Dirk Scheringa, bestuursvoorzitter DSB en de CFO Gerrit Zalm in de bestuurskamer, 2008
© Peter Boer/De Beeldunie

Door Scheringa genomen [voorpublicatie]

    Na het succes van de voorstelling 'Door de bank genomen' van toneelgezelschap De Verleiders, heeft initiatiefnemer George van Houts de teksten gebundeld in een boek met dezelfde naam. Nieuw hierin is een scène waarin Van Houts feit en fictie vermengt tot een vermakelijk verhaal over de totstandkoming van de DSB Bank van Dirk Scheringa. Een voorpublicatie.

    Je moet geen bank beroven, je moet er een beginnen.

    Personages

    Gerrit Zalm, Robin Linschoten, Ed Nijpels, Frank de Grave, Hans Wiegel.

    Genre

    Het genre van deze klucht in een bedrijf is wederom ‘faction’: fiction based on facts. Deze tekst is dus door mij verzonnen, maar wel op basis van historische feiten.

    Verzonnen

    Een aantal vooraanstaande VVD’ers zoekt in 1992 in het diepste geheim een volksjongen om hem een bank te laten oprichten. Dit plan is bedacht door mastermind Hans Wiegel, die tot aan het eind op de achtergrond blijft. Hij wil iets doen voor ‘de mensen in het land’: een volksbank, een anti-elitaire bank die het niet zo nauw hoeft te nemen met de regeltjes. Er waart trouwens een hardnekkig gerucht door de gangen van het Binnenhof over een homoseksuele verhouding tussen Hans Wiegel en zijn pupil Ed Nijpels.

    Feit

    Na een mislukt opvolgingsavontuur als partijleider van de VVD na Hans Wiegel is Ed nu, anno 1992, burgemeester van Breda.

    Mei 1992

    Den Haag. Twee silhouetten, parkeergarage.

    WIEG

    Ed, dit moet onder de radar blijven. Volstrekt geheim. Maar dit kunnen wij niet alleen.

    NIJP

    Hans, ik denk het wel. Jij en ik. Wij zijn een gouden team. Hoe minder pottenkijkers, hoe beter.

    WIEG

    Wie zijn er te vertrouwen? Wie hebben er de ballen voor?

    NIJP

    Als dit lukt… Laten we dit gewoon samen doen! Jouw netwerk, het mijne…

    WIEG

    Nee, we hebben meer man nodig. Een stuk of drie erbij. Een kring, een cirkel.

    NIJP

    Een ronde tafel.

    WIEG

    Juist, met een oneven aantal, zodat de stemmen nooit staken. En verschillende expertises. Bankervaring.

    NIJP

    En allemaal onze partij?

    WIEG

    Natuurlijk, het moet onder ons blijven. Het vereist een bepaalde moraal, een vrije ondernemersgeest. Ze moeten het lékker vinden.

    NIJP

    Zal ik je pijpen?

    WIEG

    Nee! Idioot! Dit is openbare ruimte. Muren en oren! Ik wil er drie man bij. Ga zoeken. Discreet! En niets over de telefoon of op schrift!

    NIJP

    Sorry. Oké, ik ga terug naar Breda.

    WIEG

    Doe dat burgemeestertje. Ik rijd naar Friesland. Naar dat kutwijf. Volgens Hans Wiegel is er een mer à boire aan kapitaal te zuigen uit de onderste lagen van de bevolking. Het deel dat (nog) niet bankiert — iedereen zit nog bij ‘giroblauw past bij jou’ — maar wel mee wil in de ontstane koophuizengekte en het campingbeleggen. Als je dit domme deel — de overgrote meerderheid in dit land — laat aanspreken door een volksjongen die hun gouden bergen belooft, dan zullen ze graag bij hem gaan lenen, sparen, beleggen, hypotheken afsluiten, enzovoort. Als deze opzet slaagt, komt er een moment waarop ze de volksjongen eruit kunnen werken en zelf met de winst gaan strijken. Tot dat moment kiezen ze strategische posities om de volksjongen heen: dichtbij genoeg om hem in de gaten te houden en van advies te dienen, en veraf genoeg om bij falen heel snel weg te wezen. Cruciaal bij deze opzet is dat de volksjongen vanaf het allereerste idee in de waan blijft dat hij alles zelf bedenkt en doet. Dan hoeft hij niet te acteren en komt hij oorspronkelijk en authentiek (heel belangrijk!) over.

    Juli 1992

    Een kamer in hotel Des Indes. Drie mannen in fauteuils.

    ZALM

    Lange adem. Geduld. Misschien…

    WIEG

    Gerrit, de tijd is er rijp voor. De mensen in het land zijn er rijp voor.

    NIJP

    Volkskapitalisme. Een gouden concept!

    ZALM

    Maar wijzelf dus niet?

    WIEG

    Nee, zeer zeker niet. Althans, niet zichtbaar. Wij zijn de elite. Wij zijn ongeloofwaardig voor de man in de straat. Wij blijven op afstand.

    NIJP

    Gerrit, nogmaals, de kern is: het moet iemand uit het volk zijn. Een volksjongen. Een Dik Trom of een Hielke of Sietse Klinkhamer.

    ZALM

    En als het na een paar jaar lukt, duwen we hem eruit… Klinkt lekker.

    WIEG

    Je zegt het zelf: lange adem, geduld. Dit is een vijf- of misschien wel een tienjarenplan.

    NIJP

    We moeten dus iemand vinden die de mensen weglokt bij de Giro.

    WIEG

    Zeven miljoen rekeninghouders bij de Rijkspostspaarbank die de drempel bij een echte bank niet over durven, maar wel mee willen doen op de beurs en een eigen huis willen en een caravan.

    ZALM

    Jaja, Hans, ik zie de potentie. Een volksbank…

    NIJP

    Dan de andere twee. Ik heb Robin en Frank gepolst.

    WIEG

    Robin Linschoten, met die ongure kop?! Ik mag hem niet.

    NIJP

    Die durft alles! Hij is net gescheiden van zijn vrouw die ms heeft. Heeft haar met rolstoel en al buiten de deur gezet! Trekt zich nergens iets van aan. Is ervandoor met z’n secretaresse.

    ZALM

    En hij heeft drie jaar bij de Nederlandse Middenstands Bank gewerkt. Hij is slim. En hard.

    WIEG

    En Frank? Frank de Grave? Die slaat toch nog geen deuk in een pakje boter?

    NIJP

    Vergis je niet, Hans. Frank kan meer dan je denkt. Is financieel onderlegd, wethouder Financiën van Amsterdam!

    WIEG

    Zijn imago deugt. Mensen vertrouwen hem.

    ZALM

    Hans, Ed, ik denk dat ik iemand weet…

    Ze besluiten binnen te dringen in het netwerk van Frisia Financieringen en haar charismatische directeur/eigenaar Dirk Scheringa.

     

    [Foto: Peter Boer]

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Gastauteur

    Gevolgd door 289 leden

    FTM.nl biedt opiniemakers de gelegenheid om – op uitnodiging – een bijdrage aan maatschappelijke discussies te leveren.

    Volg Gastauteur
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren