendrama?
 
‘Deze financieel-economische crisis gaan we uiteindelijk oplossen. Al dan niet met Griekenland aan boord. Deze crisis heeft ons onnodig vele extra miljarden gekost omdat de politieke leiders van Europa geen keuzes durven te maken. Maar zonder een economisch verenigd Europa, was de Nederlandse economie nog vele miljarden meer misgelopen.’ 
 
Wel eens stiekem gedacht of Nederland beter af zou zijn met een Neuro ofwel een Euro zonder Zuid-Europa?
 
‘Geen moment. Kijk naar de economische feiten: de Nederlandse export naar alleen al Italië is groter dan aan de vier BRIC-landen _ ofwel Brazilië, Rusland, India en India bij _ elkaar. Een belangrijk deel van onze export hebben we juist te danken aan de mediterrane Europese landen.’
  
Voor uw vorig maand verschenen boek ‘Henk, Ingrid en Alexander’ heeft u uitvoerig gesproken met verschillende PVV-stemmers . Wat bent u wijzer geworden van de Wilders-aanhangers? 
 
‘Ik kan het iedereen binnen de Haagse mallemolen aanraden om vaker te luisteren naar burgers met een andere mening. Dat houd je scherp. Dankzij dit boek ben ik er nog meer van overtuigd dat je als leider van een hervormingsgezinde en Pro-Europese partij als D66 vooral van je eigen kracht moet uitgaan. Dus dichtbij je eigen verhaal blijven en niet meewaaien op de golven van populisme als dat iets beter uitkomt.’
  
 Wat zou Wilders wijzer kunnen worden van ‘Henk, Ingrid en Alexander’?
 
‘Wilders kan er veel van leren. Hij zal vermoedelijk met grote verbazing constateren dat deze PVV-kiezers de anti-Islampolitiek van Wilders geen onderwerp van belang vinden. Ook zien ze het niet zitten als Wilders premier van ons land zou worden. Daarnaast kijken deze mensen veel genuanceerder aan tegen integratie en tegen Europa dan Wilders. Verder geloven ze er geen snars van dat het goed is voor de Nederlandse economie als we de gulden weer invoeren, zoals Wilders meermalen heeft geopperd.’ 
 
Vijf jaar geleden telde D66 drie Kamerzetels, nu zijn dat tien zetels en liggen er 17 zetels in het verschiet volgens de peilingen. U gaat nu fluitend naar uw werk?
 
‘Sinds die drie zetels is het alleen maar bergopwaarts gegaan met de partij. Maar veel belangrijker is dat er steeds meer Nederlanders geloven in de hervormingsgezinde idealen van D66. Onze partij is van acht duizend naar 22 duizend leden gegroeid. Naast de SP zijn we de enige partij die op winst staat in de peilingen. Maar het grote verschil met de SP dat onze kiezers wel pro-Europees zijn en werk willen maken van een duurzame kenniseconomie.’
 
Verkiezingen zouden D66 nu goed uitkomen. Of gaat het kabinet-Rutte rustig de rit uitzitten tot 2015?
 
‘Rutte moet miljarden extra gaan bezuinigen. Deze extra bezuinigingen gaan vast en zeker leiden tot groeiende irritaties tussen CDA, VVD en PVV. Fifty-fifty schat ik de kans dat dit kabinet de rit uitzit. Ik zet er geen goede wijn op, maar als dit kabinet valt dan drink ik wel graag een goede fles wijn op.’
 
*****
Een deel van dit vraaggesprek is gepubliceerd in week 7 van Nieuwe Revu.

 

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Libben Reeskamp

Libben Reeskamp studeerde rechtsgeleerdheid en politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Met de studie rechten hield h...