Ierse verkiezingen gooien euro-deal overhoop

    Op het eerste gezicht is er in Dublin weinig speurbaar van de economische crisis die Ierland teistert. "We're still going to the pub." Maar schijn bedriegt.

    Wandelend door Dublin, is het moeilijk voor te stellen dat Ierland in een zware economische crisis verkeert. De restaurants zijn in het weekend stampvol, in de pubs schuimt het Guinness nog steeds, de straten blinken, de luxe winkels puilen uit met kooplustige klanten.  "We're still going to the pub, because there's nothing else to do", grapt een Ier. Hun gevoel voor humor en zelfspot hebben de Dubliners nog niet verloren.

     
    Maar wie door de façade van heenkijkt ziet de barsten in het economische wonder van de Celtic Tiger: de talloze, soms zeer jonge, bedelaars; verwaarloosde huizen vlak buiten het historisch centrum; half afgebouwde kantoorpanden, tientallen bordjes met 'to let'. En natuurlijk de verkiezingsposters. Meest opvallende: Bonuses should bankers make better, not richer. Bankiers worden in Ierland ronduit gehaat. Op straat wordt veelvuldig zonder reden getoeterd: groepen demonstranten roepen op tot claxoneren 'to support the Irish worker'.
     
    Verontrustend ook: de zichtbare aanwezigheid van jonge bankiertypes en eurocraten in splinternieuwe Duitse auto's. Ierland staat de facto onder curatele van de Europese Unie en het IMF. Alleen dankzij de komst van enkele honderden consultants van grote zakenbanken wordt op dit moment de bezettingsgraad van de dure hotels op peil gehouden. In alle stilte werken ze aan de pijnlijke herstructurering van de Ierse staatsschuld. 
     
    Worst bank in the world
    Het Ierse begrotingstekort van 30 procent is ontstaan door de blanco cheque die de vorige Ierse regering uitschreef voor het redden van de Ierse banken, onder meer de Anglo-Irish Bank (AIB), uitgeroepen tot de 'worst bank in the world'. Misschien was het toeval, maar de pinautomaten van de AIB waren in het verkiezingsweekend zonder uitzondering allemaal buiten gebruik. 
     
    Oorzaak van de crisis: een giftig mengsel van een ontstellend gebrek aan toezicht, een overvloed aan goedkoop geld en ronduit economisch mismanagement. De lage rente zorgde voor een boom in onroerend goed die de Ierse economie transformeerde tot een nationaal Ponzi-scheme. De Ieren werden rijk door huizen tegen steeds hogere prijzen aan zichzelf te verkopen. De vorige regeringen moedigden het aan.  
     
    Opnieuw onderhandelen over de steun
    De verkiezingen van vrijdag gooien alles opnieuw overhoop. Ze zijn gewonnen door  de centrum-rechtse partij Fine Gael, die nu ruim 39 procent van het Ierse parlement bezet. Labour is met 19 procent de tweede partij geworden. De centrum-rechtse regeringspartij Fianna Fáil werd vernietigend verslagen. Fianna Fáil is vrijwel altijd aan de macht geweest en wordt door de kiezers verantwoordelijk geacht voor de puinhoop die de Ierse economie nu is. 
     
    De leider van Fine Gael Enda Kenny (zie hier een uitgebreid portret) praat nu met Labour over het vormen van een coalitieregering. Het lijkt een match made in hell: de Fine Gael keert zich sterk tegen de welfare-society waarvoor Labour staat. In de verkiezingscampagne betoogde Kenny nog dat de Ierse welvaartstaat de Ieren het werken heeft verleerd. In de hoogtijdagen zouden zo'n 250.000 Polen naar Ierland zijn getrokken om er te werken. Een deel van hen is inmiddels weer vertrokken, maar in de restaurants en hotels klinkt veelal een Oosteuropeaans accent. De officiële werkloosheid is 13 procent.
     
     
    Maar waar de twee winnende partijen het wel over eens zijn, is dat ze de voorwaarden waaronder Ierland akkoord is gegaan met steun van de EU en het IMF willen wijzigen.  Kenny wil heronderhandelen over de deal die Ierland heeft gesloten met Europa om de Ierse schuldencrisis te bezweren. De €85 miljard steun met 6 procent rente is volgens minister van Financiën Jan-Kees de Jager een goede deal voor de euro en Nederland, maar is voor de Ierse bevolking een ramp. 
     
    Het lijkt erop dat de euro is gered ten koste van de Ieren. Een commentaar van The Guardian pleit  dan ook voor een minder afstraffende vorm van hulp. Met slechts 1,8 miljoen werkzame Ieren is het onrealistisch om te denken dat de €200 miljard aan schulden binnen enkele jaren kan worden afbetaald. Het wordt tijd om ook obligatiehouders te laten bloeden, aldus de  Britse krant.
     
    Veel van die obligatiehouders zijn de grote banken in Frankfurt, Parijs en Londen. De nieuwe Ierse regering wil hen nu mee laten betalen voor de kosten van de crisis. Bondskanselier Angela Merkel opperde dat ook ten tijde van de Ierse crisis wel, maar de financiële markten reageerden daar gallisch op. Uiteindelijk durfde ze het niet aan, mede onder de druk van Parijs dat zelf kampt met  een overleveraged bancaire sector. 
     
    De toekomst van de euro is er na dit weekend niet zekerder op geworden. De komende maanden zullen we nog veel van de Ieren horen. 
     

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Arne van der Wal

    Gevolgd door 664 leden

    Mede-oprichter van FTM. Is gek op digitale technologie, maar koestert analoge techniek. Beoefent wing chun kungfu.

    Volg Arne van der Wal
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren