Tikkende pensioentijdbom

    Belegger Jan Dwarshuis is van nature een optimist. Maar desondanks ziet ook hij dat de pensioenindustrie voor enorme uitdagingen staat. Kunnen pensioenfondsen ooit nog voldoende rendement boeken?

    De wereld kent vandaag de dag grofweg vier grote uitdagingen. De eerste is het autoritaire bestuur. Met de Europese verkiezingen voor de deur wordt dit wederom een heet hangijzer. Maar ook het schuiven met de landkaart in Oekraïne is een goed voorbeeld. Een ander aandachtspunt is de milieuvervuiling, die de wereldeconomie bedreigt. Misschien moet ik als Nederlander ook wel de stijgende zeespiegel noemen, ook al vind ik de veelzeggende filmpjes van Al Gore op dit gebied buiten alle proporties. Ik woon hoog in de Zwitserse bergen en heb van een stijgende zeespiegel geen last, maar ook achter de Nederlandse dijken heb ik altijd heerlijk geslapen.

    Een ander hot item is natuurlijk de alsmaar uitdijende private- en overheidsschuld. En als laatste punt worstelt de wereld met de gezondheidszorg, de daarmee samenhangende kosten en de gemaakte pensioenaanspraken. Het laatste punt klinkt u wellicht wat vreemd in de oren, omdat de pensioenkassen ogenschijnlijk stampvol zitten en steeds minder onderdekking kennen. Ik blijf u wijzen op het leegroven van de pensioenfondsen door de Nederlandse regering in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. Om over het boekhoudkundige gesjoemel bij het schimmige virtuele AOW fonds van circa 50 miljard euro maar te zwijgen.

    Het komt de factor compounding niet ten goede, vraagt u dat maar aan de Noren. PvdA-leider Diederik Samsom riep deze week de Nederlandse pensioenfondsen op meer in de Hollandsche polder te investeren, een goed idee dat ik al eens eerder opperde.

    Op de beurs zie ik hordes marktvorsers al decennialang dezelfde grammofoonplaat draaien

     

    Grijzer

    Als pessimist komt u slimmer over dan als optimist. Ik ben een optimist. Op de beurs zie ik hordes marktvorsers al decennialang dezelfde grammofoonplaat draaien over goud, de dollar en aandelen. Deze week tikte de Dow Jones en de S&P 500 weer een nieuwe all time high aan, al dan niet ingegeven door de soepele geldpolitiek van de FED.

    Mr. Market blijft u verrassen. Wie zijn huiswerk doet, weet dat tijdens de crisis in de jaren dertig van de vorige eeuw, de FED te vroeg stopte met stimuleren. De rest is geschiedenis. Deze fout wil Janet Yellen – de bazin van de FED – niet nog eens maken.

    Hoe dan ook, de wereld wordt langzaam maar zeker grijzer en grijzer. Pas geboren baby’s zorgen – zonder zich dat te realiseren – voor de gewenste inflatie. Ze nemen immers niet deel aan het productieproces, maar zorgen wel voor hoge uitgaven. In veel landen is de demografische piek echter al een feit. Deze trend zal zich zeer waarschijnlijk doorzetten de komende 50 jaar. Een aantal gevolgen kunt u – bij zo’n scenario – zelf wel inkleuren. Eén gevolg zou kunnen zijn dat pensioenfondsen simpelweg te krap bij kas komen te zitten om deze ontwikkeling het hoofd te bieden.

    Toeval of niet, maar recentelijk bracht Ray Dalio, oprichter van Bridgewater Associates, een omstreden rapport over pensioenfondsen naar buiten. Dalio staat bekend als één van de meest succesvolle kwantitatieve hedge fund managers in de geschiedenis; rekenen kan hij dus wel. Volgens Bridgewater gaat circa 85 procent van de pensioenfondsen binnen 30 jaar kopje onder.

    Stresstest pensioenfondsen

    Bridgewater kwam tot deze conclusie door een stresstest los te laten op de openbare pensioenschema’s van de VS. Veel pensioenfonden claimen tussen de 7 procent en 8 procent rendement op jaarbasis te behalen. Maar zelfs als die veronderstelling juist zou zijn – wat in de praktijk onwaarschijnlijk is – ontstaat er nog steeds een tekort van 20 procent, aldus Bridgewater. Onder de huidige omstandigheden zou een rendement van 4 procent realistischer zijn.

    Om aan alle verplichtingen te kunnen blijven voldoen is een minimaal rendement van 9 procent op jaarbasis nodig. Bridgewater is van mening dat het overgrote deel van de pensioenfondsen dit hoge rendement niet kunnen waarmaken, waardoor binnen 50 jaar de kas leeg is. Helaas heeft Bridgewater het gehele rapport nog niet vrijgegeven, maar zou dit wel van plan zijn. Ik wacht het rustig af.

    de pensioenindustrie gaat een uitdagende tijd tegemoet. Pensioenfondsen hebben het tij zeker niet mee

    Of u zich nu wel of niet kunt vinden in de kritiek van de heer Dalio, als een paal boven water staat dat de pensioenindustrie een uitdagende tijd tegemoet gaat. Pensioenfondsen hebben op veel vlakken het tij zeker niet mee. De vergrijzing, de lage rente, de publieke opinie, zo zijn er nog wel wat issues op te noemen. De Noren hebben destijds het pensioensysteem van Nederland als uitgangspunt genomen.

    Wellicht is het een idee dat Nederland nu het pensioensysteem van Noorwegen als uitgangspunt neemt. Meer controle vanuit Brussel over het zorgvuldig opgebouwde Hollandsche pensioengeld kunt u missen als kiespijn.

    Rest mij u een goed weekend te wensen.


    Jan Dwarshuis is senior asset manager bij Thirteen Asset Management AG, waar hij verantwoordelijk is voor het Thirteen Diversified Fund. Dwarshuis schrijft zijn columns op persoonlijke titel en wordt hier niet voor betaald. Ook betaalt hij niet voor het plaatsen van zijn columns. Professioneel houdt hij posities aan in grote Europese, Amerikaanse en Russische beursfondsen. De informatie in zijn columns is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Op het moment van schrijven heeft hij geen positie in bovengenoemde aandelen en is ook niet voornemens dat de komende 72 uur te doen.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jan Dwarshuis

    Als zelfstandig ondernemer is hij actief geweest in verschillende takken van sport. Tussentijds bleef hij op het terrein van...

    Volg Jan Dwarshuis
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren