Leen Thijsse

Leen Thijsse © Fenna Jensma

Geruïneerde topfotograaf eist miljoenen van Rabobank

Fotograaf Leen Thijsse leidde een jetsetleven. Hij vloog de wereld rond, sliep in de duurste hotels, vergaarde miljoenen euro’s. Maar hij raakte alles kwijt en leidt nu een zwerversbestaan. Hij is bewust financieel geruïneerd door zijn vroegere huisbank, meent Thijsse. Hij eist 13,6 miljoen euro van Rabobank. ‘De bank heeft mij in een gat gedonderd.’

Vroeger had fotograaf Leen Thijsse (62) een favoriete brasserie, gelegen midden in het groen van de Veluwe. Hij kwam er bijna wekelijks. Lekker eten, wat drinken, zijn secretaresse mee. Na afloop een gulle fooi voor de bediening. Tegenwoordig is hij bordenwasser in hetzelfde etablissement. Drie keer in de week meldt hij zich om half vijf ‘s middags in de keuken, om zich tot de late avond in het zweet te werken. 

Het loon dat Thijsse ermee verdient, niet ver boven het minimum, heeft hij nodig om zijn ziektekostenverzekering te kunnen betalen. Hij kampt al jaren met suikerziekte. 

Een vaste woon- of verblijfplaats heeft hij niet meer. De afgelopen jaren leidde hij min of meer een zwerversbestaan. Hij sliep vaak bij vrienden: op zolders, in een schuur tussen de paarden. Soms overnachtte hij in zijn auto. Ook voor zijn maaltijden was hij op vrienden aangewezen.  ‘Alles went,’ zegt Thijsse. ‘Ik heb veel respect gekregen voor daklozen. Je bent de hele dag bezig met de meest basale vragen: waar haal ik mijn ontbijt, waar poep ik, waar slaap ik vanavond?’

 ‘Waar haal ik mijn ontbijt, waar poep ik, waar slaap ik vanavond?’

Het contrast met vroeger had niet groter kunnen zijn. In de jaren negentig behoorde hij als fotograaf tot de wereldtop. In de Verenigde Staten werkte hij voor opdrachtgevers als General Motors, Cisco, Audi, Volkswagen. Als huisfotograaf voor Nike trok hij dagenlang op met golfer Tiger Woods. Hij werkte voor National Geographic. Hing boven Manhattan uit een helikopter om het Chrysler Building optimaal op de plaat te krijgen. 

Hij werkte vaak vijftien uur per dag. Vliegtuig in, vliegtuig uit. Het geld stroomde binnen: op zijn hoogtepunt noteerde hij een jaaromzet van meer dan een miljoen dollar. Zijn vaste dagprijs was 10.000 dollar. Zoals hij eens in een vakblad voor fotografen zei: ‘Niemand knipperde zelfs met zijn ogen wanneer ik [die] noemde.’

Niet gek, voor een jongen uit Kootwijk die ooit begon als landschapsfotograaf.

Veilige pensioenvoorziening

Vrijwel al zijn vergaarde vermogen stak Thijsse in vastgoed op de Veluwe. Een veilig ogende belegging, bedoeld als pensioenvoorziening. Hij kocht er landbouwgronden, een aantal winkelpanden in Apeldoorn en Deventer. Hij liet in Kootwijk een groot landhuis in koloniale stijl bouwen, waar hij met zijn gezin ging wonen. Hij hoopte er ooit zijn oude dag te slijten. Op het hoogtepunt was zijn vastgoedportefeuille 20 miljoen euro waard.

Dat Thijsse al zijn bezittingen kwijtraakte, wijt hij aan de vastgoedbank die zijn investeringen mede financierde: FGH Bank, in 2015 opgegaan in moederbedrijf Rabobank. ‘De bank heeft mij in een gat gedonderd,’ zegt Thijsse tegen Follow the Money. ‘Ze hebben me gewoon kapot gemaakt, bewust onderuit getrokken. Het is te gek voor woorden.’

Op het hoogtepunt was zijn vastgoedportefeuille 20 miljoen euro waard

De voormalige topfotograaf probeert nu via de rechter, zoals hij zegt ‘zijn leven terug te krijgen’. Op 20 oktober aanstaande dient bij het Gerechtshof in ‘s Hertogenbosch het hoger beroep van de bodemprocedure die hij heeft aangespannen tegen Rabobank. Thijsse eist 13,6 miljoen euro van de bank. Volgens hem heeft FGH ten onrechte zijn vastgoedimperium ontmanteld en hem met een enorme restschuld laten zitten.

Rabobank ontkent dat ten stelligste. Bij de eerste behandeling van de zaak door de rechtbank in Utrecht zei de bank zich gewoon aan alle leningvoorwaarden te hebben gehouden. Thijsse zou zijn financiële ondergang aan zichzelf te wijten hebben.

In aanloop naar het hoger beroep wil de bank geen verder commentaar geven. ‘Rabobank vindt het niet kies om als dienstverlener publiekelijk op klanten of ex-klanten te reflecteren, waarbij onmiskenbaar privacygevoelige gegevens gewisseld zouden worden,’ stelt een woordvoerder. ‘Zolang de zaak onder de rechter is, vinden wij het ook niet gepast om publiekelijk te reageren op de inhoud van de procedure. Het is aan de rechter om een oordeel hierover te vellen. We hebben wederom vertrouwen in diens oordeel.’

Financiële crisis

Het conflict tussen Thijsse en zijn belangrijkste financier is terug te voeren op de financiële crisis die in 2008 losbarst. Thijsse is dan al een paar jaar wegens gezondheidsredenen gestopt als fotograaf, en leeft van de huurinkomsten uit zijn panden. Die bedragen ruim  844.000 euro bruto per jaar.

Maar door de economische crisis begint Thijsse betalingsachterstanden op te lopen bij FGH. Veel van zijn huurders betalen te laat. Daardoor is hij zelf ook te laat met het overmaken van de verplichte rente en aflossingen. Tegelijk keldert de waarde van zijn vastgoed op papier tot onder het bedrag van de lening die hij heeft uitstaan. Op 1 oktober 2013 verplaatst FGH hem daarom als klant naar de afdeling Bijzonder Beheer. Hij heeft op dat moment 8,9 miljoen euro van de bank geleend.

Behalve bij FGH heeft Thijsse ook 4 miljoen euro geleend bij twee andere banken, ABN Amro en Van Lanschot. Deze banken financierden de aankoop en bouw van zijn privé-landhuis, de grond eromheen en de bouw van nog vier huizen op het landgoed. ‘Door de crisis kreeg ik ook bij die banken moeite met de betalingen, omdat een aantal grote huurders van mij over de kop gingen. Ik ging daarom op zoek naar een manier om mijn portefeuille te herfinancieren,’ aldus Thijsse.

Alle Nederlandse banken saneren in die jaren hun uitstaande vastgoedportefeuilles

In de loop van 2014 is er een oplossing in zicht: ABN Amro en Van Lanschot zijn bereid zijn volledige lening weg te strepen, als hij een bedrag van 1,5 miljoen euro overmaakt. Alle Nederlandse banken saneren in die jaren hun uitstaande vastgoedportefeuilles, ze nemen daarbij wel vaker verliezen voor lief om het risico op verdere financiële schade te verminderen.

Ook FGH Bank is bereid Thijsse verder uit de problemen te helpen: de bank verstrekt hem de benodigde 1,5 miljoen euro, plus nog eens 100.000 euro om openstaande betalingsachterstanden mee te dekken. Het extra geld betreft een kortlopende lening, tot 1 oktober 2015. Thijsse belooft die binnen een jaar weer af te lossen via de verkoop van een aantal panden.

Op donderdag 27 november 2014 zetten Thijsse en de FGH-bankiers hun handtekening onder de nieuwe leningovereenkomst. ‘Oprecht een felicitatie waard aan een ieder die zich hier mee bezig heeft gehouden!,’ mailt een betrokken bankier de volgende dag aan alle betrokkenen.

Ongeoorloofde achterstand

Maar de vreugde blijkt van zeer korte duur. Nog in dezelfde mail deelt de bank aan Thijsse mee dat hij een ongeoorloofde betalingsachterstand zou hebben. Volgens de net vastgelegde afspraken staat FGH hem een achterstand van maximaal 50.000 euro toe; de afspraak is dat Thijsse die uiterlijk 1 april 2015 moet hebben afgelost. Maar de bank zegt vlak na het passeren van de akte te hebben ontdekt dat zijn achterstand 58.000 euro bedraagt. Thijsse overtreedt dus de voorwaarden – een dag nadat hij zijn nieuwe lening heeft afgesloten. 

De fotograaf moet vóór de maandag erop het ongeoorloofde tekort van 8.000 euro aanzuiveren, anders dreigt de bank de ‘pandrechten’ op de huur openbaar te maken. De bank gaat dan zelf de huur innen bij Thijsse’s huurders.

Thijsse is verbijsterd. De bank wist al voor het passeren van de hypotheekakte dat de betalingsachterstand op dat moment 58.000 euro bedroeg – een brief van FGH aan Thijsse en zijn advocaat bevestigen dit. Vooraf was dit geen enkel probleem: er waren duizenden euro’s aan huurinkomsten onderweg, die achterstand zou hij snel inlopen.

Dat FGH er ná het passeren ineens wel een probleem van maakt, doet Thijsse vermoeden dat FGH met de herfinanciering een vooropgezet plan had. De bank zocht een manier om van hem af te komen. De gulheid was volgens hem schijn: met de nieuwe lening verstevigde de bank in werkelijkheid vooral haar eigen positie. 

Met de herfinanciering werd Thijsse hoofdelijk aansprakelijk gemaakt voor alle schulden. De bank verkreeg hypotheek- en pandrechten op zijn hele portefeuille, inclusief zijn privébezittingen – die had FGH Bank eerder niet. ‘De bank had mij net compleet doorgelicht,’ zegt hij. ‘Ze geven mij 1,6 miljoen euro en nog geen dag later dreigen ze voortaan zelf de huren gaan innen. Dat is toch bizar?’

‘Hoe kun je in vredesnaam gaan dreigen met het aanschrijven van de huurders?’

Zijn adviseur Roland ten Hove, zelf voormalig bankier op de afdeling Bijzonder Beheer van ABN Amro, zegt tegen FTM: ‘Als een bank een krediet verstrekt, is dat gebaseerd op vertrouwen. FGH had net haar vertrouwen getoond in Leen als ondernemer en alle stukken gefiatteerd. Hoe kun je dan in vredesnaam kort erna gaan dreigen met het aanschrijven van de huurders? Als de bank het niet vertrouwde, dan had men het aanvullende krediet niet moeten goedkeuren.’

"Dit dossier stinkt een uur in de wind"

Pandrechten opgeëist

In de dagen erna voert FGH de druk verder op. Volgens de bank moet volgens de nieuwe afspraken op elke eerste dag van de maand een bedrag van 33.000 euro aan huurpenningen op Thijsse’s rekening staan, die hij kan gebruiken voor aflossing en rentebetalingen. FGH claimt dat dit op 1 december 2014 niet het geval is, en dreigt opnieuw de pandrechten op Thijsse’s huurpanden op te eisen. 

Opnieuw een betwistbare stelling, menen Thijsse en zijn adviseurs. Bij elkaar opgeteld stond er die dag 32.500 euro op zijn rekeningen. De huurbetaling van een van zijn huurders – een schoenenzaak – is nog onderweg, en FGH weet dat. Thijsse: ‘In de overeenkomst stond dat het geld aan het begin van de maand overgemaakt moest zijn, niet specifiek op de eerste. Daar voldeden we gewoon aan.’

Op 10 december besluit de bank desondanks de pandrechten op zijn vastgoed openbaar te maken. ‘Vanaf dat moment was ik voor het inlopen van mijn betalingsachterstand afhankelijk van de bank zelf,’ zegt Thijsse. ‘Ze hebben gewoon compleet mijn bedrijf overgenomen.’

‘De bank begon te neuzelen over 8.000 euro vage kosten waar Leen nog nooit van gehoord had,’ zei Thijsses advocaat Jan Vlug afgelopen week in tv-programma Opgelicht?!. ‘En hij moest meteen betalen, of anders… En dat ‘of anders’ werd min of meer meteen geëffectueerd. Er werden rekeningen geblokkeerd, de huren, het gas, licht en water, dat kwam nu allemaal in de zakken van de bank.’

‘Ze hebben gewoon compleet mijn bedrijf overgenomen’

In de maanden daarna frustreert de bank volgens Thijsse en zijn team een nieuwe poging om uit de financiële problemen te komen. Hij heeft de bank toegezegd een deel van zijn panden te verkopen. In maart 2015 heeft hij een koper voor een aantal huurpanden in Deventer, een bod van 630.000 euro ligt klaar. Maar de bank weigert er haar goedkeuring aan te verlenen – volgens Thijsse was de bank alleen bereid te praten over verkoop van zijn héle portefeuille.

‘Intussen kwamen er huurinkomsten binnen, waarmee de bank makkelijk mijn betalingsachterstand had kunnen inlopen,’ aldus Thijsse. ‘Maar dat deden ze niet, en ik kon zelf niet meer bij de rekeningen.’

Mede hierdoor staat er op 1 april 2015 nog altijd een betalingsachterstand van 59.000 euro open. FGH dreigt zijn krediet op te zeggen: de volledige 10 miljoen euro. Er volgen maanden van intense gesprekken. Begin 2016 vindt Thijsse naar eigen zeggen een financier die de hele portefeuille voor 7,5 miljoen euro wil overnemen. Maar het mag niet baten. Uiteindelijk gaat zijn hele imperium, inclusief zijn woonhuis, in oktober 2016 onder de hamer. De veiling levert FGH Bank 8,4 miljoen euro op.

De entourage van Thijsse is verbolgen over de handelwijze van de bank. ‘De acties van FGH zijn volkomen onbegrijpelijk,’ meent zijn adviseur Ten Hove. ‘Op de rekeningen van FGH kwam gewoon elke maand voldoende geld binnen. Toen ik zelf bij een bank werkte, kwamen we in een situatie als deze echt niet in actie. Maar FGH ging meteen stampij maken. Ik heb sterk de indruk dat de bank een spelletje met Leen heeft gespeeld.’

Advocaat Vlug: ‘Als je voor 12 miljoen euro aan landgoederen hebt, en je hebt 8.000 euro aan kosten niet betaald, dan ligt het niet voor de hand om dat hele imperium te executeren. Dat doe je alleen als je dat van plan bent geweest. [...] Dit dossier stinkt een uur in de wind.’ 

Vlug heeft namens Thijsse aangifte gedaan wegens oplichting tegen FGH Bank en enkele direct betrokken bankiers.

Bank in problemen

Thijsse en zijn team vermoeden dat er bij de bank een ander probleem meespeelde: FGH verkeerde eind 2014 in diepe financiële problemen. De bank wilde daarom graag zo snel mogelijk van alle leningen aan Thijsse verlost zijn. In 2013 noteerde de vastgoedtak van Rabobank een recordverlies van 817 miljoen euro. FGH zag zich genoodzaakt tot een ingrijpende sanering van de vastgoedportefeuille. 

De bank schrapte veel klanten uit het bestand, desnoods tegen grote verliezen. Alleen al op de verkoop van een portefeuille van miljardair Marcel Boekhoorn accepteerde de bank een verlies van honderden miljoenen euro’s. De bank ging ook vaker de strijd aan met grote klanten, zie bijvoorbeeld het juridische gevecht met de gevallen Eurocommerce-topman Ger Visser.

Moederbedrijf Rabobank maakte begin 2015 bekend dat FGH als zelfstandige bank zelfs zou worden opgedoekt. De activiteiten werden ondergebracht in Rabo Vastgoedgroep, de bestaande hypotheekportefeuille werd in de jaren daarna verder afgebouwd.

Rabobank wil geen vragen van Follow the Money over de kwestie beantwoorden. Maar het verweer van de bank blijkt wel uit het eerdere vonnis (zie het document hierboven) van de rechtbank in Utrecht uit 2019. Zo voerde de bank aan dat Thijsse, als professioneel vastgoedbeheerder, heel goed wist voor welke voorwaarden hij bij de herfinanciering tekende. De lening met zekerheden in de vorm van hypotheekrechten en pandrechten was een ‘eenvoudig product’.

Dat zijn betalingsachterstand vrijwel meteen na de hypotheekverstrekking te hoog was, kwam volgens de bank doordat Thijsse sommige kosten voor de herfinanciering niet kon betalen. FGH schoot naar eigen zeggen 16.000 euro aan notariskosten en een aflosboete bij een van zijn vorige banken voor.

De bank zegt alleen maar tot executie te zijn overgegaan omdat Thijsse zijn schulden niet op tijd afloste, en pas nadat de Belastingdienst beslag dreigde te leggen op een deel van het vastgoed. De rechtbank in Utrecht ging in die lezing mee. Thijsse verloor en moest de proceskosten van de zitting ophoesten.

‘Ik zou op een rustige manier verder willen met mijn leven, dat kan nu niet’

Desondanks is zijn entourage strijdbaar in aanloop naar het hoger beroep. ‘Als ik op dit verhaal terugkijk, heeft het er echt alle schijn van dat de bank al bij de herfinanciering aan een executie-scenario dacht,’ zegt Thijsses adviseur en oud-bankier Roland ten Hove. ‘Als je een cliënt hebt die jou zoveel problemen geeft, waarom geef je hem dan 1,6 miljoen euro extra? In deze zaak heeft vanaf dag één iets gespeeld dat niet klopte.’ 

Voor Thijsse hangt heel veel van deze zaak af. ‘Ik zou op een rustige manier verder willen met mijn leven, dat kan nu niet. Het gaat me niet eens om het geld alleen, ik wil ook gerechtigheid. Ik ben door de bank neergezet als een soort loser, sta met mijn billen bloot. Een bank moet hier niet mee kunnen wegkomen.’

 

Het hoger beroep tussen Leen Thijsse en Rabobank dient op woensdag 20 oktober 2021 vanaf 11.30 uur bij het Gerechtshof ‘s Hertogenbosch.

 

Update 28 september, 20.25: In een eerdere versie van dit stuk werd gemeld dat de huurinkomsten van Leen Thijsse 400.000 euro per jaar bedroegen. Dit is onjuist: uit door Thijsse overlegde huuroverzichten blijkt dat de jaarlijkse huurstroom ruim 844.000 euro bruto was. De bewuste passage is aangepast.