Vervoerder Bios dreigt uit de bocht te vliegen met transitievergoeding

    De Rotterdamse vervoersonderneming Bios Groep haakte onlangs af bij een miljoenencontract en vraagt nu nog snel ontslag aan voor vaste chauffeurs - om ‘bedrijfseconomische redenen’. De FNV is not amused. ‘Het valt ons tegen dat ze zich gaan verlagen tot het ontlopen van de transitievergoeding.’

    Nu de datum van 1 juli steeds dichterbij komt, het moment dat de nieuwe ontslagregels binnen de Wet Werk en Zekerheid ingaan, wringen bedrijven zich in allerlei bochten om de transitievergoeding te ontlopen, die bedrijven moeten gaan betalen aan werknemers die zij ontslaan. De voorbeelden variëren van ING en Nationale Nederlanden die voor 1 juli afscheid namen van trouwe uitzendkrachten tot de Rotterdamse taxi-onderneming Bios Groep, die – toeval of niet - eerder dit jaar onverwachts besloot haar personeelsbestand – bestaande uit 597 chauffeurs met een vast dienstverband en 579 via een uitzendconstructie – op te schonen. Bios-chauffeurs met tijdelijke contracten zien nu hun overeenkomst niet verlengd worden en Bios heeft volgens de vakbond FNV voor honderden vaste krachten bij het UWV een melding gedaan voor collectief ontslag. De bond vreest het ergste. ‘Als ze voor 1 juli de ontslagaanvragen naar het UWV sturen, hoeven ze dadelijk geen ontslagvergoeding betalen. Het gaat om honderden ontslagen dus dat scheelt gewoon een paar ton,’ zegt Marjan Broer, bestuurder van FNV Taxi, die aangeeft dat normaliter een bedrijf in overleg treed met de vakbonden. ‘Bij zulke hoge bedragen kijken we waar we elkaar kunnen vinden en dan wordt er een deel van de transitievergoeding betaald. Kijk, dán ben je een nette werkgever, maar de Bios Groep wil gewoon iedereen eruit gooien zónder vergoeding.’

    Teruggave

    De FNV stelt bovendien vraagtekens bij de opgevoerde ontslagreden ‘bedrijfseconomische omstandigheden’, omdat Bios onlangs voortijdig afhaakte bij het uitvoeren van een groot vervoerscontract, het zogeheten Valys-vervoer – landelijke taxiritten bestemd voor mensen die slecht ter been zijn. Deze opdracht ter waarde van 70 miljoen euro wist het vervoersbedrijf eind 2013 na een fel juridisch gevecht binnen te slepen (zie kader), maar ondanks dat het contract nog tot 2017 doorloopt, heeft Bios de opdracht vroegtijdig teruggegeven. Kortom, Bios-chauffeurs rijden sinds 1 april geen Valys-ritten meer en omzet-technisch is dat een (zelfuitgevoerde) aderlating. Het gevolg: vestigingen worden gesloten en Valys-chauffeurs krijgen hun congé.
    'Door snel ontslag aan te vragen voor zijn medewerkers probeert de Bios Groep bewust de nieuwe regels met betrekking tot de Wet Werk en Zekerheid te omzeilen'
    De FNV probeert nog de aangevoerde bedrijfseconomische gronden bij het UWV van tafel te krijgen. In een brief aan het UWV schrijft de vakbond: ‘Door snel ontslag aan te vragen voor zijn medewerkers probeert de Bios Groep bewust de nieuwe regels met betrekking tot de Wet Werk en Zekerheid te omzeilen. Immers het werk is er nog, de Bios kiest er voor het [Valys-vervoer, red] niet langer uit te voeren en vraagt voor 1 juli ontslag aan terwijl de mensen allen tot 31 december door hadden kunnen werken of zelfs langer.’ Volgens Ruben Houweling, bijzonder hoogleraar Arbeidsrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, biedt een aanvraag vóór 1 juli de nodige voordelen. ‘Alle ontslagtrajecten gestart voor 1 juli 2015 vallen nog onder het oude recht. Dus ook al komt de toestemming van het UWV ná 1 juli, het gaat erom dat je uiterlijk 30 juni de stempel hebt van de aanvraag. Het voordeel voor de werkgever is dan dat je de transitievergoeding onder het oude recht níet verschuldigd bent. Ondernemers gaan nu strategisch gebruik maken van het overgangsrecht, want het kan veel geld schelen. Een werknemer kan – onder het oude recht – wel een procedure starten tegen de werkgever en schadevergoeding proberen te vorderen, maar die procedures zijn lastig en leveren doorgaans lage vergoedingen op.’
    Het zwaarbevochten Valys-contract Het Valys-vervoer is een landelijk vervoerscontract dat voortvloeit uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (wmo). Minder valide mensen kunnen een Valys-pas aanvragen waarmee ze tegen een sterk gereduceerd tarief (20 cent per kilometer) grote afstanden – tot 600 kilometer op jaarbasis - kunnen afleggen met de taxi, eventueel in combinatie met de trein. Zo kunnen mensen die gebonden zijn aan een rolstoel bijvoorbeeld op verjaarsvisite bij de kleinkinderen in de andere kant van het land. Het Valys-contract, van maximaal 60 miljoen euro is eind 2013 gegund aan de Bios Groep in combinatie met de Rotterdamse Mobiliteit Centrale (RMC) en Transvision. Het contract, dat nog loopt tot 1 januari 2017, is destijds zwaarbevochten, want concurrent Connexxion was het niet eens met de gunning en wees de rechter er fijntjes op dat Bios en RMC in 2013 allebei veroordeeld waren tot een kartel-boete uitgedeeld door de Nederlandse Mededingingsautoriteit (nu ACM) vanwege ‘zeer zware overtredingen’. En dat zou een uitsluitende voorwaarde inhouden bij een nieuw contract. Het gerechtshof ging daar uiteindelijk níet in mee, vanwege het ingestelde hoger beroep tegen de kartelboetes. Het Hof oordeelde wel dat het Valys-contract in handen moest komen van de neutrale hoofdaannemer Transvision, dat overigens weer 50/50 in handen is van Bios en RMC. Bottom line: Transvision is de houder van het contract met als onderaannemer Bios, die via haar verschillende vestigingen in Nederland Valys-ritten uitvoert. Bios is nu afgehaakt, ondanks dat het zwaarbevochten Valys-contract pas 1 januari 2017 afloopt.

    Slechte combi

    Bios-ceo Stef Hesselink zei onlangs tegen website taxipro.nl dat het Valys-vervoer de ‘interne processen’ teveel verstoorde waardoor het kwaliteitsniveau niet gegarandeerd kon worden. ‘Daarnaast heeft in het besluit meegespeeld het feit dat diverse contracten aflopen en als gevolg daarvan mogelijke sluiting van diverse vestigingen,’ aldus Hesselink tegen taxipro. Een Valys-chauffeur in de Bios-vestiging Zwolle kreeg het besluit last minute te horen. ‘Half maart kreeg ik pas te horen dat Bios per 1 april stopt met Valys en dat er daardoor geen werk meer voor mij was,’ zegt de chauffeur, die wijst op het probleem dat er te weinig combinatieritten gemaakt konden worden. ‘Tijdens het wachten op een rit kunnen we onze auto wassen, maar dat houdt een keer op. Het is efficiënter dat we andere ritten tussendoor of op de terugweg kunnen doen. Voor een grote onderneming als Bios moet dat theoretisch mogelijk zijn, maar de centrale coördinatie van Valys is niet goed gegaan. En nu eindigen er veel vervoerscontracten en het is onzeker of ze die weer winnen bij een nieuwe aanbesteding. Als ze niet winnen dan zitten ze met teveel personeel in hun maag,’ zegt de Bios medewerker, die zelf ook een onzekere toekomst tegemoet gaat omdat zijn aflopende halfjaar contract per 1 juli niet wordt verlengd.

    Zure melk

    De reorganisatie blijft volgens de taxichauffeur en FNV niet beperkt tot het afbouwen van de flexibele schil aan taxichauffeurs. ‘In het overleg zeiden ze dat er geen mensen uit hoefden, omdat ze een grote flexibele schil hebben maar nog geen twee weken later wilden ze medewerkers met een lang dienstverband ontslaan via een vaststellingsovereenkomst,’ zegt Broer, die geen exacte aantallen kan geven. ‘Het was een onbehoorlijk voorstel, want ze verwachtten dat chauffeurs al hun arbeidsvoorwaarden opgaven en een vast contract van 40 uur inruilden voor een tijdelijk contract bij de RMC.’
    'Valys? Dat doe je alleen als je van je geld af wilt’
    RMC, de Rotterdamse Mobiliteit Centrale, is een van de vervoerders die een deel van de ritten van Bios heeft overgenomen per 1 april. Taxiondernemer Rex Urban uit Doorn (Utrechtse Heuvelrug) is ook benaderd om het Valys-vervoer over te nemen, maar hij heeft ervoor bedankt. ‘Dat doe je alleen als je van je geld af wilt,’ zegt Urban. Het grote probleem volgens hem is dat hij – zeker op het platteland – geen ritten kan combineren. ‘Je kan voor zo’n Valys-rit 80 cent per kilometer beuren, maar als ik iemand vanuit Zeist naar Groningen breng, dat zal neerkomen op zo’n 160 euro, dan is de kans klein dat daar iemand is die ik op de terugweg kan meenemen. Het komt er dan op neer dat ik 4 tientjes per uur krijg, maar daar moet nog de brandstof, de centrale, de taxi, álles van betaald worden. En dat is dan nog bij een mooie lange rit, maar als het een ritje in de buurt is met weinig kilometers dan levert het helemaal niks op. Het Valys-vervoer is echt helemaal uitgemolken.’ De Bios Groep is inmiddels van zijn taken verlost – de RMC en Connexxion hebben het Valys-vervoer overgenomen - maar de relatie met de vakbond is wel behoorlijk verzuurd. ‘De verstandhouding is slecht,’ beaamt Broer. ‘Het valt ons tegen dat Bios zich gaat verlagen tot het ontlopen van de transitievergoeding, dat hadden we niet van ze verwacht.’ De Bios Groep wilde niet inhoudelijk reageren op dit artikel.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Dennis Mijnheer

    Gevolgd door 1169 leden

    Ontspoorde bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witte boorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping.

    Volg Dennis Mijnheer
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren