Waar blijft toch die inflatie?

    Hoe lang waarschuwen ‘inflationistas’ nu al tevergeefs voor oplopende prijzen? RTLZ-beurscommentator Hans de Geus wil verantwoording: wat bezielt de heren?

    Eén ding moet je ze nageven: vasthoudend zijn ze. Zelfs nu fabrieken, vrachtwagens en schepen leger raken, de werkloosheid oploopt en het vertrouwen van consument en producent steeds verder wegzakt; terwijl de ene monetaire maatregel na de andere zijn doel in de reële economie mist; terwijl we bovenal aan het begin staan van een proces van schuldafbouw en balansverkorting dat zijn weerga niet kent; terwijl zelfs prijzen van huizen, kantoren en beleggingen al onder druk staan en mogelijk door ‘firesales’ op gezag van Basel III nog veel harder in elkaar zakken; nog steeds blijven de inflationistas hun onheilspellende boodschap verkondigen.

     
    Gezag
    Het zijn niet de minste onder de economen en beleggers: bijvoorbeeld Sylvester Eijffinger, Sweder van Wijnbergen, Lex Hooguin, Roderick Munsters waarschuwen nu al jaren achtereen voor oplopende inflatie, hogere kapitaalmarktrentes, de noodzaak voor een stringenter monetair beleid, of een aantal van deze samenhangende fenomenen in combinatie. Ongetwijfeld met de beste bedoelingen en uit oprechte overtuiging, maar ze zitten er we wel structureel naast.
     


    Terwijl de financiële markten inelkaar zakten zag Lex Hoogduin in juni 2008 het inflatiespook opduiken.

     
    Voorstellingsvermogen
    Wat bezielt de heren om tijdens de zwaarste crisis van na de Tweede Wereldoorlog, die volgens velen nog veel dieper en complexer zal worden (met politieke onmacht, grondstoffenschaarste, EMU-perikelen), toch zo op het inflatie-vinkentouw te blijven zitten? We kunnen er alleen maar naar gissen, maar een bepaalde starheid van denken moet er wel achter zitten. Wellicht zitten sommigen vast in hun monetaire discipline en denken dat LTRO’s en QE’s altijd inflatoir zijn. Lukas Daalder bracht prima onder woorden waarom dat niet persé het geval is. Ik zou hier een stap verder willen gaan: persé niet het geval is zolang de reële sector aan het ‘deleveragen’ is en (EMU) overheden hard bezuinigen.
     
    Ook lijkt het soms dat op Pavloviaanse wijze een proces als een loon/prijsspiraal verondersteld wordt de kop op te steken, als zaten we aan het begin van een krachtig cyclisch herstel. Anderen lijken wat de lange rente betreft op een soort ‘mean reversion’ te rekenen , terugkeer naar een gemiddelde, zonder er kennelijk bij stil te staan dat tot aan de jaren ’70 kapitaalmarktrentes van rond de 2% heel normaal waren, en zonder mee te wegen dat we nu in een exceptionele ‘balance sheet’ crisis zitten. Algemeen gedeeld lijkt de angst dat dure grondstoffen tot blijvend hogere inflatie leiden.
     
    Rente omhoog?
    Dat laatste betekent volgens sommigen dat je toch echt weer aan monetaire verkrapping moet gaan denken. Dat is een interessante, want waarop zou bijvoorbeeld een hogere korte rente aangrijpen? Niet op de grondstoffen; die worden immers omhooggejaagd door krachten die buiten ons bereik liggen (vraag uit China naar koper bijvoorbeeld). Dan de rente verhogen betekent de handrem dubbel aanzetten. Bovendien lijken de dure grondstoffen niet blijvend tot hogere inflatie te leiden, wat logisch is want er is nog steeds massale onderbezetting van mensen en fabrieken. Nouriël Roubini meent zelfs dat dure grondstoffen in tijden van heftige overcapaciteit kunnen leiden tot déflatie: uitgeholde koopkracht zorgt voor vraaguitval, krimp van de productie, prijsdruk van eindprodukten, baan kwijt, nog minder koopkracht, nog minder vraag, etcetera.
     
    Niet vrijblijvend
    De vraag is nu: geldt hier het adagium “better safe than sorry”? Is het waarschuwen voor inflatie vrijblijvend, en krijgt het advies alleen (positieve) waarde als en wanneer er inderdaad inflatie zou ontstaan? Neen natuurlijk. Je mag aannemen dat er naar onze topeconomen geluisterd wordt en dat er wat mee gedaan wordt. Door Pensioenbeleggers bijvoorbeeld. Ongetwijfeld zijn er onder hen bij die de voorspellingen van de heren door de jaren heen hebben toegepast op hun beleggingsbeleid. Concreet zullen die daardoor sneller (een combinatie van) de volgende beslissingen doorvoeren:
     
    - Minder in obligaties beleggen, of in looptijd verkorten
     
    - Meer in aandelen beleggen, als "hedge tegen inflatie"
     
    - Kostbare contracten aangaan die beschermen tegen inflatie
     
    - Aan de passiefzijde, het renterisico op toekomstige verplichtingen niet afdekken
     
    We weten allemaal wat dit soort beleggingsbeslissingen betekenen wanneer inflatie of stijgende rente uitblijven: de dekkingsgraad giert omlaag. Dus neen, jaar op jaar roepen dat er inflatie aankomt zonder dat het ooit tot afrekenen komt is niet vrijblijvend.
     
    What shall we do with the drunken sailor?
    Publicist Jesse Frederik stelde al eerder blunderende economen expertise aan de kaak. Misschien ligt hier een deel van de oplossing: scherpe journalisten die de heren regelmatig ter verantwoording roepen.
     
    Wordt dus vervolgd.
     
     ***

    Deze column verscheen eerder op RTLZ.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Hans de Geus

    Gevolgd door 177 leden

    Commentator & journalist financiële markten en economie.

    Volg Hans de Geus
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren