Een Kerstlied voor de farmaceutische industrie

    Er was eens een vrek van een farmaceut die precies wist hoe hij zijn medicijnen voor de hoogst mogelijke prijs aan de man moest brengen. Hij was daar bijzonder tevreden over totdat het noodlot hem zelf trof. Roxane van Iperen brengt u het kerstverhaal van 2014.

    Zijn hele leven had hij keihard gewerkt. Als directeur van een grote farmaceut was hij verantwoordelijk voor vele overnames, prachtige R&D projecten met laag marktrisico en hoog rendement, winstmarges van 20% tot wel 40%: op zijn afscheidsborrel niets dan lovende woorden. ‘Mr. Patent’ was zijn geuzennaam – de betekenis van het woord was onder zijn bewind 180 graden gedraaid, van een innovatie bevorderend naar een monopolie bevorderend instrument. Later kwam daar nog ‘Meneertje Iustum Pretium’ bij: in de discussie over de ‘juiste prijs’ voor een medicijn, verlegde hij de balans in de industrie steeds verder van reële kosten naar waarde. In tijden van hongersnood verkoop je een brood toch ook niet tegen kostprijs? Voor het redden van mensenlevens of het voorkomen van leed was geen prijs te hoog. Value-based Pricing; als een likeurtje bij de koffie liet hij het door zijn mond gaan. Oncologen en andere artsen spraken er schande van, maar die wisten net zo weinig van winstmaximalisatie als hij van de Eed van Hippocrates. Overigens waren het de lange R&D trajecten en de onderzoeken die misschien wel nooit tot een medicijn leidden, die de prijs opdreven. Dat het marketingbudget vaak een veelvoud van die kosten was, vermeldde hij er maar niet bij.

    'Zoon, je oude vader heeft je nodig'

    En daar zat hij dan, op de veranda in zijn schommelstoel, met spieren die verontrustend snel kromtrokken. Toen hij op een ochtend languit viel over de badkamerdrempel, belde hij zijn zoon, die in Spanje woonde. 'Zoon', zei hij, 'je oude vader heeft je nodig. Ik ben slecht ter been, loop met een rollator en zit soms al in een elektrische rolstoel. Zou je me willen helpen de drempels en trappen weg te halen in en om het huis?' De zoon dacht even na en zei toen: 'Natuurlijk wil ik je helpen, pap. Stort maar 100.000 euro op mijn rekening, dan boek ik een ticket.'
    'Stort maar 100.000 euro op mijn rekening'
    De vader was stomverbaasd. 'Wat zeg je me nu, zoon? Ik ben best bereid de kosten voor je ticket te betalen, maar waarom zo’n gigantisch bedrag?' 'Tja, pap, dat is nu eenmaal de prijs van het voorkomen van een leven ingeklemd tussen de drempels van je huis. Een leven afhankelijk van vreemden die je zullen verzorgen, boodschappen voor je moeten doen, de post voor je uit de brievenbus halen. Dure zorg, die ik allemaal kan voorkomen door de drempels weg te halen. Value-based Pricing heet het; dat heb je me zelf geleerd.'

    Keiharde chantage

    De man hing op, gedesillusioneerd en verdrietig dat zijn leven hiertoe was gedevalueerd. De maanden verstreken en de man zat opgesloten tussen de massief houten drempels van zijn villa. De post stapelde zich op, de vaat stond aangekoekt op het aanrecht, de tv bleef aan. Zijn geest was nog messcherp en gefrustreerd zag hij zichzelf afglijden in een leven dat hij nooit had voorzien. Hij belde opnieuw zijn zoon en zelfs vreemden om hulp, maar allemaal gaven ze hem hetzelfde antwoord. 'Value-based pricing, meneer. Het redden van een mensenleven heeft nu eenmaal een hoge prijs.'
    Hoe slechter het met hem ging, hoe hoger de prijs werd
    Hoe slechter het met hem ging, hoe hoger de prijs werd. Als ze wisten met wie ze te maken hadden, werd het nog duurder. Op zich kon hij best een bedrag vrijmaken uit zijn pensioen, maar hij weigerde, uit principe. Voorrijkosten, gewerkte uren en materiaal: prima. Maar het voorkomen van latere zorg in rekening brengen? Keiharde chantage was het, met zijn leven als inzet. Woedend was hij, dat het systeem waaraan hij een leven lang had bijgedragen hem nu, terwijl hij buiten zijn schuld kwetsbaar en afhankelijk was, genadeloos liet vallen. Machtsmisbruik despotisme waardig, maar toch niet in zijn democratische land? Talloze mails schreef hij, aan de overheid, de koning, het buurthuis, maar niemand reageerde. Hij was van geen waarde meer voor ze. Steeds beroerder voelde hij zich – hij wist niet of het zijn fysieke staat was of de machteloosheid. Tot hij op een dag maar gewoon in bed bleef liggen. Op Kerstochtend klonk opeens een sleutel in het slot van de voordeur. De zoon liep de donkere hal in. Hij vond zijn vader in de slaapkamer, een zonnestraal scheen tussen de gesloten gordijnen en verlichtte het bed. Die sterke, machtige man in pak, waar hij altijd zo tegenop had gekeken; hij herkende hem bijna niet. Een brede lach brak door op het verweerde gezicht. 'Zoon. Je bent gekomen.' 'Natuurlijk ben ik gekomen, pap; ik kan gelukkig nog zelf nadenken. Jou hier laten creperen terwijl ik de oplossing in handen heb; dat zou toch onmenselijk zijn?'

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Roxane van Iperen

    Gevolgd door 107 leden

    'De Pleitschrijver' bekijkt de wereld vaak door een financieel-economische bril. Focust op compliance en integriteit.

    Volg Roxane van Iperen
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren