"Spaans benauwd"

    Huidig AFM-topman Ronald Gerritse blijkt een liefhebber van The Flintstones en kwam met enkele krasse onthullingen. Dag 15 Commissie De Wit.

    De verhoren van Commissie De Wit volgens Peter Verhaar. Dag 15.


    De financiële sector in Nederland is begin 2009 langs het randje van de afgrond gegaan. Minister Bos was zo bang dat de staatssteun aan ING van 10 miljard en de overname van het risico op de rommelhypotheken van ING niet voldoende zou zijn, dat in het diepste geheim (slechts 6 mensen wisten ervan) een nationalisatiewet is voorbereid en die klaar lag voor ondertekening bij de Koningin.

    Dit zei gisteren Ronald Gerritse, de hoogste ambtenaar op het Ministerie van Financiën (en de huidige topman van de AFM), tijdens de verhoren van de Commissie De Wit. Toen Gerritse dit onthulde merkte je aan hem dat de spanning uit die tijd weer boven kwam. Vergeet niet dat de Staat net al ABN AMRO en Fortis Bank Nederland had gered via een aankoop van aandelen. Een nationalisatie zou psychologisch een enorme klap zijn geweest (al eerder hadden diverse ondervraagden verklaard dat Nederland niet te boek zou mogen staan als het "tweede Lehman"). Gerritse zei dat hij het "spaans benauwd" had gehad. Het balanstotaal van ING was twee maal het BNP van Nederland (1400 miljard).

    Stuurloos schip
    Dit was niet de enige onthulling van Gerritse, die overkwam als een ambtenaar die zich niet snel gek laat maken en voortdurend met "gezond verstand" naar de problematiek bleef kijken. De commissie vroeg aan Gerritse wat hij vond van het management van ING tijdens de crisis van 2008. Ik vond het ontluisterend en beangstigend dat Gerritse zei dat ING  "erratic" was; met andere woorden een "stuurloos schip". ja, dan zou ik het ook "spaans benauwd" krijgen. Tussen de regels door kon je merken dat het management van ING moeite had de werkelijkheid onder ogen te zien. Men bleef heel lang de ALT-A problematiek als een 'boekhoudkundig' probleem zijn. De wisseling van de macht (Tilmant weg, Hommen CEO) "heeft geholpen" (overigens komt donderdag Hommen op bezoek, we kunnen en mogen niet vergeten dat Hommen wel voorzitter van de RvC was en dus mede verantwoordelijkheid was voor het stuurloze schip!).

    In dit verband stelde Gerritse vast dat het hem verbaasde dat ING eerst als eerste zich aanmeldde voor het 20 miljard loket en zich vervolgens terugtrok omdat zij dan inderdaad de eerste zou zijn. Dit zou slecht zijn voor het imago (Leaseplanbank ging als eerste). Gerritse haalde uit naar de bankiers: "niemand ging  voor het belang van het geheel". Maar het algemene belang moest hen wel financieren.

    De commissie begon het verhoor met de vraag of er een draaiboek klaar lag voor dit soort situaties. Dit was volgens Gerritse niet het geval. Op het ministerie voer men tot de val van Lehman blind op de visie van DNB. Het ministerie wilde alleen "in de kern gezonde banken" (opnieuw hebben wij niet gehoord wat dit nu precies is) redden en het is DNB dat dat oordeel velde. Gerritse stelde vast dat het begrip "systeembank" bijna een containerbegrip is geworden. Hij zei: "kijk naar dat bijkantoortje van dat ijslandse bankje". Er was op het ministerie wel speciale aandacht voor Fortis, maar ING stond niet op de radar.

    Geen cadeautjes
    Het verhoor van Gerritse legde een fundamenteel en principieel verschil van mening bloot tussen het Ministerie en DNB. Volgens Gerritse mocht het niet zo zijn dat de overheid alle rotzooi van de banken mocht opruimen. En er mochten zeker geen "cadeautjes" worden uitgedeeld aan de banken. DNB stelde zich meer op aan de kant van de banken (mijn visie: teveel aan de zijde van de banken,waardoor haar toezichthoudende taken in het gedrang kwamen).

     


    Ronald Gerritse ging met zijn verhaal over ING terug naar de steentijd


    Het conflict spitste zich toe op de ALT-A problematiek. DNB was voorstander dat de Staat de "bad assets" van de balans haalde, terwijl het ministerie veel meer ging voor een kapitaalinjectie (waarop ook nog eens een goed rendement behaald diende te worden!).

    Gerritse bleek een fan zijn geweest van de The Flintstones. Er waren drie scenario's voor de ALT-A en die werden Betty, Wilma en Fred genoemd (en Gerritse zelf is dan BamBam gezien zijn harde kritiek op management van ING).

    Uiteindelijk heeft ook het ministerie gekozen voor het neutraliseren van de bad assets van ING. Gerritse: "een nederlaag" !

    In zijn naschot zei Gerritse dat banken voortaan  alleen zouden moeten acteren in zaken waar ze verstand van hebben (een duidelijke vingerwijzing naar ING Direct USA): ik ben het met hem eens. Hij sorteerde voor op de discussie over "ringfencing" van banken die in 2012 gevoerd zal worden.

    De tweede ondervraagde was DNB-man Schilder (dit was zijn 2e ondervraging). Ik heb het gesprek niet gezien: zie www.commissiedewit.nl voor de video.


    Lees ook het blog van Peter Verhaar over banken, brokers en beurzen
    www.bank.blog.nl
    www.pfverhaar.nl
    twitter: @peterverhaar

     

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 232 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren