Voorgenomen hervorming bancaire sector onzeker

    Onlangs verscheen een rapport van accountant PwC dat de voorgenomen hervormingen van de Europese bancaire sector ontraadde. Maar was dat wel een goed en onpartijdig advies?

    De verwevenheid van diverse financiële dienstverleners als accountants, fiscalisten, grote advocatenkantoren of lobbyisten met de bancaire sector is bekend. Althans, het lijkt er weer erg op nu de Europese Commissie de misstanden in de sector wil aanpakken, op last van de Europese Raad van regeringsleiders. Eén van de aanbevelingen van een werkgroep van de Commissie: hervorm de bankensector, maak die robuuster, zodat spaarders en belastingbetalers voortaan gevrijwaard blijven van de enorme risico's die zakenbankiers nemen met hun transacties. Dit allemaal zoals  vastgelegd in het betreffende rapport van de Commissie Liikanen. Maar jawel, het ziet er naar uit dat kersverse eurocommissaris Jonathan Hill, nota bene namens de Europese Commissie (EC), deze hervormingsplannen in de ijskast wil stoppen. Vorige maand kwam accountant PricewaterhouseCoopers (PwC) met een rapport, dat de aanscherping van de regels waaraan de financiële sector moet voldoen, ontraadt. Hoe toevallig is dat? Wat zegt dat over de rol van deze club in de totstandkoming van het rapport? Het rapport is namelijk wel opgesteld in opdracht van en gericht aan de Association for Financial Markets in Europe (AFME). En laat dat nu net de organisatie zijn die de belangen van de financiële sector vertegenwoordigt.

    Commissie Liikanen pleit voor bankensplitsing

    Hoe zat het ook alweer met die hervormingsplannen van de bancaire sector? Op verzoek van eurocommissaris Michel Barnier (Interne Markt) werd er een werkgroep opgericht onder leiding van de Finse eurocommissaris Erkki Liikanen. De bevindingen van die werkgroep pleiten voor een vergaande hervorming van het bankwezen. GroenLinks vindt dat de EC nu met wetsvoorstellen moet komen om het Europese bankwezen te hervormen, want de Europese Unie loopt nu achter bij de Verenigde Staten (Volcker-regel) en het Verenigd Koninkrijk (Vickers-plan) bij het beschermen van nutsbankieren tegen de risico's van het zakenbankieren. Verschillende politieke partijen in het Europees Parlement vinden de plannen van Liikanen 'een stap in de goede richting', maar betreuren bij monde van europarlementariër Eickhout, dat de commissie niet onomwonden heeft gepleit voor een strikte scheiding tussen zakenbankieren en nutsbankieren. Eickhout: "De administratieve scheiding tussen nuts- en zakenbankactiviteiten die Liikanen voorstelt kan helpen om te voorkomen dat belastingbetalers uiteindelijke opdraaien voor de commerciële risico's die banken nemen. Maar dan moeten wel enkele gaten in het voorstel worden gedicht, bijvoorbeeld op het gebied van derivatenverkoop en de scheidingsdrempel”.

    Gevoelige kwestie

    De kwestie ligt gevoelig. De nieuwe eurocommissaris voor de nieuwe post van Financial Stability, Financial Services and Capital Markets Union, Lord Jonathan Hill, moest op herhaling bij het Europees Parlement, voordat hij werd goedgekeurd: er waren gerede twijfels omtrent zijn onpartijdigheid in dit heikele dossier.
    Eurocommissaris Hill is bepaald niet onomstreden
    Hill is dan ook bepaald geen onomstreden figuur als het gaat om een onafhankelijke houding ten opzichte van de sector. Hij was langdurig politiek lobbyist, PR consultant en speciaal adviseur voor zowel Kenneth Clarke als John Major. Velen noemen hem een dienaar van het Britse grootkapitaal en pleitbezorger van de belangen van de Britse conservatieven. Het blad Corporate Europe Observer schreef: “Incidentally, the City of London Corporation employs Quiller Consultants (de adviesfirma van Hill, red.) for lobbying services, which just happens to be the lobby firm that Hill co-founded in 1998. Quiller also acts for HSBC bank, among other clients,” the group said. “MEPs should block Hill’s appointment.”

    Jonathan Hill op sollicitatiegesprek bij Juncker Jonathan Hill op sollicitatiegesprek bij Juncker

    Naast HSBC behoorden onder andere de Verenigde Arabische Emiraten, British Land en Telefonica tot de cliënten van Hill, die zich het wereldbeeld van de corporate en financiële sector eigen gemaakt heeft. Ofschoon de kandidaatstelling van Hill dus tamelijk controversieel was, heeft premier Cameron een praktische afweging gemaakt en Hill toch voorgedragen. Maar Hill had dus wel, zoals gezegd, een herkansing nodig voordat hij door het Europees Parlement alsnog werd goedgekeurd als commissaris. Hill zal ongetwijfeld scherp de belangen van de omvangrijke en invloedrijke Britse financiële sector bewaken namens de Britse regering.

    Aanbevelingen van de commissie Liikanen

    Terug naar het rapport van de commissie Liikanen. Wat waren dan de voornaamste aanbevelingen van die commissie? Enkele van de belangrijkere waren de verplichting om obligaties om te zetten in aandelen, alsmede eventueel uit te keren bonussen. Met het eerste wordt bereikt dat het weerstandsvermogen van de betreffende bancaire instelling wordt verhoogd, met het tweede voorstel, dat werknemers meer betrokken raken bij de financiële instelling waar zij werkzaam zijn. Praktische en effectieve maatregelen vanuit eurocratisch perspectief. Liikanen stelt voor dat banken risicovolle effecten- en derivatenhandel in een aparte entiteit onderbrengen, als hiermee meer dan 100 miljard euro gemoeid is of tenminste 15-25 procent van de totale activa van de bank. Men stelde overigens daarbij wel dat uiteindelijk de toezichthouder beslist. Liikanen wil ook dat Europese banken draaiboeken opstellen voor hun eigen herstructurering of zelfs afwikkeling van een eventueel faillissement. Toezichthouders moeten kunnen eisen dat banken bepaalde bedrijfsonderdelen kunnen afsplitsen. Wie echter de bankenwereld kent weet, dat de bonus-aanbeveling weinig soelaas zal bieden. Niettemin is het verheugend te moeten vaststellen dat de Europese Commissie serieus werk lijkt te willen maken met het aan banden leggen van uitwassen in de sector.

    PWC rapport staat haaks op Liikanen rapport

    Dan het rapport van PwC. Dit rapport is -zoals opgemerkt- opgesteld in opdracht van AFME. Opvallend is deze zin in de disclaimer van het rapport:'By its very nature, economic work cannot be regarded as an exact science..'. Trek zelf uw conclusie. De achtergronden van de hervorming van de bancaire sector gaan ver terug. Al vóórdat de financiële crisis in de VS uitbrak (2007) had de EC op voorspraak van de Europese Raad van regeringsleiders een waslijst aan richtlijnen en verordeningen opgesteld, die ten doel hadden de internationale kapitaalmarkten en kredietinstellingen beter te reguleren. Dit proces kwam in een stroomversnelling na de val van Lehman Brothers en de daarop volgende internationale financiële crisis. Dat leidde uiteindelijk op 26 juni 2013 tot een reeks van verordeningen betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van de reeds bestaande EU Verordeningen, nadat het Europees Parlement al eerder (20 juli 2011) accoord was gegaan met een keur aan richtlijnen met betrekking tot bedrijfseconomisch toezicht op krediet- en beleggingsinstellingen. Het zogeheten Capital requirements regulation and directive – CRR/CRD IV beoogt een strikte naleving af te dwingen van bankregels, inclusief sancties bij overtreding van die regels. Tegen deze achtergrond heeft AFME aan PwC gevraagd om een advies uit te brengen over de regulering van de financiële sector. De belangrijkste bevindingen van PwC zijn, dat die aangescherpte regelgeving tot (aanzienlijke) kosten zal leiden voor de banken. Sterker nog, het rapport concludeert dat die regelgeving weleens ten koste kan gaan van economische groei en werkgelegenheid, momenteel dé speerpunten van beleid in Brussel en de hoofdprioriteit van Commissievoorzitter Juncker. Het rapport: "Bank structural reforms (BSR) will have cost impacts beyond banks -especially on companies seeking to borrow from growth, on pension funds and on overall EU economic growth and jobs." Volgens de opstellers van het rapport zal de nieuwe regelgeving voor de financiële sector leiden tot stijgende fundingkosten voor burgers en bedrijven;
    Volgens PWC leidt regelgeving tot aanzienlijk hogere kosten voor burger en bedrijfsleven
    tot lager rendement voor investeerders; tot hogere administratieve lasten voor het bedrijfsleven; levert de regelgeving slechts geringe voordelen voor de burger op, maar leidt ze wel tot aanzienlijke kostenstijgingen voor de EU economieën. En het rapport gaat nog verder. Men waarschuwt dat een eventuele splitsing van zakenbanken en nuts- en spaarbanken zal leiden tot een aftakeling van de Europese financiële sector: de Europese kapitaalmarkten zullen aan invloed inboeten, het aantal 'levensvatbare' (viable) EU kapitaalmarkt banken zal drastisch afnemen, de liquiditeit van de markten zal aanzienlijk dalen. Bovendien zal het leiden tot een verdere machtsconcentratie van enkele spelers en (dus) tot hogere kosten voor landen, bedrijven en burgers. Maar het rapport gaat nóg verder. Het stelt dat banken al het nodige gedaan hebben: ze hebben hun kapitaalbuffers verhoogd, interne hervormingen doorgevoerd en kosten bespaard (lees: duizenden werknemers ontslagen).

    Vanaf 2015 wordt BRRD actief

    Daarnaast zal volgend jaar de zogeheten Bank Recovery & Resolution Directive (BRRD) actief worden, waardoor de banken al over een uitgebreide set maatregelen zullen beschikken om hun dienstverlening te verbeteren, inclusief het verbieden van de verkoop van bepaalde risicovolle producten. Waarom zou je dit nog verder willen uitbreiden?, zo vragen de mensen van PwC zich af. Men stelt op basis van (vooral) Amerikaans en eigen onderzoek, dat het BRRD voldoende garanties biedt dat voortaan de banken niet gered hoeven te worden met belastinggeld. Nog verdere aanscherping van de regels leidt alleen maar tot hogere kosten, terwijl de voordelen onduidelijk blijven.
    Bankensector geeft jaarlijks € 120 miljoen uit aan lobbywerk
    Nu is bekend,dat de bankensector jaarlijks 120 miljoen euro uitgeeft om voor haar belangen te lobbyen in Brussel. De conclusies in dit PwC-rapport laten zien dat het twijfelachtig is of die conclusies wel zo onafhankelijk zijn zoals wordt gepretendeerd. Laten we niet vergeten dat AFME het product is van de fusie (pas in november 2009) van de London Investment Banking Association en de Europese tak, de Securities Industries and Financial Markets Association, en dus de Brusselse belangenbehartiger van de Europese financiële markten in brede zin. Het missiestatement van de organisatie luidt: ‘Het bevorderen van stabiele, concurrerende en duurzame Europese financiële markten die bijdragen aan de economische groei en ten dienste staan van de samenleving’. Vooral de expliciete nadruk op ‘herstel van vertrouwen' in de sector als geheel zoals blijkt uit het rapport is veelbetekenend. Men kan zich afvragen of dit rapport wel zo onafhankelijk is als wordt beoogd of dat het misschien vooral bedoeld is om de belangen van de sector te behartigen. De veelvuldig gekozen woorden 'schadelijk voor Europese economische groei en werkgelegenheid' zullen ongetwijfeld gevoelige snaren raken bij de Europese bestuurselite, die zich immers tot hoofddoel heeft gesteld die groei en banen aan te willen wakkeren. Maar de feiten zijn dat de financiële sector door belastinggeld gered is, dat er nog eens honderden miljarden belastinggeld klaar staan aan garantiestellingen en dat er nog geen begin is van een oplossing van de werkelijke oorzaken van de crisis. Inmiddels heeft commissaris Hill in een brief aan vice-voorzitter Timmermans laten doorschemeren, dat de Commissie wellicht de hervormingsplannen van de sector in de ijskast wil stoppen. Het is bekend hoe de hazen doorgaans lopen in de wereld, zeker in de invloedrijke financiële wereld. Update: Intussen heeft Hill via twitter laten weten dat de hervormingsplannen niet van tafel zijn en dat de Commissie samen met het Europees Parlment en de lidstaten er verder aan werkt: Klik hier om mij te volgen op twitter Klik hier voor een overzicht van mijn FTM stukken

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jean Wanningen

    Gevolgd door 232 leden

    Jean Wanningen (Weert, 1957) is een veelkleurige persoonlijkheid. Ging na ‘verkeerde’ studies bij een gerenommeerde investmen...

    Volg Jean Wanningen
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren