Marco van den Berg (links) en Thijs Booij beginnen WeBB Traders, 2009
The CumEx Files

Hoe bankiers en beurshandelaars miljarden roofden van Europese belastingdiensten. Lees meer

In heel Europa zijn landen jaren achtereen doelwit geweest van ‘bendes’ van bankiers, handelaren en hedgefondsen. Via ingenieuze constructies pleegden zij fraude met dividendbelasting. De schade loopt in de tientallen miljarden. In Duitsland loopt een strafrechtelijk onderzoek naar diverse banken en bankiers. ‘Georganiseerde misdaad in krijtstreeppak,’ noemde een kroongetuige het. Ook in Nederland is de Belastingdienst tientallen jaren slachtoffer geweest van dividendstrippende bankiers.

The CumEx-files is een internationaal samenwerkingsverband van onderzoeksjournalisten waar Follow the Money deel van uitmaakt. Dat leidde in oktober 2018 tot de eerste een golf publicaties. Drie jaar later volgde de reprise met 16 journalistieke organisaties uit 5 continenten. De onderzoeken worden gecoördineerd door het Duitse onafhankelijke platform Correctiv. Meer weten: cumex-files.com.

46 Artikelen

Marco van den Berg (links) en Thijs Booij beginnen WeBB Traders, 2009 © Peter Strelitski/ Hollandse Hoogte

Voorzitter branchevereniging van beurshandelaren blijkt dividendstripper en treedt af

De branchevereniging van beurshandelaren ‘staat afwijzend tegenover dividendstrippen’, maar haar voorzitter was jarenlang actief als dividendstripper, zo blijkt uit twee vonnissen van het gerechtshof in Amsterdam. Hij treedt onmiddellijk terug. ‘Het is niet in ons belang dat zelfs maar de schijn van betrokkenheid bij dividendarbitrage aan de voorzitter kleeft.’

Marco van den Berg, directeur en mede-eigenaar van beurshandelsbedrijf Webb Traders en voorzitter van de branchevereniging Association of Proprietary Traders (APT), is betrokken geweest bij dividendstrippen. Het bedrijf zette meerdere constructies op om ‘dividendarbitrage’ te plegen met Italiaanse, Franse en Noorse aandelen. Met dividendarbitrage – oftewel dividendstrippen – worden belastingdiensten in heel Europa en ook elders al decennialang ernstig benadeeld, zo bleek vorige week uit onderzoek van Follow the Money in het kader van de CumEx Files.

Deze handelspraktijken zijn door belastingdiensten moeilijk te bestrijden en komen zelden in de openbaarheid. Door een misgelopen serie dividendarbitrage-transacties die Webb Traders samen met fiscalist Jan-Paul Post opzette, gebeurde dat ditmaal wel.

Tussen Webb Traders en Post ontstond onenigheid over de opbrengsten en de winstverdeling van hun transacties: de fiscalist meende dat hij door het beurshandelsbedrijf was benadeeld. De ruzie leidde tot een slepende rechtszaak, die Webb Traders vorig jaar won. Opvallend is de betrokkenheid van de ABN Amro Clearing Bank, die Webb Traders van diensten voorziet. Deze bank maakte in augustus bekend dat het Openbaar Ministerie strafrechtelijk onderzoek doet naar haar betrokkenheid bij dividendstrippen. Deze feiten blijken uit twee vonnissen van het gerechtshof Amsterdam die eerder dit jaar zijn gepubliceerd, maar tot op heden niet door journalisten werden ontdekt.

‘Afwijzend tegenover dividendstrippen’

De activiteiten van Webb Traders conflicteren met de opvattingen van branchevereniging APT, waarvan elk in Nederland gevestigd beurshandelsbedrijf lid is. Sinds de beurshandel zich volledig digitaal voltrekt, worden deze bedrijven ook wel high frequency traders of ‘flitshandelaren’ genoemd. De meest bekende – Optiver, Flow Traders, IMC – zijn mondiaal actief en behoren tot de grootste beurshandelsbedrijven ter wereld. Webb Traders is verhoudingsgewijs klein: het bedrijf had in 2020 640 miljoen euro aan activa op de balans staan en maakte een winst van 7,5 miljoen.

‘We gaan ervan uit dat al onze leden wet- en regelgeving naleven,’ zegt APT-directeur Pars. Dat blijkt dus niet helemaal het geval

Een korte rondgang langs deze bedrijven wijst uit dat ze dividendarbitrage als handelsstrategie afwijzen. Flow Traders is ‘niet actief’ in deze markt en levert ‘geen diensten aan bedrijven’ die dat wel zijn. ‘Optiver maakt geen gebruik van deze vorm van arbitrage. Nu niet en ook vroeger niet,’ laat een woordvoerder van het bedrijf weten. ‘All Options stript geen dividenden en heeft dit ook nooit gedaan,’ laat Allard Jacobs weten; hij is oprichter en grootaandeelhouder van All Options en daarnaast bestuurslid van APT. Alleen IMC heeft ‘geen commentaar’ op vragen van Follow the Money.

‘De Nederlandse vereniging van beurshandelshuizen APT staat afwijzend tegenover dividendstrippen,’ laat ook APT-directeur Matthijs Pars desgevraagd weten. ‘We gaan ervan uit dat alle leden wet- en regelgeving naleven.’

Dat blijkt dus niet helemaal het geval. APT-lid Webb Traders levert bovendien de voorzitter van de branchevereniging: Marco van den Berg. Met dat feit zit de branchevereniging nu in zijn maag. 

De vereniging kampt daarnaast met een smet uit het verleden: in 2001 was de voorganger van de APT onderdeel van de lobby om een wetswijziging die het dividendstrippen moest tegengaan, van zijn angel te ontdoen. Dat leidde ertoe dat de bewijsplicht bij de Belastingdienst kwam te liggen. Niet lang daarna bleken beurshandelsbedrijven toch weer actief te zijn bij het strippen van dividenden, onthulde Follow the Money in 2019.

APT-bestuurslid Allard Jacobs is na de belangstelling van Follow the Money op de hoogte gesteld van de kwestie rond Webb Traders: ‘We bespreken dat met elkaar. Als gezegd: ik ben absoluut tegen dividendstrippen en alles wat er mee te maken heeft.’ Jacobs kon gistermiddags nog niet zeggen welke consequenties de gedragingen van Webb Traders voor de positie van voorzitter Van den Berg zullen hebben.

Dividendstrippen met Frank Vogel

Webb Traders is een van de beurshandelsbedrijven die ontstonden nadat de Amsterdamse effectenhandelaar Van der Moolen in 2009 ten onder ging en diverse medewerkers voor zichzelf begonnen. Beide directeuren van Webb Traders, Marco van den Berg en Thijs Booij, werkten eerder voor dit ooit succesvolle, beursgenoteerde bedrijf, dat het vanaf 2000 steeds moeilijker kreeg.

Van der Moolen zat niet bovenop de digitalisering van de beurshandel en verloor terrein. Op zoek naar nieuwe wegen en bedrijfsmodellen ging het bedrijf in 2007 in zaken met GSFS, de onderneming die dividendstripper Frank Vogel toen net had opgericht.

Samen met Vogel wist Van der Moolen constructies op te zetten waarmee tientallen miljoenen aan dividendbelasting bij de Duitse en Zwitserse fiscus werden teruggevorderd. De Nederlandse Belastingdienst twijfelde echter of deze inkomsten konden worden geïnd, en dwong Van der Moolen in 2009 tot een grote afschrijving: 43 miljoen euro. Dat deed het bedrijf de das om. Toen de kassa door de storting van 32 miljoen euro van de Duitse fiscus weer begon te rinkelen, was het te laat. Het geld belandde bij de curatoren.

De achtergrond van Van den Berg en Booij is relevant, want hun bedrijf Webb Traders is sinds 2011 actief in ‘dividendarbitrage’ met Duitse aandelen en doet ook zaken met GSFS. In 2014 weten Van den Berg en Booij zelfs een fiscalist binnen te halen die van GSFS afkomstig is: Jan-Paul Post. Hij ‘is expert op het gebied van internationaal belastingrecht, financiële producten, equity finance-transacties in het algemeen en dividendarbitrage in het bijzonder,’ blijkt uit het tussenvonnis van het gerechtshof Amsterdam. Post zal volgens afspraak 35 procent van de winst uit de gezamenlijke arbitrage-activiteiten toucheren; de overige 65 procent incasseert Webb Traders.


Marco van den Berg, Webb Traders

"We hebben daar wellicht dingetjes gedaan die we niet hadden moeten doen, dat hebben we erkend toen"

De samenwerking tussen Webb Traders en Post is geen lang leven beschoren. Meteen in het jaar dat ze samen aan het dividendstrippen slaan, gaat het alweer mis: nadat bepaalde transacties misgaan die Post met Italiaanse aandelen heeft bedacht, trekt ABN Amro aan de bel. Bij de tussentijdse vereffening van de rekening vangt Post 63 duizend euro.

Eind 2014 denkt hij echter dat er bij Webb Traders geld aan de strijkstok is blijven hangen. Volgens de fiscalist is er nog meer ‘dividendarbitrage’ gepleegd op Italiaanse, Franse en Noorse aandelen en hij stelt dat hij recht heeft op een groter deel van de buit. Daar zijn Van den Berg en Booij het niet mee eens. Post zou alleen in de winst delen wanneer de transacties uit zijn koker kwamen. De deals die Webb Traders in samenwerking met GSFS zelf al had opgelijnd, vallen daar niet onder.

‘We hebben daar wellicht dingetjes gedaan die we niet hadden moeten doen, dat hebben we erkend toen en daar zijn we gelijk mee gestopt,’ zegt APT-voorzitter Marco van den Berg donderdagmiddag tegen Follow the Money. Volgens Van den Berg kwamen de ideeën voor het strippen van dividenden uit de koker van Post. ‘We dachten destijds met Post extra fiscale expertise binnen te halen. Dat hadden we beter niet kunnen doen.’ Dividendstrippen was nooit de bedoeling, beweert Van den Berg.

De uitspraken van Van den Berg zijn in tegenspraak met de feiten en verklaringen die uit de vonnissen spreken. Daaruit blijkt dat Webb Traders op zijn minst sinds 2011 actief was in de dividendarbitrage en daarmee is doorgegaan na het beëindigen van de relatie met Post. Ook was het bedrijf in zaken met GSFS van Frank Vogel. Van den Berg: ‘Ik heb Vogel bij Van der Moolen wel eens voorbij zien schuiven, maar ik kom niet bij hem op de koffie.’

‘Ik denk niet dat het verstandig is om zaken te doen met Frank Vogel en dat vertel ik aan iedereen die het maar horen wil’

Allard Jacobs van All Options heeft een advies voor mensen als Van den Berg: ‘Ik denk niet dat het verstandig is om zaken te doen met Frank Vogel en dat vertel ik aan iedereen die het maar horen wil.’

ABN Amro zegt in een reactie bij dividendstripping een ‘zero tolerance beleid’ te hanteren. ‘Als wij weet krijgen van ongeoorloofd handelen dan ondernemen wij stappen, hetgeen uiteindelijk kan leiden tot het afscheid nemen van een klant,’ laat een woordvoerder weten. Over de consequenties van de gebleken gedragingen van Webb Traders, blijft de bank stil: ‘We kunnen niets over individuele klantrelaties zeggen’. Van den Berg laat desgevraagd weten dat Webb Traders nog steeds naar volle tevredenheid zakendoet met ABN Amro: ‘Het gaat goed tussen ons en de ABN Amro.’

Met het voorzitterschap van branchevereniging APT is het donderdagavond minder goed gesteld. Voordat de APT zelf een reactie stuurt, appt Van den Berg dat hij terugtreedt als voorzitter: ‘Het is niet in het belang van APT dat zelfs maar de schijn van betrokkenheid bij dividend arbitrage aan de voorzitter kleeft.’

APT-directeur Matthijs Pars laat even later namens het bestuur van de branchevereniging weten begrip te hebben voor het besluit van Van den Berg en dat te steunen.

Verklaring van Webb Traders

‘Nooit heeft WEBB handelsactiviteiten verricht waarbij dividend dubbel werd teruggevorderd. WEBB acht deze vorm van handel niet-integer en heeft hier altijd principieel afstand van genomen.

De ‘dividendarbitrage’-handel waarover wordt gesproken bij de door FtM aangehaalde rechtszaak ziet dan ook niet op het dubbel terugvorderen van dividend maar op de genoemde SBL trades. Ook daar is WEBB al begin 2015 heel bewust mee gestopt om zelfs de indruk van niet integer handelen te vermijden.

Wel hebben wij onze plicht als market maker altijd vervuld.’

Lees verder Inklappen