'Salarissen topbankiers gaan door strengere EU-regels juist hard omhoog'

    Sinds de Europese Unie in 2013 strengere regels invoerde voor beloningen in de bankensector, zijn de salarissen van Europese topbankiers keihard aan het stijgen. En: er is geen enkele relatie tussen de hoogte van het inkomen van een bankbestuurder en de prestaties van zijn of haar bank.

    Tot deze twee opmerkelijke conclusies komt masterstudent Konstantinos Gkeros, die voor zijn studie International Financial Management aan de Rijksuniversiteit Groningen stage liep bij Follow the Money en onderzoek deed naar beloningen aan de top van de financiële sector.

    Gkeros onderzocht de beloningspakketten van de CEO's van de dertig grootste Europese banken in de periode 2005-2014. Uit zijn onderzoek komt naar voren dat het jaar 2013 een kantelpunt is als het om topbeloningen gaat. In dat jaar nam de Europese Unie de 'Capital Requirements Regulation' (CRR) aan: een pakket verplichte maatregelen dat de kans op een nieuwe financiële crisis moet verkleinen.

    Meer dan 10 miljoen pond

    Een van die regels houdt in dat de bonus van een bankier nog maximaal 100 procent van het vaste salaris mag bedragen. Door de maximale bonussen te beperken, wil de EU een perverse prikkel voor bankbestuurders wegnemen: hun inkomen hangt nu minder samen met de kortetermijnwinst.

    Om de Europese regels niet te overtreden verhogen banken de vaste beloning

    Maar uit het onderzoek van Gkeros blijkt dat de variabele beloning van Europese banken-CEO's in de praktijk niet omlaag gaat. Er gebeurt wel iets anders: hun vaste salaris gaat flink omhoog. Gkeros: 'De topbanken in de EU hebben nieuwe wegen gevonden om de beloning van hun CEO op hoog niveau te houden. Om de Europese regels niet te overtreden verhogen banken de vaste beloning, wat hen in staat stelt om hogere beloningen in variabele vorm uit te keren.'

    Banken blijken daar bovendien creatieve manieren voor te vinden. Gkeros geeft het voorbeeld van Antonio Horta Osório, CEO van het Britse Lloyds Banking Group: die mocht zich in 2014 – naast een vast salaris van 1 miljoen pond – plotseling verheugen op een fixed share award (een vaststaande aandelenuitkering) ter waarde van 900.000 pond, die tot het vaste salaris wordt gerekend. Zijn totale inkomen rees — mede dankzij een langetermijnbonus van 7,3 miljoen pond — uit tot boven de 10 miljoen pond.

    Mede door dit effect zijn de totale beloningen van Europese topbankiers, na een stevige terugval door de kredietcrisis in 2008, weer hard aan het stijgen, zo ontdekte de onderzoeker. Het gemiddelde CEO-inkomen ligt inmiddels ruim boven de 3 miljoen euro. Dat is nog niet zo hoog als in 2007; toen lag het gemiddelde inkomen van een bankentopman op ruim 4 miljoen euro.

    In Nederland zijn de regels overigens strenger dan Brussel voorschrijft: hier mag een bonus maximaal 20 procent van het vaste salaris zijn. Dat neemt niet weg dat bijvoorbeeld ING pogingen doet om die regel te omzeilen.

    Onverdiend belonen

    Daarnaast ontdekte de Griekse student nog iets anders wat we opmerkelijk kunnen noemen: er is geen statistisch significante relatie te vinden tussen de beloning en de bedrijfsprestaties. CEO's die meer verdienen zijn dus niet aantoonbaar beter dan collega's met een lager inkomen. Volgens Gkeros is er wel een relatie tussen de mate van toezicht op het bestuur en de hoogte van het inkomen: bij een zwakke of onoplettende raad van commissarissen blijken bestuurders vaker in staat een hoger inkomen af te dwingen.

    Do Europe’s top CEO’s deserve the money they earn?

    Tijdens zijn afstudeeronderzoek liep Konstantinos Gkeros ook stage bij Follow the Money. Hij schreef tijdens die periode ook het artikel over zijn onderzoek getiteld: Do Europe’s top CEO’s deserve the money they earn? 

    Lees het artikel met zijn hele onderzoek hier.

    Lees verder Inklappen
    Over de auteur

    Stefan Vermeulen

    Stefan Vermeulen was van april 2010 tot januari 2012 als eerste werknemer betrokken bij Follow The Money, gedurende de embryo...

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid