Waarom bankbiljetten bijdrukken niet gaat werken

7 Connecties

Onderwerpen

Euro Europa Eurocrisis QE Weidmann

Organisaties

ECB

Werkvelden

Economie
21 Bijdragen

Gastauteur François Goedhart vervolgt zijn beoordeling van geldverruiming in de eurozone. Terwijl de zuidelijke lidstaten stevig aandringen op Quantitative Easing, waarschuwt hij: QE is een veelkoppig monster en komt in de EU-setting bovendien neer op staatssteun. Een mandaat daarvoor heeft de ECB niet eens.

Waarin verschilt een eventuele Quantitative Easing (QE) in de eurozone met die in Japan, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk? In alle vier gaat het toch om één muntgebied, één monetaire unie? Oppervlakkig gezien is dat zo.

Maar het grote verschil is, en dat betuigt de heer Draghi dan ook, dat de laatste drie naast een monetaire unie ook een fiscale unie zijn. Daarin ligt een essentieel verschil. De FED vertegenwoordigt de Verenigde Staten. Als de FED staatsobligaties opkoopt dan vertegenwoordigt die aankoop de gehele VS. De schuld van de VS die de obligaties vertegenwoordigen wordt opgekocht door de FED, de VS. Zo ook in Japan en het VK.

Geen VS van Europa

In de eurozone is de situatie anders. Er is inderdaad sprake van een monetaire unie waarvan de waarde bewaakt wordt door de ECB. Maar koopt de ECB staatsobligaties op dan komen die uit één van de fiscale zelfstandigheden, een van de lidstaten. Daardoor wordt de schuld niet opgekocht van de eurozone door de ECB maar de schuld van één lidstaat -via de ECB- door alle andere lidstaten van de eurozone.

Zo heeft Bundesbank-president Jens Weidmann gelijk wanneer hij zegt: het is monetaire financiering. Dus staatssteun van lidstaten, óók als de aankoop van die betreffende staatsobligaties wordt verdeeld naar rato van het belang van elke lidstaat in de ECB. Dat lijkt een onwerkbare oplossing. In alle andere gevallen is er sprake van voordeel voor één lidstaat en impliciet nadeel voor andere. De aankoop van obligaties van staat A door de ECB verschuift de schuld van staat A naar de B tot en met S. QE in een verband dat functioneert als één staat is anders dan die in een soort verbond van zelfstandige staten. Zoals Weidmann terecht blijft benadrukken.

QE is een veelkoppig monster dat haar doel voorbijschiet

Zo beschouwd, met de andere QE aspecten in mijn vorige stuk, kun je QE een veelkoppig monster noemen dat juist wat het beoogt, niet bereikt. Te weten het vastpinnen van de inflatie op twee procent. Maar wel beïnvloedt QE de wisselkoers, stuwt het de koersen op de aandelenmarkt op, en verlaagt het de yield (effectief rendement, red.) van obligaties. Daarnaast houdt het de rente laag door een overvloed aan geld en dupeert zo spaarders en gepensioneerden.

Verkapte staatssteun

Door de lage rente spoort QE aan tot overdadig lenen, en dus tot de opbouw van, normaal gesproken, onhoudbare schuld. Wanneer met zo'n investering duurdere import van buiten de eurozone wordt gefinancierd, vermindert het de binnenlandse koopkracht. Het bevoordeelt de lidstaten met een positieve handelsbalans en maakt het leven duurder voor lidstaten met een negatieve handelsbalans. En dan is het ook nog verkapte staatssteun.

Onderstaande tabel geeft behalve de ontwikkeling van de staatsschuld sinds de oprichting van de eurozone, ook de werkloosheid van eind vorig jaar weer. Dat levert een helder beeld op van de sterkte en zwakte van de lidstaten. Daarnaast toont de tabel de laatste gegevens van de handelsbalansen.

Voornamelijk de zwakke eurolanden blijken een negatieve betalingsbalans te hebben. (bron: tradingeconomics). Zij zullen dus zeer waarschijnlijk juist economisch nadeel ondervinden van een geldverruiming. Tenzij hun export sterk toeneemt of hun import sterk afneemt. Dat laatste zou een bijkomend slecht teken zijn.

Wat kan dan toch de reden zijn om die QE dan toch door te willen zetten?

Bron: Eurostat, eigen tabel Bron: Eurostat, eigen tabel

-------------------

François Goedhart is ‘pensionado in ballingschap’ (la douce France) en voormalig docent fonetiek aan de Schotse University of St Andrews Linguistics Department. In zijn (schaarse) vrije tijd is hij een liefhebber van zeezeilen en (ijs-)hockey. Zijn motto: ‘niets en niemand zomaar geloven, maar altijd zelf willen uitzoeken’. europeseunie.blogspot.fr

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Gastauteur

Gevolgd door 338 leden

FTM.nl biedt opiniemakers de gelegenheid om – op uitnodiging – een bijdrage aan maatschappelijke discussies te leveren.