Het voormalige Nidera kantoor in Rotterdam, 2011

Het Rotterdamse handelshuis Nidera raakte in 2015 in opspraak vanwege een frauduleuze biodieselhandelaar waardoor 200 miljoen dollar verdampte. Onderzoek van Follow the Money wijst uit dat dit allesbehalve een incident was.
Handelaren van Nidera hielden er een wolfse mentaliteit op na en gingen al veel vaker hun boek te buiten. Ze hadden bovendien weinig te vrezen van de risk afdeling en het bestuur (de bonus van de topman werd uitbetaald op een Zwitserse nummerrekening).
Follow the Money dook diep in Wall Street aan de Maas.

9 artikelen

Het voormalige Nidera kantoor in Rotterdam, 2011 © Arie Kievit / ANP

Verdachte in megafraudezaak Nidera duikt op in een dubieus faillissement

Tim Remie, de man die werd verdacht van het laten verdampen van 127 miljoen dollar van handelshuis Nidera, duikt op in het curatorenverslag van een Brabants bedrijf in kozijnen. Dat staat officieel op naam van zijn zus, maar volgens de curator is broer Tim drijvende kracht achter het bedrijf. De zus werkt als belastingadviseur bij PwC, hetzelfde kantoor dat het forensisch onderzoek naar Remie uitvoerde.

Curator Ernst Butterman ziet zich in de zomer van 2020 gesteld voor een vervelend klusje. Een timmerfabriek gespecialiseerd in deuren en kozijnen, Rombouts Kozijnen in Oosterhout, is failliet gegaan. Eigenaar Soleil Remie en haar vader, die geld had geleend aan het timmerbedrijf, hebben volgens het curatorenverslag mogelijk getracht om geld en middelen uit het bedrijf te halen voor het faillissement, waardoor de achterblijvende schuldeisers worden benadeeld, ‘paulianeus handelen’ in vaktermen. 

Zo probeerden ze met hulp van een daarin gespecialiseerde adviseur de vennootschap te ontbinden en goederen van de vennootschap snel te verkopen aan de vader. Dergelijk paulianeus handelen is een strafbaar feit. Dat belooft dus jaren onderzoek en vermoedelijk ook rechtszaken. Butterman laat bij navraag weten daar op dit moment nog niks over te kunnen zeggen. 

Na lang soebatten krijgt de curator toegang tot de administratie, maar de boekhouding is verre van op orde, noteert hij in zijn verslag

Het gaat om een relatief klein bedrijf, met een balanstotaal van bijna 275.000 euro. Enig aandeelhouder van de holding waar Rombouts Kozijnen onder valt, Soleil Remie, heeft in eerste instantie nog een goede verklaring voor het omvallen van de timmerfabriek. Ze kocht het bedrijf in 2017, want het had potentie, dacht ze. Maar, zo vertelt ze de curator, door minder omzet dan gehoopt in 2018 en een gedwongen verhuizing in 2019, waardoor timmerfabriek twee maanden dicht was, ontstonden cashflow-problemen.  

Webwinkel

Na die eerste verklaring hoeft de curator verder niet op veel medewerking te rekenen, valt te lezen in de curatorenverslagen. Zo staat de eigenaar onder andere de belangrijkste delen van de boekhouding niet af. Na lang soebatten krijgt Butterman toegang tot de administratiesoftware, schrijft hij, maar de boekhouding is verre van op orde. Soleil Remie ontkent niet mee te werken met de curator en ook dat de administratie niet op orde zou zijn, zo laat haar advocaat Peter de Graaf bij navraag weten. 

Wat de curator niet schrijft is dat het een knappe prestatie is dat de nu 35-jarige Remie tijd heeft om een houtimperium te runnen, dat behalve uit deze timmerfabriek bestaat uit verkoper van trappen Houtcompleet.nl, een webwinkel voor ‘huis- en tuinartikelen’ en vastgoedbedrijf Rombouts Renovatie. Ze heeft namelijk een drukke baan als International Tax Director bij PwC, het belastingadvieskantoor waar ze volgens haar LinkedIn-profiel al 15 jaar voor werkt. Hoe combineert ze dat?

In maart 2021 heeft de curator een verklaring hiervoor gevonden, schrijft hij in het faillissementsverslag: ‘Opvallend is dat uit de administratie een grote betrokkenheid is te zien van de broer van bestuurder Remie. De onderneming is via de formele kanalen (KvK, etc.) niet naar hem te herleiden. Hij blijkt verdachte te zijn in een zeer omvangrijke fraudezaak (bron Internet). Zijn rol wordt onderzocht.’ 

Advocaat De Graaf stelt dat uit deze passage niet zou zijn op te maken dat broer Tim Remie (37) het bedrijf runt, laat staan eigenaar zou zijn. ‘[Soleil Remie] is eigenaar en bestuurder bij het bedrijf en hield zich ook actief bezig met de bedrijfsvoering. Hetzelfde geldt voor Hout Compleet.’ 

Maar iemand die bekend is met het bedrijf en anoniem wil blijven, vermoedt dat de bedrijfstechnische leiding in handen was van Tim. Een voormalige klant van Hout Compleet vertelt dat Tim zich voorstelde als directeur van het bedrijf.

Forensisch rapport

Die omvangrijke fraudezaak rond Tim betreft het verdampen van 127 miljoen dollar bij het Rotterdamse handelshuis Nidera, handelaar in agrarische producten als granen, zaden en plantaardige oliën, waaronder biodiesel. Vlak na het uitkomen van deze zaak werd Remie in de pers vergeleken met Nick Leeson, de Britse effectenhandelaar die door frauduleus handelen zijn werkgever Barings Bank om zeep hielp.

Het Openbaar Ministerie vervolgde Tim Remie omdat hij zich in 2015 voor zo’n 1 miljoen euro verrijkt zou hebben door zijn werkgever te benadelen voor een bedrag dat door Nidera in eerste instantie op 238 miljoen dollar werd geschat. In 2017 was dat bedrag bijgesteld tot 127 miljoen dollar. Het OM eiste 8 maanden cel.

Remie bekende een klein deel van de beschuldigingen van valsheid in geschrifte, maar was naar eigen zeggen ‘zeker geen Nick Leeson’. Hij zou slechts in opdracht van meerderen valsheid in geschrifte hebben gepleegd met waardebepalingen van biodieselposities. Van zelfverrijking was volgens hem geen sprake. De rechter achtte dat geloofwaardig en vond een werkstraf van 180 uur voldoende. Er volgde geen hoger beroep.

Wel verloor Remie een groot deel van zijn vastgoedportefeuille, hij had vier panden in Breda. Nidera legde voor 6,5 miljoen euro beslag bij Remie, zo blijkt uit een hypothecair document dat is te vinden bij het Kadaster. Hij is nog eigenaar van één van die vier panden, blijkt uit Kadastrale gegevens. Een van de panden is in februari dit jaar gedwongen geveild. Op dit adres staat een bv ingeschreven waarvan Tim Remie zelf als eigenaar staat vermeld, Dantes Groep, dat actief is als adviseur op het gebied van biobrandstof. 

Er zat een lange tijd tussen het ontslag van Remie door Nidera in 2015 en de strafzaak in 2021. In de tussentijd verweerde Remie zich tegen een forensisch rapport van accountantskantoor PwC, middels een tuchtklacht in 2017. Volgens hem was het forensisch onderzoek beroerd uitgevoerd. ‘De klacht was deels gegrond, en de forensisch onderzoeker van PwC heeft een waarschuwing gekregen,’ vertelt Remies advocaat in deze specifieke kwestie, Hans Koets, bij navraag. Remie laat bij monde van de advocaat in zijn strafzaak, Willem Koops, weten niet te willen reageren. 

Vraagtekens

Alhoewel het dus niet in het voordeel van Tim Remie was, is het wel opmerkelijk dat PwC dit forensisch onderzoek deed, aangezien zijn zus er werkt. ‘Bij de samenstelling van het team dat dergelijke onderzoeken uitvoert, [is] gekeken of er geen sprake is van conflicterende belangen,’ laat de woordvoerder van PwC weten. ‘Dit was niet het geval. Het onderzoek kon daarom plaatsvinden.’

Deze lezing wordt bevestigd door hoogleraar forensische accountancy Inez Verwey van Universiteit Nyenrode. ‘Het enkele feit dat de zus van betrokkene bij PwC werkt, is geen gevaar voor de beginselen [van onafhankelijk onderzoek]. Dat zou wel het geval zijn indien de zus bij de opdrachtgever werkzaamheden namens PwC heeft uitgevoerd en dat tevens deze werkzaamheden het onderzoek van de forensisch accountant mogelijk zou beïnvloeden. Het zogenaamd samengaan van werkzaamheden, waarbij gevaar bestaat van ‘zelfcontrole’ door PwC.’ 

Dat Tim Remie een relatief milde straf kreeg maakt niet dat hij tegenwoordig alles zorgvuldig doet, laat de curator doorschemeren

Maar dat is hier niet het geval. Verwey: ‘Al zou Soleil Remie bij Nidera tax-consultancy opdrachten namens PwC hebben uitgevoerd, dan nog beïnvloeden dat soort werkzaamheden op geen enkele wijze de aard van de opdracht van de forensisch accountant, namelijk het persoonsgericht onderzoek.’

Mutaties

Dat Tim Remie een relatief milde straf kreeg voor een zaak die ooit werd vergeleken met die van Nick Leeson, maakt niet dat hij tegenwoordig alles zorgvuldig doet, laat de curator doorschemeren in de faillissementsverslagen. ‘De curator heeft intussen onderzoek gedaan naar de administratie en is daarbij op diverse mutaties gestuit die grote vraagtekens opleveren,’ schrijft curator Butterman in maart 2022. ‘De directie wordt een dezer dagen om uitleg gevraagd.’

Niet alleen de curator klaagt over de bedrijfsvoering van broer en zus: ook klanten van de webwinkel Hout Compleet zijn ontevreden

Advocaat De Graaf van Soleil Remie weet waar de curator op doelt, laat hij weten: ‘Er zijn eerst op 19 juni 2022 vragen door de curator gesteld over bepaalde boekingen in het grootboek. Deze vragen zijn op 15 juli jl. door cliënte beantwoord. Het is vrij normaal dat een curator vragen stelt over de administratie. Ongelukkig was echter het gebruik van de bewoordingen “grote vraagtekens” in een openbaar verslag, terwijl cliënte nog niet in de gelegenheid was gesteld om een toelichting te geven. De woordkeuze impliceert immers dat er iets aan de hand is. Dit is geenszins het geval.’

Kassa

Niet alleen de curator klaagt over de bedrijfsvoering van Soleil (en Tim) Remie. De webwinkel Hout Compleet blijkt niet onverdeeld populair bij klanten. Afnemers klagen dat ze bestelde goederen niet, of pas na heel lang wachten, geleverd krijgen, valt te lezen op de websites van Bol, Facebook en van tv-programma Kassa

‘Ik ben wat rond gaan bellen omdat het allemaal zo lang duurde, en hoorde dat leveranciers ook klagen, vooral over late betalingen,’ zegt iemand die het bedrijf kent maar anoniem wil blijven. ‘Die leveranciers willen nu eerst betaald worden voor ze iets leveren, en daarom duurt een bestelling zo lang. Zonde want ik had het idee dat het wel een bedrijf met potentie was. Maar ik hoor weinig positiefs, de eigenaren lijken niet echt de intentie te hebben het bedrijf goed te runnen.’