De Amerikaanse advocaat David Scott sleepte vorige maand twee miljard dollar binnen door met negen grote internationale banken te schikken in het valutaschandaal. En dat is nog maar het begin, zegt hij in een exclusief interview met Follow The Money.

    Het onderzoek van het Amerikaanse Department of Justice breidt zich volgens Scott steeds verder uit:  'De Amerikaanse autoriteiten bieden de banken de mogelijkheid om criminele rechtsvervolging af te kopen. In ruil voor amnestie moeten ze een gedetailleerde verklaring afleggen over hoe de fraude plaatsvond. Zo krijgt het Department of Justice een steeds beter beeld over wie er bij de samenzwering betrokken waren, wat ze precies deden en hoe het gebeurde.' Wordt een bank die schikt met de autoriteiten of een boete krijgt, niet automatisch een schietschijf voor gedupeerde beleggers die schadevergoedingen gaan eisen?  'Potentieel wel. Maar elke belegger zal eerst moeten kunnen aantonen dat hij ook echt schade heeft geleden.' U werkt al twee jaar onafgebroken aan deze zaak in de VS en opende onlangs ook een vestiging in Londen. Is dat omdat de claims nu deze kant van de oceaan opkomen? 'Dat gaat zeker gebeuren. Maar de opening van ons kantoopr in Londen heeft niet alleen met de valutafraude te maken.  Bij onze cliënten, waaronder multinationals, pensioenfondsen en centrale banken uit alle delen van Europa, bestaat grote belangstelling voor dit soort kartelzaken. Zij willen weten of er mogelijkheden zijn om hun schade te verhalen als de Amerikaanse autoriteiten of de Europese Commissie tot de conclusie komen dat de mededingingswet is geschonden.' – Adviseert u ook Nederlandse clienten? 'Onze cliënten zitten verspreid over heel Europa. Laten we het daarbij laten.' – Hoe groot is de kans dat u gaat procederen tegen ING en Rabo? 'Een van de uitkomsten van de procedure in New York is dat de banken die schikten niet alleen heel veel geld betalen, maar ook beloofden mee te werken aan ons onderzoek.
    'Wij krijgen steeds beter in beeld wie in het complot zaten en hoe de fraude plaatsvond'
    Daardoor krijgen wij een steeds beter beeld van wie in het complot zaten en hoe de fraude plaatsvond. Als we al die informatie in kaart hebben gebracht, gaan we kijken welke partijen we zullen  dagvaarden.' – In New York schikte u met negen banken voor 2 miljard dollar. U procedeert nog tegen zeven andere banken. Britse advocaten denken dat de totale schadesom uiteindelijk in de tientallen miljarden gaat lopen. Gelooft u dat ook?  'Het is een omvangrijke zaak. De Amerikaanse valutamarkt bedraagt hooguit 20 tot 25 procent van het geheel. In Londen gaat het om 40 tot 45 procent. Londen is veel groter.' – De toezichthouders richten hun onderzoek op de benchmarks. Maar uit de informatie van de banken die meewerken aan het onderzoek, blijkt dat handelaren ook de spreads – het verschil tussen de bied- en vraagprijs – probeerden te manipuleren. Betekent dit dat de fraude veel groter is dan iedereen tot dusver dacht? 'Wij denken van wel. Als je de spreads manipuleert, kan dat de hele dag gebeuren. Als je de benchmarks manipuleert kan dat alleen tijdens de '4 pm fix'of the '1.15 fix'. Er is dus veel meer gelegenheid om de wisselkoersen te beinvloeden. En er zullen dus ook veel meer partijen zijn die daardoor schade hebben geleden.' – Class action-procedures gelden alleen voor de Amerikaanse markt. In Nederland is er een nieuwe Wet Collectieve Afwikkeling Massaschade waardoor het Amsterdamse gerechtshof als enige gerechtelijke instantie ter wereld collectieve schikkingen verbindend kan verklaren... 'De Wcam, toch? Ik ken de Wcam heel goed.' – Is het mogelijk dat deze miljardenclaims straks in Amsterdam worden afgewikkeld?  'De Nederlandse wetgeving leent zich volgens ons heel goed voor dit soort zaken. De Wcam kan het instrument worden dat in de juiste omstandigheden de beste oplossing biedt voor sommige claims.' – Is het valutaschandaal veel groter dan Libor, waar werd gesjoemeld met de rentetarieven?  'Bij Libor konden alle partijen soms voordeel hebben van de fraude, afhankelijk van de positie die ze bij de transactie innamen. In het valutaschandaal is dat niet het geval. Daar werd je altijd benadeeld vanwege de manipulatie van de spreads, ongeacht waarin je handelde. Iedereen die die zich bezighield met valutahandel liep schade op.' – Dus het totale schadebedrag is veel hoger?  'Op de valutamarkt wordt dagelijks voor 5400 miljard dollar verhandeld. Ter vergelijking, op de aandelenbeurs in New York gaat het om zo'n 49 miljard per dag. Een fractie dus. En omdat er zoveel geld omgaat in de valutamarkt, is het veel eenvoudiger om te stelen van klanten, want je kunt druppelsgewijs te werk gaan.
    bij euro-dollar transacties lieten ze de klant langzaam leegbloeden
    Je pikt een klein beetje in bij elke transactie en omdat het zo vaak gebeurt, hou je uiteindelijk heel veel over. Valuta's waarin niet veel werd gehandeld, waren het makkelijkst te manipuleren. Maar bij euro-dollar transacties lieten ze de klant langzaam leegbloeden. In de Verenigde Staten hebben we daar een uitdrukking voor: 'Papercutted to death'. Het gaat om hele kleine sneetjes. Maar als het er genoeg zijn, wordt het een bloedbad. Je pikt elke keer een heel klein beetje in en aan het eind van de dag heb je een enorme zak met geld.' – Hoeveel banken zaten er in het complot? 'Dat is een hele interessante vraag. Het enige wat ik daarover kan zeggen is dat vijf banken al schuld hebben bekend aan een misdrijf. Dat is ongekend. Dit ging niet om een paar losgeslagen handelaren. Banken hebben nu al voor meer dan 10 miljard geschikt. Dat doen ze niet zomaar.' – Dus dit is nog maar het begin? 'Waarschijnlijk wel. Zojuist werd bekend dat het Department of Justice zijn onderzoek heeft uitgebreid naar de Russische roebel, de Argentijnse peso en de Braziliaane real.' – Vindt u dat banken zelf naar voren zouden moeten treden over hun betrokkenheid bij het het valutaschandaal? 'Als ze dit soort zaken achter zich willen laten en het vertrouwen van de klanten terug willen winnen, zullen ze niet anders kunnen. Tenminste, dat vind ik. Er zullen ongetwijfeld zakelijke redenen zijn om het niet te doen. Mensen zijn misschien bereid om sommige dingen te vergeven, maar je zult wel eerst je eigen verantwoordelijkheid moeten nemen. Je zal moeten zeggen: 'Het was onze schuld, dit hebben we gedaan, het was verkeerd en we gaan er alles aan doen om het recht te zetten. Dat is mijn overtuiging. Maar ik ben maar een advocaat, ik ben niet de baas van een bank. Ik zal dus wel iets over het hoofd zien.'

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Henk Schutten

    Henk Schutten (1960) werkte voor de Haagsche Courant, Elsevier en Het Parool en heeft altijd een zwak voor zwendelaars, fless...

    Volg Henk Schutten
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Dit artikel zit in het dossier

    Valutaschandaal

    Het wereldwijde onderzoek naar de manipulatie van wisselkoersen richt zich op een markt waar volgens het meest recente rappor...

    Volg dossier