Starbucks: dokken of oprotten

  • Mijn plan werkt al ca. 6 jaar! De laatste keer dat ik Starbucks koffie dronk was in Bergen, Noorwegen - een een-stap "avoidance" burgerplan!

Hoe kun je belastingontwijking 'Starbucks-style ' aanpakken? De Britse belastingexpert Nick Shaxson lanceert een 7 punten plan.

Het Reuters-onderzoek naar de fiscale –  Amsterdamse – sluipwegen van Starbucks heeft tot stevige reuring geleid in de Britse media, publieke opinie en politiek. De populariteit van het merk Starbucks is daardoor geduikeld. De Amerikaanse multinationale koffieketen wordt gezien als een onverantwoordelijke tax dodger, die gewiekst gebruik maakt van mazen in de belastingwetgeving om in de UK zo weinig mogelijk vennootschapsbelasting te betalen. Starbucks geniet hierdoor concurrentievoordeel dat inheemse concurrenten niet hebben, zo luidt het verwijt.

 
De Britse belastingdeskundige Nick Shaxson richt zich al jaren tegen de belastingpraktijken van London City en belastingparadijzen. Onlangs publiceerde hij in Vanity Fair een uitgebreid artikel over de fiscale kerstboom die Mitt Romney voor zichzelf heeft opgetuigd. Een onthutsend verhaal, dat de kandidatuur van Romney tot het hoogste publieke ambt in de Verenigde Staten eigenlijk tot een farce maakt. 
 
Groot-Brittannië, lees The City, vormt volgens Shaxson een spil in een wereldwijde race to the bottom in internationale belastingen. De route die daarbij wordt gebruikt is dat winsten en royalty-inkomsten zoveel mogelijk via tussenstations zoals Ierland en Nederland naar treasure islands met de laagste belastingpercentages worden gesluisd. Dit zorgt er bijvoorbeeld voor dat internationaal opererende bedrijven zoals Google, eBay en Starbucks in Groot-Brittannië en Frankrijk kunstmatig lage winsten rapporteren. 
 
Ziggy Stardust
Nederland speelt daarin niet zelden een sleutelrol. Dat is te danken aan een combinatie van factoren, zoals een goede financiële infrastructuur en stevige juridische bescherming van eigendom. Maar ook door de efficiënte en flexibele ruling praktijk van de Nederlandse fiscus,  de vele belastingverdragen die Nederland heeft gesloten met andere landen en de klassieke Dutch Sandwich, de Antillen-route. David Bowie, U2 en de Rolling Stones zijn vooral om die reden regelmatig in Nederland te vinden. 
 
Dergelijke constructies zijn in een ver verleden in eerste instantie in het leven geroepen om eigendom te beschermen of dubbele belastingheffing te voorkomen. Maar intussen worden ze vooral benut om bedrijfswinsten op papier te verplaatsen naar tax havens, waar ze worden belast en de overblijvende winsten terug kunnen vloeien naar de aandeelhouders. De financiële dienstverleners werken daar graag aan mee: het levert meer op dan echt bankieren. 
 
UNWI's
Nu zal iedereen de redelijkheid inzien van fiscale overeenkomsten die dubbele belastingheffing voorkomen. Maar van de principes achter dergelijke regelingen wordt oneigenlijk gebruik gemaakt. In de praktijk bevoordeelt de internationale belastingstructuur grote ondernemingen en zeer vermogende particulieren. Indirect profiteert de schatkist wel, bijvoorbeeld door afgedragen loonbelasting en additionele werkgelegenheid, maar in verhouding is dat pinda-werk. 
 
Het zijn niet alleen ondernemingen, maar ook Ultra High Net Worth Individuals die volop gebruik maken van de bestaande belastingfaciliteiten en loopholes. Een man als Warren Buffett betaalt daardoor minder belasting dan zijn secretaresse. Ook presidents-kandidaat Romney lag om deze reden onder vuur van zijn tegenstander Barack Obama. Zelfs fiscalisten die er hun brood mee verdienen erkennen dat de redelijkheid in de fiscaliteit ver is te zoeken. 
 
Hoe kan die race to the bottom worden gekeerd? 
Shaxson doet in zijn blog een aantal praktische voorstellen om de 'Starbucks-style tax avoidance' te stoppen. Zijn betoog richt zich op Groot-Brittannië, maar is ook internationaal relevant.
 
Hier een samenvatting van zijn 7 punten plan: 
 
1. De politiek moet stoppen met het faciliteren van regulering die door juristen, accountant  en bankiers is bedacht en waarvan zij en hun vermogende klanten de enigen zijn die ervan profiteren. Politici kunnen niet langer een oogje dichtknijpen voor wat er fiscaal gezien over de nationale grens gebeurt. 
2. Meer investeren in het innen van belastingen. De UK telt slechts 2000 gekwalificeerde belastinginspecteurs. Belachelijk weinig, vindt Shaxson.
3. Betere handhaving, en dat vereist dat er niet verder wordt bezuinigd op de Britse belastingdienst HMRC. 'Snijden in de HMRC leidt direct tot tekorten op de betalingsbalans.' 
4. De OESO moet zorgen voor een eenheidsmodel van belastingheffing. 
5. Eerlijkheid over de omvang van het probleem. 'Onze politieke leiders verkeren daarover in een staat van ontkenning.'
6. Britse politici moeten bij de EU ijveren voor een herziening van de gedragscode die misbruik actief zou moeten tegengaan. 
7. Financiële rapportage door elk land. Welke onderneming maakt in welk land gebruik van welke fiscale constructies met welke activiteiten? Die informatie is relevant voor klanten, beleggers en de fiscus. 
 
Binnenkort meer op FTM over de Nederlandse rol in tax avoidance. Hoeveel levert het de Nederlandse economie op, en vooral hoeveel kost het de belastingbetaler?

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Arne van der Wal

Gevolgd door 678 leden

Mede-oprichter van FTM. Is gek op digitale technologie, maar koestert analoge techniek. Beoefent wing chun kungfu.

Volg Arne van der Wal
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren