'Schoonmakers zijn gewiekste ondernemers'

2 Connecties

Onderwerpen

Sjoukje botman

Organisaties

Universiteit van Amsterdam

Ze noemt zichzelf Dr. Schoonmaak. Wetenschapper Sjoukje Botman (38) promoveert dinsdag aan de Universiteit van Amsterdam op de ‘ongedocumenteerde’ schoonmaakeconomie. ‘Ik vond poetsen best leuk.’

Dr. Botman, ooit zelf schoongemaakt?


‘Zeker, en toen begon bij mij het onderwerp te dagen. Tijdens mijn studie Algemene Sociale Wetenschappen in Utrecht werkte ik in drie huizen als poetser. Ging ik in mijn trainingspak aan de slag.

 

'Het is fysiek zwaar werk, waarbij je best iets moest kunnen. Plannen, in je eentje kunnen werken. Eenzaamheid kunnen verstaan. Mbo-niveau, wat mij betreft.’ Schoonmaken is een volwassen beroep, en geen baantje voor uitgebuite illegale vrouwen. Uit mijn onderzoek onder 21 schoonmakers, van wie driekwart ongedocumenteerd...’

 

Ongedocumenteerd?


Stilte: ‘De term illegaal is een juridische benaming met een normerende lading, vind ik, en zou kunnen suggereren dat er in deze bedrijfstak sprake is van uitbuiting. Die stelling heb ik nou juist op voorhand willen uitsluiten.

?

'De schoonmaaksters hanteerden in veel opzichten ondernemersstrategieën. Wat me opviel was dat ze bij acquisitie goed beseften waar ze moesten zijn. Briefjes in de bus in rijke gebieden in Heemstede of in de Albert Heijn in een goede wijk.

 

'Als ze eenmaal een goede werkgever hebben gevonden, gebruiken ze deze als sneeuwbal om bij andere goede huizen in dezelfde wijk schoon te maken om transporttijd te beperken.’

?

Handige dames.
 

‘Je ziet steeds meer mannen in de branche opduiken trouwens, vooral als onderdeel van een stelletje. Ze beginnen samen, maar na een tijdje zie je dat er toch een vorm van arbeidsspecialisatie optreedt. Hij doet dan de tuin of onderhoudsklussen, en zij de schoonmaakwerkjes.’

 

'In uw proefschrift komt naar voren dat de schoonmakers vooral in grote steden, en dan met name in Amsterdam, redelijk verdienen en in vrijheid leven.
 

‘In tegenstelling tot de schoonmakers die in huis wonen, wat wel gebeurt in het buitenland, is het redelijk vrij. Sommige schoonmakers kiezen Amsterdam vanwege het goede arbeidsklimaat.’

?

Hoe groot is deze industrie? 
 

‘Er zijn 300.000 schoonmaaksters in Nederland, maar we weten het niet precies.’

?

Da’s toch een miljardenindustrie dan?
 

‘Ja, daar kun je vanuit gaan.’

?

Moeten we niet zeggen: je kunt voor jezelf zorgen, je mag hier wonen.
 

‘Ja, daar ben ik voor. Het Amerikaanse model.’

?

Gaan de prijzen wel omhoog waarschijnlijk. Beter van niet misschien...
 

 

‘Als je het zo bekijkt, maar ik denk dat het beter is als deze markt zich emancipeert.’

 

Krijg je wel weer middlemen.

 

'Je ziet wel dat koppelbazen zich in de markt proberen te wurmen, maar die krijgen weinig voet aan de grond, omdat de schoonmakers geen zin hebben om een deel van hun salaris af te staan. 'Uit mijn onderzoek bleek dat een grote minderheid het werk zelfs wilde blijven doen als ze een verblijfsstatus kreeg.’

?

Begrijpt u dat? 
 

‘Ja, ik vond poetsen soms best leuk. In één huis stond een piano, waar ik soms even vijf minuten op speelde.’

 

 

Redactie
Redactie
Gevolgd door 636 leden