Slibverwerker, waterschappen en Deutsche Bank sluiten de rijen

    Door een ontspoorde derivatentransactie met Deutsche Bank laat het jaarverslag van Sliberverwerking Noord Brabant nog steeds op zich wachten. Deutsche Bank trekt intussen met de slibverwerker aan de touwtjes.

    Met een korreltje zout zou je het een omerta kunnen noemen. Sinds Follow the Money vorig jaar derivatendeals van Slibverwerking Noord Brabant en Waterschap Brabantse Delta met Deutsche Bank onder de loep nam is er een zwijgplicht afgekondigd waaraan vier overheden - de waterschappen Brabantse Delta, De Dommel, Aa en Maas en Rivierenland - zich plichtsgetrouw houden. Dit kwartet waterschappen is eigenaar van Slibverwerking Noord Brabant (SNB) en wie bij deze overheden aanklopt om vragen te stellen over SNB wordt naar datzelfde bedrijf doorverwezen. De marsorder klonk eind 2012 als volgt: 'Externe communicatie over de ST (Switch Transactie/derivatentransactie red.) en SNB verloopt via SNB.' (hier de link).  

    Krampachtig zwijgen

    Het is de 'Switch Transactie', een door Deutsche Bank geconstrueerde derivatendeal, die ervoor zorgt dat Slibverwerking Noord Brabant eind 2012 technisch failliet is en tot op de dag van vandaag de waterschappen tot een krampachtig zwijgen dwingt. SNB-ceo Marcel Lefferts en zijn financiële rechterhand Silvester Bombeeck hadden zich in 2006 en 2007 door Deutsche Bank laten overtuigen dat SNB uit Moerdijk tegelijkertijd veel geld kon verdienen en ook nog eens aan substantiële risicoreductie kon doen. 'Een prachtige aanvullende bron van inkomsten,' aldus Lefferts tegenover Follow the Money. De kredietcrisis zorgde echter voor een negatieve dynamiek waardoor de deal een grote negatieve waarde kreeg. Eind 2011 was dat min 209 miljoen euro en daarmee zou het eigen vermogen van SNB worden weggevaagd. Door te smokkelen met de waarderingsmethoden wist SNB de negatieve waarde nog uit de boeken te houden, maar door verscherpte accounting-regelgeving staat de slibverwerker niets anders te doen dan de zogenoemde 'lagere marktwaarde' in de boeken op te nemen. Gevolg: een negatief eigen vermogen van tientallen miljoen. Een groot probleem, want op basis van het contract kan Deutsche Bank bij overschrijding van de solvabiliteitsratio -- de verhouding van het eigen vermogen tot het balanstotaal -- de transactie met de Brabantse slibverwerker beëindigen.  Een beëindiging van de transactie zou betekenen dat de negatieve waarde in één keer af moet worden gerekend, dodelijk voor de slibverwerker.  

    Geheimhouding

    Om dit gevaar af te wenden onderhandelt de SNB al meer dan een jaar met Deutsche Bank over de gevolgen van het niet nakomen van de contractverplichtingen. De situatie rond SNB liet de deuren van de doorgaans openbare vergaderingen van Algemene Besturen van waterschappen sluiten. De onderhandelingen met Deutsche Bank kregen een groot soortelijk gewicht toebedeeld, zo blijkt onder andere uit een schriftelijk antwoord van het Dagelijks Bestuur van waterschap De Dommel. 'Het overleg met Deutsche Bank vindt plaats onder de door Deutsche Bank en SNB afgesproken condities van strikte geheimhouding. Vanwege het risico dat berichten van en naar de bestuurders van de waterschappen op verschillende wijze kunnen worden geïnterpreteerd, wordt terughoudend met informatie omgegaan die het overleg kunnen beïnvloeden of die de voorwaarden van het overleg kunnen schaden.'
    'Het overleg met Deutsche Bank vindt plaats onder de door Deutsche Bank en SNB afgesproken condities van strikte geheimhouding.'
    Vragen over bijvoorbeeld de financiële gevolgen van een ongunstig aflopen van het overleg of van de transactie zelf worden eveneens niet beantwoord. 'Gelet op het nog lopende overleg met de Deutsche Bank wordt volstaan met het geven van antwoorden op de vragen die een beeld geven over de wijze van tot stand komen van de Switch Transactie (verleden) en de huidige stand van zaken (heden). Op eventuele vragen die het karakter hebben van “wat-als” (speculatieve) vragen wordt, conform de afspraken met alle aandeelhoudende waterschappen en SNB, niet ingegaan. De reden hiervoor is gelegen in het voorkomen dat speculaties over mogelijke toekomstige uitkomsten een vlucht nemen. Dergelijke negatieve speculaties zouden het overleg met de Deutsche Bank negatief kunnen beïnvloeden.' Ook bij het WOB-verzoek dat Follow the Money bij Waterschap Brabantse Delta indiende, had Deutsche Bank grote bezwaren. We vroegen naar 'vertrouwelijke bedrijfsgegevens' (van met name Deutsche Bank) en 'persoonsgegevens' die het vanwege de 'inbreuk op de persoonlijke levenssfeer' (onder andere van de bankiers van Deutsche Bank) niet wenste te verstrekken. Met name de vertrouwelijkheid van de 'bedrijfs- en fabricagegegevens' die de derivatencontracten zouden bevatten, is een belangrijk thema. Bij het openbaren daarvan zou Deutsche Bank schade leiden.  

    Stand van zaken

    Hoewel SNB vorig jaar zei te verwachten er snel met de bank uit te zijn - eind december 2012 - is er nog steeds geen definitieve oplossing bekend. De negatieve waarde van de derivatendeal is ultimo 2012 afgenomen naar 149 miljoen euro, nog steeds genoeg om het gehele eigen vermogen van SNB weg te vagen. Het jaarverslag van SNB laat dan ook nog steeds op zich wachten en is nu al -met toestemming van de aandeelhoudersvergadering- drie maanden vertraagd. Vragen over SNB, ook als deze specifiek de verantwoording van het waterschap betreffen, worden bij de waterschappen nog steeds naar Moerdijk doorgeleid.  'Alle vragen over SNB lopen via SNB,' laat Theo Schots, dagelijks bestuurslid van Waterschap Brabantse Delta geïrriteerd weten. Andere ambtenaren van waterschappen verwijzen ook naar SNB.
    'De onderhandelingen lopen nog'
    Uit de notulen van een commissievergadering van waterschap de Dommel wordt in ieder geval duidelijk dat de waterschappen in juni een verzoek kregen om met Deutsche Bank om de tafel te gaan zitten. 'Op dit verzoek hebben de waterschappen juridisch advies ingewonnen, waarna de aandeelhouders de Deutsche Bank hun bereidheid hebben aangegeven om een verkennend gesprek (zonder mandaat) aan te gaan.' De uitkomsten van dit gesprek zijn onbekend. SNB-ceo Lefferts geeft desgevraagd aan dat het onderhandelingsgevecht met de bankiers nog steeds bezig is. 'De onderhandelingen (met Deutsche Bank red.) lopen nog. We hopen die op korte termijn af te ronden. Verder zeggen we er op dit moment niks over.' Het blijft dus nog even spannend rond SNB. In de komende weken zullen de Algemene Besturen van de vier waterschappen bij elkaar komen voor vergaderingen en verschillende bronnen laten weten dat er eindelijk duidelijkheid zal worden verschaft. 'Ik heb gehoord dat er iets aan zit te komen,' zegt Ben Besselink, lid van het Dagelijks Bestuur van de Dommel, 'maar ik weet verder nog niet wat de inhoud is.' Wordt spoedig vervolgd. * * * Door : Eric Smit en Jesse Frederik

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 255 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren