© ANP / Jeroen Jumelet

    Als hoofd toezicht bij de AFM controleerde Tim Mortelmans jarenlang Nederlandse banken bij het afhandelen van de rentederivaten-affaire. Nu stapt hij over naar de bank die zelf een van de grootste derivatenverkopers aan MKB'ers was: Rabobank.

    In een mail aan collega's — in handen van Follow the Money — liet Mortelmans afgelopen vrijdagmiddag weten na twaalf jaar werken bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) toe te zijn aan een nieuwe uitdaging. ‘Die heb ik gevonden bij de Rabobank in Utrecht,’ schrijft Mortelmans. ‘Daar begin ik op 1 september als Manager Compliance Retail Centers & Value Chains. Ik wil jullie bedanken voor de prettige samenwerking in de afgelopen jaren.’ 

    Het lijkt een typisch gevalletje draaideur: een toezichthouder die overstapt naar de andere kant van het speelveld, dat gebeurt vaker. Wat de overstap van Mortelmans naar Rabobank echter opmerkelijk maakt is dat hij tot aan vrijdagmiddag als toezichthouder juist controleerde hoe de banken de rentederivaten-affaire afhandelen. Rabobank is in die kwestie een van de hoofdrolspelers. De zaak is bovendien verre van opgelost: Rabobank heeft nog tot volgend jaar tijd nodig om vast te stellen welke MKB-klanten precies compensatie krijgen voor de onvoordelige aankoop van rentederivaten in het verleden.

    Hoe zat het ook alweer met die rentederivaten?

    Vóór de financiële crisis verkochten banken op grote schaal rentederivaten aan kleine ondernemers. Dit terwijl iedereen wist dat zij een verwaarloosbare kennis hadden van complexe financiële producten. In veel gevallen werden de ondernemers zelfs gedwongen tot afname: geen renteswap, geen lening, zo luidde een voornaam verkoopargument van de bankiers.

    De nadelige gevolgen van deze verkooppraktijken werden na de crisis duidelijk: duizenden MKB'ers kwamen plots in zware financiële problemen omdat ze niet goed geïnformeerd waren over de risico's die aan zo'n renteswap kleven — of zelfs niet eens wisten dat ze een lening met renteswap hadden afgesloten. De rentederivaten bleken voor duizenden ondernemers het equivalent van wat de woekerpolissen ooit voor consumenten waren.

    Follow the Money schrijft al sinds 2013 over dit onderwerp in ons dossier 'Derivaten in het MKB'.

    Lees verder Inklappen

    Pieter Lijesen van de stichting Renteswapschadeclaim vreest daarom dat de overstap van Mortelmans nadelig kan uitpakken voor gedupeerde Rabo-klanten: ‘Als toezichthouder namens de AFM beschikt hij over zeer veel vertrouwelijke informatie in het rentederivatendossier. Die informatie komt nu bij de bank terecht. Veel mensen hebben bovendien anoniem hun klacht over de derivatenverkoop door Rabobank ingediend bij de AFM. Bij de bank loopt nu iemand rond die weet wie deze mensen zijn. Veel gedupeerden zullen hier niet blij mee zijn. Ik vind het een enorme blunder dat de AFM dit niet via een concurrentiebeding heeft weten te voorkomen.’

    De woordvoerder van Rabobank benadrukt in een reactie dat de voormalig toezichthouder zich binnen de bank niet direct met de rentederivatenzaak gaat bezighouden. ‘[Mortelmans] krijgt per 1 september een rol binnen de afdeling compliance,’ aldus de woordvoerder. ‘Hij komt dus niet in de projectorganisatie die het rentederivatendossier afhandelt.’ 

    ‘Over rentederivaten leest hij sinds vrijdag alleen nog in de krant’

    Een woordvoerder van de AFM zegt desgevraagd dat Mortelmans afgelopen vrijdag direct alle toegang tot informatie over het rentederivatendossier is ontzegd. ‘Dat is een standaardprocedure. Op het moment dat je kenbaar maakt dat je een andere baan hebt, wordt gekeken welke werkzaamheden daar nog mee te verenigen zijn. Alles wat met het toezicht te maken heeft, daar staat hij direct buiten. Over rentederivaten leest hij sinds vrijdag alleen nog in de krant.’ Of de AFM zijn overstap betreurt, kon de woordvoerder niet zeggen.

    Blijft de vraag over: stapt Mortelmans om financiële redenen over van semi-publieke instelling naar bedrijfsleven? Het is geen geheim dat men bij de AFM ontevreden is met het vastgestelde salarisplafond van 180.000 euro. Maar volgens een insider liggen ook bij Rabo geen miljoenen te wachten. ‘Mijn vermoeden is dat hij bij Rabobank niet schokkend veel meer gaat verdienen dan nu, misschien 20 procent meer. Maar dat is een beetje een slag in de lucht.’

    Mortelmans zelf reageerde niet op een verzoek om commentaar.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Stefan Vermeulen

    Gevolgd door 397 leden

    Bijt zich voor FTM vast in schimmige dealtjes, foute gedragingen en geldstromen die het daglicht niet kunnen verdragen.

    Volg Stefan Vermeulen
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Dit artikel zit in het dossier

    Derivaten in het MKB

    Gevolgd door 308 leden

    FTM verdiept zich sinds 2013 de wijze waarop grote banken in Nederland vele duizenden ondernemers in het MKB met rentederivat...

    Volg dossier