© ANP MARCEL VAN HOORN

    In het Europees Parlement spant het er vandaag om of de lobby van de Europese chemische industrie erin slaagt veiligheidschecks in Europese beleidsvorming aan te tasten. Na berichtgeving van Follow the Money, laten meerdere partijen weten zich te keren tegen het zogenaamde ‘innovatieprincipe’, dat ze zien als ondermijning van het voorzorgsbeginsel.

    Vorige week reconstrueerde Follow the Money hoe de tabaks- en chemielobby met succes het innovatieprincipe lanceerde binnen de Europese Unie. Dat principe zou tegenwicht moeten geven aan het Europese voorzorgsbeginsel dat consumenten beschermt tegen onveilige producten. Met name de chemische industrie voelt zich door dat principe belemmerd en heeft jarenlang achter de schermen geijverd voor de invoering van het innovatieprincipe in de Europese Unie. Mede door de inzet van Nederland kwamen de lidstaten hierover tot een akkoord, terwijl de Tweede Kamer amper werd geïnformeerd. Inmiddels is het principe verwerkt in voorstellen van de Commissie over de besteding van de miljarden aan onderzoekssubsidies. Vandaag, woensdag 12 december stemt het Europees Parlement erover in Straatsburg.

    Na de publicatie van Follow the Money (hiervoor werkten we samen met de onderzoeksorganisatie Corporate Europe Observatory) volgden ook het Brusselse medium Politico en de grote Franse krant Le Monde met berichtgeving over de introductie van het innovatieprincipe in de EU. In Le Monde wordt onder andere beschreven hoe Nederland in 2016 met bedrijfslobby’s een Europese bijeenkomst organiseerde over dit principe ‘dat is bedacht om het voorzorgsbeginsel te neutraliseren’, alvorens het door de lidstaten werd afgekaart.

    ‘De introductie van een innovatieprincipe lijkt er vooral op gericht juridische vaagheid te creëren’

    De PvdA, die destijds met de VVD in de regering zat, neemt nu evenwel grote afstand van dit initiatief, dat in 2016 door VVD-bewindspersonen Sander Dekker (voormalig staatssecretaris OCW), Henk Kamp (voormalig minister Economische Zaken) en premier Mark Rutte werd gepropageerd. ‘Het verbaast ons dat dit principe plotseling op gelijke voet wordt geplaatst met principes en beginselen die sterk in Europese wetten en verdragen verankerd zijn,’ reageert een woordvoerder namens de Europese PvdA-delegatie. ‘De introductie van een innovatieprincipe lijkt er vooral op gericht juridische vaagheid te creëren en bestaande principes te ondermijnen.’

    Net als de PvdA, zullen in ieder geval ook D66, GroenLinks en de SP woensdag voorstellen steunen om het innovatieprincipe uit de Commissievoorstellen te krijgen. ‘Het voorzorgsbeginsel is een groot goed,’ reageert D66-Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy. ‘De roep om innovatie hoor ik ook, maar die moet wat mij betreft niet beantwoord worden met het schrappen van belangrijke principes, maar met acties die het welzijn van mensen beschermen.’ Hij ziet daarom meer heil in het beschikbaar maken van extra geld voor onderzoek en groene technologische innovatie. ‘Daar is de toekomst van Europese innovatie veel meer bij gebaat.’

    De VVD is daarentegen nog altijd groot voorstander van het innovatieprincipe. ‘Wanneer onderzoek en innovatie tot concrete producten of diensten leidt, moeten die natuurlijk gezond en veilig zijn, het voorzorgsprincipe blijft overeind,’ zegt VVD-Europarlementariër Caroline Nagtegaal. ‘Maar innovatie verdient ook een kans en moet de ruimte krijgen. Soms maakt onbekend onnodig onbemind en dat zorgt dan in de praktijk voor een rem op ontwikkeling en onze rol als innovator in de wereld. Daar is de VVD tegen. Het innovatieprincipe moet dus naast het voorzorgsprincipe zorgen voor een veilige en gezonde innovatieambitie.’

    Ook het CDA, onderdeel van de grootste partij in het Europees Parlement, noemt ‘de suggestie ongegrond’ dat de beleidsdiscussie over het innovatieprincipe het rechtsbeginsel van voorzorg zou ‘overvleugelen’. CDA-Europarlementariër Lambert van Nistelrooij: ‘Binnen dit grotere geheel van investeren in snellere innovatie, het ondersteunen van disruptieve technologieën en meer kansen voor jonge starters en het MKB, moet het "innovation principle" gezien worden.’

    Omdat nog onduidelijk is hoe andere partijen in Europa over het innovatieprincipe gaan stemmen, is de uitkomst woensdag onzeker.

    UPDATE woensdag 12/12/2018 16:45
    De wijzigingsvoorstellen om het innovatieprincipe uit de Commissieteksten te krijgen, kregen geen meerderheid. Met name de groep van sociaaldemocratische partijen in het Europees Parlement bleek verdeeld. 

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Lise Witteman

    Gevolgd door 402 leden

    Onze vrouw in Brussel. Volgt lobby's, legt netwerken bloot en bijt politici, belangenbehartigers en bestuurders in de enkels.

    Volg Lise Witteman
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Dit artikel zit in het dossier

    De #Lobbycratie

    Gevolgd door 1677 leden

    Leven we in een lobbycratie of is lobbyen een wezenlijk element van een gezonde democratie? Zeker is dat de lobbywereld wordt...

    Volg dossier