© EenVandaag (AVROTROS)

Zeeland

Zeeuwse ‘oestercultuur’ maakte sanering Thermphos peperduur

    Ook jouw gemeente krijgt steeds meer taken en dus macht. Lokale journalisten zijn steeds minder in staat om deze macht te controleren. Daarom gaat Follow the Money lokaal.

    Zes jaar na het faillissement van fosforfabriek Thermphos, zit Zeeland nog steeds met een vervuild terrein in de maag. De sanering daarvan had al klaar kunnen zijn, als er niet steeds werd gevochten over de vraag wie voor de kosten zou moeten opdraaien. Hierdoor, en een reeks bestuurlijke blunders, pakte de sanering veel duurder uit: in het slechtste geval kost die 170 miljoen euro.

    Zijn baan was niet bepaald doorsnee: hij moest een failliete fosforfabriek saneren. Langs de beveiliging, toegangspasje scannen en dan meteen omkleden. Veiligheidsschoenen met stalen neuzen, een overall van brandvertragend materiaal, handschoenen en nog een veiligheidsbril en helm. Voordat hij aan de slag ging, eerst een bak koffie met de jongens. Zo begon hij elke werkdag op het terrein van Thermphos in het Zeeuwse Vlissingen.

    Maar op 19 mei 2015 liep het anders. Hij mocht de fabriek niet binnen, er was een lint gespannen. ‘Asbest’, stond er in grote letters. Vanaf dat moment zagen zijn dagen er anders uit: hij moest drie keer per dag douchen en een volledig gesloten gezichtsmasker dragen. Ter bescherming moest hij ook een extra overall aantrekken: ‘Zo'n witte, dunne, afdichtende overall, die ken je wel, van bij de politie als er een moord gepleegd is.’ Die extra beschermende kleding en dat masker droeg hij niet voor niks: blootstelling aan asbestvezels kan longkanker veroorzaken.

    ‘Dat er asbest lag, was al lange tijd bekend, maar wij werknemers waren niet op de hoogte gesteld,’ zegt deze klokkenluider. En dat maakt hem boos. Om die reden laat hij nu aan Follow the Money de brief zien waarin zijn werkgever aankondigde dat er asbest was gevonden op het terrein waar hij al maanden aan het werk was. Maar hoe kan het dat er zomaar asbest is ‘gevonden’? Had het saneringsbedrijf niet al lang op de hoogte moeten zijn van de stoffen die op het terrein aanwezig waren?

    Geen inventarisatie

    Leo de Visser (52) was voor het faillissement algemeen inspecteur in dienst van Thermphos. Dat er asbest op het terrein aanwezig is, was volgens hem geen geheim. Eind jaren 70, voordat hij inspecteur werd, werkte hij al in de fabriek en moest hij asbestpapjes maken om onder meer de ovens te isoleren. ‘Toen was al bekend dat asbest linke soep was. Ik wilde er niet mee werken, maar een collega vond dat ik me aanstelde. Die vent gooide toen handenvol poeder in de lucht en dat dwarrelde naar beneden. Daar liep hij dan in te snuiven. En elke keer dat ik hem naderhand zag lopen, dacht ik: o, je leeft nog.’

     

    De fabriek waarover deze mannen spreken, fosforfabriek Thermphos, ging in 2012 failliet. Sindsdien is het niet langer een parel van de Zeeuwse economie, maar een vervuild terrein van 57 hectare, waar gevaarlijke chemische stoffen liggen zoals brandgevaarlijk fosforslik, asbest, zware metalen en licht radioactief materiaal. Om die reden moet het terrein worden schoongemaakt zodat het bouwrijp kan worden opgeleverd en verkocht. Het speciaal voor dat doel opgerichte bedrijf Van Citters Beheer (VCB) is verantwoordelijk voor die schoonmaak. De rol van VCB is omstreden: nog deze week kreeg het een boete opgelegd door de provincie wegens het ontbreken van veiligheidsrapportages.

    De eerdere onderzoeken naar Thermphos zijn volgens VCB-directeur Hobbel nu niet meer relevant 

    Die boete is geen incident. Dinro Hobbel, de huidige directeur van VCB, vertrouwde ons toe ‘dagelijks [te worden] verrast met wat er zit, wat er gebeurt en de dingen die we tegenkomen.’ Zijn voorganger, zo zegt hij, had gericht onderzoek moeten laten doen voordat de VCB-werknemers en onderaannemers aan de sanering begonnen. Volgens Hobbel was er ‘toen geen geld voor beschikbaar’ voor zo’n inventarisatie. ‘Het is een beetje als geblinddoekt de weg oversteken’, aldus de directeur. Link dus.

    Bij Thermphos is wel eens bodemonderzoek gedaan, maar nooit met sanering als uitgangspunt. De eerdere onderzoeken zijn volgens VCB-directeur Hobbel nu niet meer relevant: ze zijn uitgevoerd toen de fabriek nog draaide en hadden een heel ander doel. Wil je een dusdanig vervuild terrein saneren, stelt hij, dan is recente informatie van levensbelang.

    Ontkenning

    Met een ingewikkelde en mogelijk gevaarlijke sanering beginnen zonder degelijke inventarisatie vooraf, is slechts een van de vele bestuurlijke blunders die gemaakt zijn in deze langdurige en slepende kwestie. Zelfs toen de fabriek nog draaide, meer dan zes jaar geleden, ging het al mis. De provincie gedoogde een te hoge uitstoot van dioxine en zware metalen en deelde te gemakkelijk milieuvergunningen uit aan Thermphos. Ze gebruikte daarvoor het argument dat anders 450 mensen hun baan mogelijk zouden verliezen.

    Toen het failliet van de fabriek onafwendbaar was, stak de provincie opnieuw de kop in het zand. Het was zonneklaar dat de provincie Zeeland zou opdraaien voor de kosten van de sanering, maar toch werd er geen reserve begroot. Ger van Unen, als Statenlid voor de SP betrokken bij de kwestie, beaamt dat er te lang is gewacht met het accepteren van de realiteit. ‘Dan werd er gezegd: “Ja maar als wij dat doen, dan erkennen we dat we verantwoordelijk zijn, en komen we er nooit meer onderuit.” Het besef dat de aansprakelijkheid toch echt ligt bij de overheid die verantwoordelijk is voor de handhaving, kwam later.’

    Als de provincie zich sneller had gerealiseerd hoe ver haar verantwoordelijkheid reikte, had ze misschien nog kunnen ingrijpen om de cruciale fout in dit dossier te vermijden: het vroegtijdig stopzetten van de fabriek.

    Miljoenen extra

    De curatoren trokken in 2012 abrupt de stekker uit de fabriek, bijna letterlijk. Te vroeg en ondoordacht, zeggen vele (ex-)werknemers en experts nu. ‘Ze hadden meteen aangeklaagd moeten worden,’ zegt oud-Statenlid Leen Harpe (GroenLinks). ‘Iedere sukkel weet dat je dat niet moet doen.’ Het fosfor dat nog in de buizen van de installaties zat werd namelijk bewust warm gehouden, zodat het er soepel doorheen geleid kon worden. ‘Als je die knop omzet, koelt het af en wordt de fosforslik zo hard als beton,’ zegt Leo de Visser, oud-werknemer van Thermphos. ‘Als het fosfor vloeibaar was gebleven, hadden ze de fabriek makkelijker leeg kunnen draaien.’

    'De curatoren hebben hebben een stommiteit begaan. Zo’n fabriek zet je niet stop als je kennis van zaken hebt’

    Maar de curatoren vonden dat er teveel geld verloren zou gaan wanneer de fabriek draaiend werd gehouden, vertelt een van hen aan Follow the Money. De stookkosten van zo’n gigantische fabriek zijn niet mis. En in de failliete inboedel zat volgens hem nog onvoldoende geld om die te bekostigen. Genserik Reniers, hoogleraar veiligheid van gevaarlijke stoffen aan de TU Delft, vindt dat geen goed argument. ‘Het staat buiten kijf dat de sanering hierdoor duurder is geworden. Ze hebben een stommiteit begaan. Zo’n fabriek zet je niet stop als je kennis van zaken hebt.’

    Provinciale Statenlid Ton Veraart (D66) denkt zelfs dat de hele sanering, in plaats van de 170 miljoen euro die de operatie nu dreigt te gaan kosten, voor 35 miljoen euro geklaard had kunnen worden als de fabriek niet vroegtijdig was stopgezet. Hij zegt dat ook het bestuur van de provincie Zeeland blaam treft. ‘De provincie had daar een extra rol in kunnen spelen door te zeggen: wij zorgen voor de liquiditeit, zodat de productie gecontroleerd afgebouwd kan worden. Zo had je veel minder afval en ook minder veiligheidsproblemen kunnen hebben.’

    Die beslissing van de curatoren zou noodlottig blijken. Terwijl de sanering nog moest beginnen, lag er vanaf de eerste dag een loodzware hypotheek op Thermphos.

    Juridisch gesteggel

    Na het failliet van Thermphos verdween de controversiële eigenaar Nahum Galmor uit beeld en kon die niet meer aansprakelijk gesteld worden voor de opruiming. Een vervuild terrein bleef over. Drie partijen riskeerden de tol van de sanering te moeten betalen. Partij één, de provincie, was de grootste kanshebber. Zeeland had tijdens de afwikkeling van het faillissement een overeenkomst ondertekend waarin stond dat zij de kosten voor het veiligstellen van het Thermphos-terrein die buiten de boedel zouden vallen voor haar rekening zou nemen. Een provincie is namelijk bij wet verantwoordelijk voor het garanderen van de omgevingsveiligheid. De sanering van Thermphos was nodig om het omgevingsrisico weg te nemen, en is dus indirect ook de verantwoordelijkheid van de provincie.

    De tweede partij was Zeeland Seaports (ZSP), het havenbedrijf dat eigenaar is van het terrein, en die als enige winst zou kunnen halen uit de schone oplevering van het terrein. Die winst wordt door ingewijden geschat op 18 miljoen euro.

    De juridische procedures namen soms maanden in beslag en al die tijd lag de sanering stil

    De derde partij was de Rijksoverheid, die eerder al drie miljoen euro had vrijgemaakt om de provincie te helpen met dit dossier. Zeeland is armlastig, en de rijksoverheid is eigenlijk de enige instantie op wie zij een beroep kon doen om haar uit de brand te helpen.

    Geen van drieën waren ze genegen om tientallen miljoenen voor de sanering neer te leggen. Al snel na de afwikkeling van het faillissement kregen ze conflicten over een oerhollandse vraag: wie betaalt de rekening? Zelfs Zeeland Seaports en haar aandeelhouder provincie Zeeland raakten in onderling conflict verstrikt.

    Wat die tegengestelde belangen waren, legt Provinciale Statenlid Gerwi Temmink (GL) uit. ‘In eerste instantie was de houding van ZSP: jullie zijn de overheid, jullie moeten ervoor zorgen dat het schoon en veilig wordt, en daarna kunnen wij kijken of we het kunnen verkopen, wij hoeven daarvoor toch niet te betalen... De provincie zei op haar beurt: “jullie zijn de eigenaren van die grond en jullie hebben er belang bij dat die snel wordt schoongemaakt, dan kun je gerust wat meebetalen”.’

    Deze conflicten werden op kosten van de belastingbetaler uitgevochten. De juridische procedures namen soms maanden in beslag en al die tijd lag de sanering stil. Maar intussen liepen de beveiligingskosten voor het terrein gewoon door: de brandweer en medische dienst moesten constant stand-by staan, de nog aanwezige fosfor moest warm worden gehouden. Elke maand zag de provincie een bedrag van tussen de 7 ton en de 1 miljoen euro aan beveiligingskosten in rook opgaan.

    Het conflict werd pas beslecht nadat oud-PvdA-voorzitter Diederik Samsom in 2017 door het Rijk werd gevraagd om een oplossing voor de impasse te zoeken. De commissie-Samsom had als opdracht te bemiddelen tussen de verschillende partijen en advies uit te brengen over de sanering van Thermphos. In het slechtste geval, zo was intussen berekend, zou de sanering 170 miljoen euro kosten, waarvan 83 miljoen nog niet was begroot.

    De commissie-Samsom stelde in het rapport Saneren doe je samen(2017) uiteindelijk voor deze 83 miljoen euro gelijkelijk te laten betalen door de drie strijdende partijen. In het rapport uitte Samsom scherpe kritiek op de betrokkenen. ‘Het conflict over de verantwoordelijkheid heeft een verlammende werking op de uitvoering van de sanering,’ schrijft hij in het hoofdstuk Juridisering van verhoudingen leidt tot patstelling. ‘Zolang niet duidelijk is wie voor welk deel van de werkzaamheden verantwoordelijk is en betaalt, kan veel werk niet gedaan worden en wordt onnodig vertraging opgelopen.’

    In maart dit jaar hebben de drie partijen hun handtekening gezet onder het akkoord over de financiering van Thermphos. Hierin zijn de financiële afspraken vastgelegd, zoals voorgesteld door de commissie-Samsom. Als er zich toch nog tegenvallers voordoen, zullen de kosten daarvan worden gedeeld door de drie betrokken partijen.


    Jo-Annes de Bat, Gedeputeerde Staten Zeeland

    "Ik ga even goed mijn pet in de gaten houden"

    Belangenverstrengeling

    Het faillissement van Thermphos is intussen zes jaar geleden en de sanering is nog steeds niet volledig uitgevoerd. De Thermphos-fabriek in Vlissingen staat er nog steeds, als een stille getuige van een roemrucht industrieel verleden, maar vooral ook van falend provinciaal beleid.

    Kort na het faillissement van Thermphos in 2012 richtte Zeeland Seaports, in opdracht van de provincie, speciaal voor de sanering een bedrijf op: Van Citters Beheer (VCB). Dat werd voor 100 procent dochter van overheids-nv en havenbedrijf Zeeland Seaports; de belangrijkste geldschieter was de provincie. Daarnaast had de provincie als verantwoordelijke voor de omgevingsveiligheid de taak om toezicht te houden, te handhaven en vergunningen uit te delen aan VCB.

    Alsof die matroesjka-constructie al niet ingewikkeld genoeg was, zijn ook bij de benoeming van het VCB-bestuur alle governance regels aan de laars gelapt. Zo was de man die het bedrijf moest controleren vanuit de provincie, Gedeputeerde Statenlid Jo-Annes de Bat, tevens commissaris bij VCB.

    ‘Dat is gewoon niet slim,’ zegt Statenlid Ton Veraart (D66). Hij diende in 2017 een motie in om onmiddellijk een einde te maken aan de dubbelrol van De Bat. Een verzwakte versie daarvan, dat De Bat zou aftreden zodra de belangen van de provincie in VCB goed geregeld waren, is uiteindelijk aangenomen. Veraart: ‘Als commissaris moet je de belangen van vennootschap VCB dienen. En VCB onderhandelt met de provincie, en dan komt dezelfde persoon aan tafel? Dan krijg je gesprekken met jezelf en correspondentie aan jezelf, dat moet je niet willen.’

    VCB heeft in het kader van de afspraken die het Rijk, de Provincie en Zeeland Seaports in het kader van de Samsom-regeling hebben gemaakt, dit jaar een andere constructie gekregen. Hierdoor is De Bat er geen commissaris meer. Hij hoeft als lid van de stuurgroep voor Thermphos nog slechts twee keer per jaar samen te komen met de andere leden om de ontwikkelingen in het dossier te bespreken. In die stuurgroep zit ook de staatssecretaris en een van de directeuren van havenbedrijf Zeeland Seaports.

    De dubbelrol die hij voorheen speelde, blijft hem achtervolgen, zo blijkt uit een gesprek dat we met De Bat voeren in het provinciehuis van Middelburg. ‘Ik ga even goed mijn pet in de gaten houden’, zegt hij, wanneer we hem een vraag stellen over een boete die de provincie recent aan VCB heeft opgelegd.

    Maar ook de nieuwe constructie is vreemd: de provincie is immers nog steeds mede-geldschieter en opdrachtgever van het bedrijf dat zij zelf dient te controleren. Maakt VCB een fout, dan moet de provincie het bedrijf een boete opleggen – maar aangezien de provincie zelf een van de geldschieters is, is dat een boete waar zij uiteindelijk zelf aan meebetaalt. Over het algemeen is dat niet de beste voorwaarde voor een adequate handhaving.

    Problemen met aannemers

    VCB werd opgericht om de sanering uit te voeren, maar het bedrijf had daarvoor zelf niet de expertise in huis. Het huurde de aannemerscombinatie Decontamination Services in, een keuze die door de curatoren was gemaakt. Decontamination Services is een joint venture van de bedrijven Sagro en Mourik, en werd speciaal voor de sanering in het leven geroepen, net als zijn opdrachtgever VCB. De samenwerking tussen VCB en deze aannemerscombinatie verliep echter van meet af aan moeizaam.

    Decontamination Services sprak met VCB af om in 2016 het eerste deel van de sanering – het fosforvrij maken van het terrein – af te hebben. Mocht dat niet op tijd lukken, dan zou Decontamination Services de kosten voor het materiaal en de inzet op zich nemen. Dat 2016 niet gehaald werd, is intussen duidelijk: slechts eenderde van het fosforslik is verwerkt. Toch heeft het aannemersbedrijf die meerkosten niet betaald. De commissie-Samsom meldt daarover dat de aannemer door VCB ‘niet werd aangesproken op zijn verplichtingen. De contractuele afspraken en vooral de voortgangsbewaking vanuit VCB zijn daarvoor blijkbaar niet stevig genoeg geweest.’

    Er was ook onderlinge wrevel tussen beide aannemers van de joint venture. Provinciale Statenlid Gerwi Temmink (GroenLinks) herinnert zich dat beide partijen zich zorgen maakten over de deadline. ‘De ene partij wilde het fosfor verwijderen volgens een veilige methode, stapje voor stapje. De andere wilde sneller te werk gaan, en daardoor iets minder zuiver. Uiteindelijk kwam er onderling zoveel gesteggel dat de een van beiden partij is opgestapt.’

    Mourik ging daarop alleen verder met de sanering. Maar ook de samenwerking tussen VCB en aannemer Mourik hield geen stand: volgens Van Citters Beheer omdat Mourik zich niet aan de deadlines van het contract hield; volgens Mourik omdat hun werknemers gedwongen werden onveilig te werken. Toch is een dochterbedrijf van Mourik nog altijd aan het werk op het Thermphos-terrein. Op de vraag of de werksituatie nu dan wel veilig is, reageert Mourik afwerend: ‘Alle communicatie gaat via Van Citters Beheer.’

    Na het vertrek van aannemerscombinatie Decontamination Services in maart 2017, is de chaos compleet. ‘Claims over en weer dreigen, expertise is verdwenen, het eigendom en gebruik van installaties wordt betwist tussen VCB en DS, en veiligheidsdocumentatie is meegenomen door DS’, is de harde analyse van de commissie-Samsom.

    Van Citters Beheer huurt sindsdien aannemers in op regiebasis in plaats van op contractbasis. Hetzij individuele ZZP-ers, hetzij via een bedrijf. VCB is daar prudent mee, aldus directeur Hobbel. ‘Het is nogal precair werk, en omdat je wil proberen om niet te veel pleisters te hoeven uitdelen in dat hele werk, doen wij het heel voorzichtig.’

    Geheimzinnigheid

    Om dit gevaarlijke terrein veilig te houden, betalen de provincie Zeeland, Zeeland Seaports en het Rijk nog altijd 7 ton per maand. Hoe dat geld precies wordt uitgegeven, is door de afgeschermde constructie met VCB niet openbaar, en dus niet controleerbaar. ‘700.000 euro lijkt me erg veel. Ze kunnen hierover niet transparant genoeg zijn, naar buiten toe,’ vindt hoogleraar veiligheid van gevaarlijke stoffen Genserik Reniers aan de TU Delft. ‘Nu lijkt het alsof er iets geheim moet blijven.’

    Ook het plan van aanpak van VCB, waarin de volgende stappen van de sanering beschreven worden, is geheim. Een recent wob-verzoek van Follow the Money werd afgewezen. Het plan zou geheim dienen te blijven ‘omdat het bedrijfsgevoelige informatie bevat en informatie met betrekking tot veiligheidsaspecten,’ luidde de argumentatie van de beleidsmedewerker van de provincie Zeeland.

    De gewone Zeeuwse burger werd al die tijd amper op de hoogte gehouden van wat zich op het fabrieksterrein afspeelde. ‘Vanaf 2016 hebben we geen bericht meer gehad,’ klinkt het bijvoorbeeld bij de dorpsraad van het nabijgelegen Borssele. Tot ze onlangs weer eens mochten langskomen om bijgepraat te worden. ‘Dat is wel jammer, het is toch belangrijk voor ons dat je goed geïnformeerd wordt, zeker op het moment dat je uit de media hoort dat er allemaal knelpunten zitten op kritische zaken.’

    ‘Provinciale Staten ging altijd in beslotenheid vergaderen. Vaak werd er geheimhouding opgelegd bij vergaderingen over Thermphos’

    Deze geheimzinnigheid lijkt geen incident te zijn, maar een patroon. Zeelands gebrek aan transparantie werd in 2015 al bekritiseerd, in een rapport van overheidsadviesbureau Necker van Naem over een ander lastig Zeeuws dossier: de verbreding van de Sloeweg. ‘Een gezamenlijke spelregel van Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten over de omgang met geheime informatie ontbreekt,’ zo staat daar. Volgens dit rapport hanteren deze twee organen van de provincie elk andere maatstaven wat betreft geheimhouding. Het zou daardoor moeilijk zijn om transparantie te betrachten jegens de burgers. Daarbij zou de provincie sommige rapporten in hun geheel geheim houden, terwijl delen daarvan wel openbaar zouden moeten zijn.

    ‘Weet je wat het is’, zegt Leen Harpe, destijds Provinciaal Statenlid voor GroenLinks: ‘Provinciale Staten ging altijd in beslotenheid vergaderen. Vaak werd er geheimhouding opgelegd bij vergaderingen over Thermphos. Op dat moment ben je geen volksvertegenwoordiger meer, maar een belangenbehartiger.’ Zelf weigerde hij om aan die besloten vergaderingen deel te nemen, want ‘dan moet je praten met meel in de mond’.

    De intentie om een andere communicatiestrategie toe te passen, is er nu wel. Vijf jaar na het faillissement is er eindelijk een website geopend waar bewoners uitleg krijgen over de stand van zaken rond de sanering, en via een livestream het fabrieksterrein kunnen zien. Zo kan de burger een beetje in de gaten houden wat er met zijn belastinggeld gebeurt.


    Ton Veraart, D66 Statenlid

    "Ik weet zeker dat bestuurder Jo-Annes de Bat het ook niet helemaal snapt"

    Slechte controle

    Provinciale Statenlid Ton Veraart (D66) zegt groot vertrouwen te hebben in gedeputeerde Jo-Annes de Bat (CDA) als bestuurder, maar tekent daarbij aan dat hij ‘zeker weet dat Jo-Annes het ook niet helemaal snapt.’ Daardoor krijgt Veraart naar eigen zeggen onvoldoende informatie om zijn taak als controleur goed uit te voeren. ‘Het is een ingewikkeld procedé. Er zitten lange periodes alleen maar mensen op het dossier die het half of driekwart snappen en dat is niet genoeg. Want zij zijn de mensen die mij moeten informeren. Dat kan niet als ze zelf niet eens goed op de hoogte zijn.’

    Statenlid Gerwi Temmink (GroenLinks) erkent dat ook Provinciale Staten fouten heeft gemaakt. Op momenten dat het er in het Thermphos-dossier om spande, hebben de democratisch gekozen provinciale volksvertegenwoordigers zitten slapen. ‘Wij hebben als Provinciale Staten misschien te goedgelovig en te naïef gedacht: met een paar jaar is het wel opgeruimd. Het is de afgelopen jaren helaas noodzakelijk gebleken dat je er echt bovenop moet zitten, dus die naïviteit is er helemaal uit. En hoezeer GS en VCB of wie ook zijn best doet: we willen nu daadwerkelijk resultaten zien.’

    Ook de Rekenkamer Zeeland heeft tot nu toe geen onderzoek gedaan naar Thermphos, toch een van de belangrijkste en duurste dossiers in Zeeland. Op de vraag naar de reden daarachter, antwoordt de voorzitter van de Rekenkamer met een standaardlijstje van criteria en randvoorwaarden om een dossier wel of niet te onderzoeken. Wanneer Follow the Money hem echter naar de specifieke redenering voor Thermphos vraagt, wil hij daar niet op ingaan.

    Nog niet voorbij

    De bestuurlijke fouten zijn eindelijk in kaart gebracht, en een deel ervan is hersteld. Er gloort licht aan het einde van de tunnel. Maar dat betekent niet dat de Zeeuwse nachtmerrie nu helemaal voorbij is.

    Een recent onderzoeksrapport van de Inspectie Leefmilieu en Transport (maart 2018) concludeerde dat strenge controle op de provincie in dit dossier vereist is. ‘Provincie Zeeland heeft milieutaken Thermphos niet volgens regels uitgevoerd,’ kopt het rapport. Zeeland zou hebben ‘toegestaan dat VCB haar veiligheidsrapport niet actualiseerde’. En dat is niet mis, gezien de explosieve cocktail van fosfor, asbest en licht radioactief materiaal die op het terrein en in de stilgezette installaties ligt. De zwakke handhaving door de provincie heeft volgens de Inspectie rechtstreeks geleid tot een reeks overtredingen door VCB.

    Maar de provincie zegt in een officiële reactie de risico’s wél goed in beeld te hebben, en is verontwaardigd over het ILT-rapport. Deze vrijdag 25 mei staan de conclusies van dit rapport op de agenda van de vergadering Commissie Bestuur in Zeeland.

    Ook de boetes van 25.000 en 10.000 euro die deze week en in februari door de provincie aan Van Citters Beheer zijn opgelegd, getuigen niet zozeer van krachtdadig optreden, als wel van bestuurlijk falen. De eerste boete werd opgelegd omdat VCB al die jaren – onder het toeziend oog van commissaris cq provinciaal bestuurder De Bat – geen complete risicoclassificatie had opgeleverd; de tweede omdat er te weinig veiligheidsrapportages waren opgesteld: één in plaats van de zeven die er hadden moeten liggen.

    Of er sinds de nieuwe afspraken tussen de provincie, het Rijk en Zeeland Seaports ook verbetering op komst is, zal moeten blijken. Voorlopig blijft provinciale introspectie in de Thermphos-affaire uit. 

    In het volgende deel van deze reeks over de Thermphos-affaire zullen we onder meer dieper ingaan op de impact van de Thermphos-affaire op de provinciale begroting. 

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Anna Pleijsier

    Ondernemende journalist die graag in andermans zaken duikt. Kenner van speciaalbieren, die ze indien nodig 'adt'.

    Lees meer

    Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg Anna Pleijsier
    Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de auteur Annuleren
    Over de auteur

    Mira Sys

    Houdt van Belgenmoppen; schrijft voor FTM over fosforfabriek Thermphos.

    Lees meer

    Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg Mira Sys
    Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de auteur Annuleren
    Dit artikel zit in het dossier

    FTM Lokaal

    Gevolgd door 395 leden

    Van Noord-Oost Groningen tot Zeeuws-Vlaanderen en van Den Helder tot Maastricht: deze waakhond komt naar je toe.

    Lees meer

    Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg dossier