Topsalarissen zijn voor helden

    Zijn bankiers helden? Nou, niet echt. Je mag je daarom afvragen waarom ze zoveel menen te mogen verdienen.

    ‘Zolang bankiers geen helden zijn, zullen ze het moeten doen met een ‘gewoon’ salaris’. Met deze woorden sloot de Rotterdamse hoogleraar pluralistische economie Irene van Staveren haar ingezonden stuk in NRC Handelsblad dinsdag af. Hoewel de storm rond de topsalarissen van bankiers alweer is geluwd, blijken er nog steeds artikelen te verschijnen die iets zinnigs aan het debat toevoegen. Het artikel van Van Staveren is er zo één. De hoogleraar maakt duidelijk dat er eigenlijk nauwelijks concurrentie is tussen de zogenaamde toppers van banken. Mensen die de prestaties kunnen leveren van het huidige topmanagement van banken, zijn helemaal niet zo schaars. Toch vinden de bankiers en ook de verzekeraars dat ze recht hebben op die hoge beloningen.

    Guha vs Blom

    Van Staveren is iemand die zeer kritisch is over de beloften van marktwerking, zo bleek onder andere enkele jaren geleden uit een artikel dat ze in De Groene publiceerde en waarin ze enkele pijnlijke voorbeelden van het falen van marktwerking beschreef. Dit keer komt ze met een treffende illustratie. Ze vergelijkt de beloningen van twee topmannen van kleine banken: Van Lanschot uit Den Bosch en Triodos uit Zeist. Banken die vanwege hun geringe omvang geen systeemrisico met zich meedragen, ofwel failliet mogen gaan. Karl Guha, de grote baas van het provinciale Van Lanschot toucheert ruim één miljoen euro (inclusief pensioen en een variabel deel in aandelen). Dat is meer dan Gerrit Zalm van staatsbank ABN Amro en veel meer dan Peter Blom, zijn evenknie uit het bosrijke Zeist. Die neemt jaarlijks genoegen met een kwart van dat bedrag. Van Lanschot scheerde de afgelopen jaren langs de afgrond en maakte in de jaren 2009 en 2012 verlies. Triodos was de afgelopen jaren stelselmatig winstgevend en wist daarnaast ook positieve maatschappelijke resultaten te boeken.

    Winner takes all

    Het salaris van de voormalige ABN Amro-bankier Guha was bij zijn aanstelling al reden voor enige publieke opwinding toen hij onmiddellijk een ton meer ging verdienen dan zijn voorgang Floris Deckers. Afgelopen jaar kwam daar een variabel deel bij van 168 duizend euro, uitbetaald in aandelen.
    Op WTA-markten weten de winnaars een onevenredig deel van de winst binnen te halen
    Ik vroeg me het enkele weken geleden openlijk af: wat kunnen die bankiers nou eigenlijk? Waarom moeten ze zoveel verdienen? Leg het nou eens uit! Van Staveren geeft een interessant antwoord. ‘De arbeidsmarkt voor topbankiers is net als bij popsterren en popartiesten een zogenoemde WTA-markt: winner takes all’, aldus de hoogleraar. Op die markten weten de winnaars een onevenredig deel van de winst binnen te halen, de vernederde concurrentie pakt de kruimels. Je ziet het bij sommige grote multinationals die door hun marktmacht in staat zijn grote winsten te vergaren. Maar je ziet het dus ook in de entertainmentindustrie. Een zangeres die veel beter zingt dan Madonna, maar er minder goed uitziet, kan ook niet aan de verdiensten van de ster tippen, schrijft Van Staveren. Nou beschikt Madonna mijns inziens over veel meer kwaliteiten dan een aardig stemmetje en een bekoorlijk voorkomen, maar het punt is duidelijk. De bovengrens op een winner takes all-markt, wordt bepaald door de consument en wat die voor zijn held wil betalen. En daar zit dus het probleem. Bankiers zullen eerst weer helden moeten worden. Ik heb het flauwe vermoeden dat de meeste onder hen nog een hele lange weg te gaan hebben.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 2876 leden

    Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

    Volg Eric Smit
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren