Vleesverwerker Vion bungelt ondanks nieuwe strategie aan vleeshaak banken

Nederlands grootste vleesverwerker Vion heeft grote moeite afscheid te nemen van haar geplaagde verleden. Rabobank en ING zijn nog altijd zeer terughoudend met het financieren van de plannen die het bloed van Vion weer moeten laten stromen.

Maanden was het stil rondom Vion. Sinds het aantreden van de nieuwe CEO Michiel Herkemij bij de geplaagde vleesproducent werd er weliswaar in rap tempo de ene na de andere benoeming bekendgemaakt, maar duidelijkheid over de strategie van het nieuwe management was er nog niet. Tot vorige week. Toen had CEO Herkemij zijn eerste ontmoeting met de pers in Abcoude, onder de rook van Amsterdam. In de week voorafgaand aan de persontmoeting kreeg het Nederlandse Vion - tot vorig jaar de grootste vleesverwerker van Europa en eigendom van 16.000 Nederlanse boeren - flinke kritiek in de pers over zich heen. Het Financiëele Dagblad opende de week met de kop 'Problemen stapelen zich op voor Vion Food'. Het bedrijf zou nog altijd verliesgevend zijn, kampen met grote overschotten aan ingevroren varkens vanwege een importstop in Rusland, lage marges behalen en in de mangel zitten tussen supermarkt en leveranciers. Twee dagen later ging het boerenvakblad Boerderij nog verder: Vion zou op korte termijn mogelijk niet meer in staat zijn haar leveranciers te betalen. Er zou dagelijks zoveel geld uit spuiten dat de hoeveelheid cash zienderogen slinkt en Vion in echt grote problemen komt. Boerderij stelt aan het einde dan ook: 'Als er geen bankenarrangement afgesloten wordt, lijkt Vions einde nabij.'
'Als er geen bankenarrangement afgesloten wordt, lijkt Vions einde nabij'
Een nogal heftige conclusie, die wellicht wat snel getrokken is. Maar Vion heeft nog een ander probleem: Vlees ligt onder vuur. Consumenten in West-Europa zijn door aanhoudende schandalen in de vleessector steeds huiveriger om vlees te kopen. De affaires over biefstukken (die van paardenvlees bleken), biologisch vlees dat Bio-industrie vlees bleek en verkeerde etiketteringen hebben de sector geen goed gedaan. Daar kwam nog de uitbraak van varkenspest in Polen bij, waardoor Rusland  de markt heeft gesloten voor Europees vlees. Het betekent een flinke aderlating voor Vion, dat normaliter een groot deel van haar vlees in Rusland slijt.

Nieuwe start

Michiel Herkemij moest afgelopen donderdag in Abcoude dan ook een behoorlijke berg scepsis wegwerken tijdens het ontvouwen van zijn nieuwe strategie. Tijdens die bijeenkomst liet hij zich in niet te misverstane bewoordingen uit over het verleden. De voormalige bestuurders hebben door ongebreidelde acquisitiedrang het bedrijf aan de afgrond gebracht. 'Zij waren alleen maar bezig met overnames. Het doel was groei, liefst zo snel mogelijk. Maar de gekochte bedrijven werden helemaal niet geïntegreerd. Ik erfde een Vion dat volkomen undermanaged was, met 42 losse bedrijfjes die allemaal hun eigen ding deden.' Herkemij trof bij zijn aantreden dan ook een hele lappendeken aan losse bedrijven in Nederland, Duitsland en Engeland aan. De deken was alleen niet zo netjes aan elkaar genaaid. Sterker nog: Herkemij kreeg een hele stapel snel en overhaast aan elkaar gelijmde lapjes toegeworpen, waarvan de lijm ook nog eens aan het loslaten was.  

Michiel Herkemij Michiel Herkemij

  De financiële positie van Vion is - ondanks de verkoop van diverse onderdelen - nog altijd precair, zo erkende Herkemij. Maar van een snelle ondergang is volgens de topman zeker geen sprake. Wel is het een bijzondere tegenvaller dat Vion nog altijd geen overeenstemming heeft kunnen bereiken met de banken over de nieuwe strategie. Herkemij wil met Vion veel meer gaan inzetten op kwalitatief hoogwaardig vlees, bij voorkeur door het opbouwen van eigen merken, waar meer marge op zit. Merken met een meer duurzame en betrokken uitstraling. Mensen moeten volgens Herkemij weer kunnen vertrouwen op wat ze eten. Boeren moeten erop kunnen rekenen dat Vion de voor hen is en niet voor de bestuurders of de bank. De bank is echter nog hard nodig. Met name om de geplande reorganisatie in Duitsland goed te kunnen afronden. De banken, een syndicaat van 11 banken onder aanvoering van Rabobank en mindere mate ING, hebben echter nog geen goedkeuring gegeven aan de nieuwe strategie van Herkemij. Een tegenvaller voor de CEO, want hij had erop gehoopt dat medio mei afgerond te hebben. Nu moet het geld voor de reorganisatie komen uit eigen kostenbesparingen van 100 miljoen per jaar.

Marges minimaal

Het bedrijf had eind 2013 een eigen vermogen van ruim 400 miljoen. Volgens CEO Herkemij is het bedrijf daarmee weer financiëel gezond. Maar dat is toch nog wat te makkelijk gesteld. Vion had eind 2013 volgens het jaarverslag op een totaal van 2,7 miljard aan bezittingen immers nog bijna 2 miljard aan schulden. Toen moest alleen de 1,6 miljard euro voor het kroonjuweel Vion Ingredients nog binnenkomen. Van dat geld is 1 miljard direct naar de banken gegaan. Naderhand werden ook nog enkele andere activiteiten verkocht, die wat geld hebben binnengebracht, maar het is onbekend hoeveel. Een snelle rekensom leert dat er voor Vion dan na aftrek van de opbrengsten van Vion Ingredients nog een schuld resteert van een klein miljard. Volgens Vion is de situatie nog steeds precair. 'Vion heeft door de verkopen een solvabiliteit van 40 procent, maar we verliezen nog steeds geld. Er moet dus iets gebeuren’, zei de in mei aangestelde COO Tegelberg op een bijeenkomst van de Nederlandse Vakbond Varkenshouderij (NVV).
'We verliezen nog steeds geld. Er moet dus iets gebeuren'
Volgens ingewijden in de top van het bedrijf zijn de marges van Vion zeer marginaal en liggen die momenteel tegen de 0% aan. Concurrenten zoals het grote Tönnies in Duitsland zouden door grote investeringen in de afgelopen jaren marges draaien van 5%. Een fors verschil. Tönnies kreeg dat voor elkaar door een zeer strakke organisatie, nieuwe slachterijen en een smetteloze planning. Daar valt voor Vion nog een wereld te winnen en dat is dan ook de bedoeling van Herkemij.

Vastberaden

Gaat hem dat lukken? De hoofdredacteur van foodlog.nl gaf in een openhartig blog getiteld 'Het vertrouwen in Vion heet Herkemij' al aan dat Herkemij een zegen lijkt voor Vion. Herkemij lijkt vastberaden deze klus tot een goed einde te brengen en gaat daar vol voor. Hij heeft in rap tempo reorganisaties in gang gezet, toppers uit de voedingssector binnengebracht en een nieuwe strategie ontwikkeld, waarin hij echt gelooft. Herkemij gaat dit bedrijf niet laten vallen, hij wil het vertrouwen van iedereen terugwinnen. En dat gevoel lijkt oprecht, zo merkt de hoofdredacteur van foodlog in zijn blog op. Hij merkt dan ook op dat de banken nu moeten kiezen voor 'de vent of de tent'. Tegelijkertijd is de afhankelijkheid van Herkemij ook een gevaar. Of zoals een ingewijde op hoog niveau bij Vion opmerkt: 'Herkemij staat voorlopig nog vrij alleen. Het moet helemaal van hem komen. Wat gebeurt als hij wegvalt? Dat is nog een heel groot risico.'

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Robert Kosters
Robert Kosters
Gevolgd door 200 leden