Waarom een hulpmiddelengigant behoeftige patiënten weigert te leveren

2 Connecties

Onderwerpen

zorgverzekeraar

Werkvelden

Zorg
6 Bijdragen

Al enige tijd klagen patiënten over hulpmiddelenleverancier Medipoint. Zij kunnen mobiel blijven met een speciale rollator, maar krijgen die vaak niet. Medipoint beoordeelt of het loophulpmiddel geschikt is voor de patiënt, maar komt vaak tot een andere conclusie dan de aanvragende zorgprofessional. Hoe kan dat?

Vanuit zijn stoel voor het raam ziet meneer Schilperoort het busje van Medipoint de straat inrijden. Het is een doordeweekse ochtend, dus het is niet moeilijk voor de bestuurder een parkeerplek vlakbij het appartement te vinden. Een vlotte jongeman stapt uit en loopt met een tas over zijn schouder richting de voordeur. De bewegingsstoornis van meneer Schilperoort, cerebellaire ataxie, is de reden van het bezoek. Door die stoornis is de motoriek van de man dusdanig aangetast dat hij zich in en om het huis niet meer weet te redden met een normale rollator. Het gangbare hulpmiddel volstaat niet meer, meneer Schilperoort valt er telkens mee.

De Parkinsonrollator

Dat probleem is met een aangepast hulpmiddel op te lossen, zo werd meneer Schilperoort verteld. Sinds kort zijn er speciale rollators op de markt waarmee mensen met bewegingsstoornissen en ziektes als Parkinson weer kunnen lopen zonder te vallen. Meneer Schilperoort kan ook baat hebben bij zo’n rollator, en daarom is er enige tijd geleden een aanvraag verstuurd naar hulpmiddelenleverancier Medipoint.

De jonge medewerker van de hulpmiddelenfirma neemt plaats op de bank en klapt zijn laptop open. Koffie hoeft hij niet. Hij neemt een vragenlijst door met de bejaarde man terwijl hij driftig de antwoorden op zijn laptop intikt. Spoedig volgt het oordeel: ‘Meneer u heeft geen Parkinson dus ik kan u de rollator niet verstrekken.’ Meneer Schilperoort is verbijsterd. De firma wist weken geleden al dat hij geen Parkinson heeft, want zijn aandoening staat vermeld op het aanvraagformulier. Bij de werknemer van Medipoint vindt hij geen gehoor. Al gauw verdwijnt de laptop in de tas en wandelt de jongeman naar het busje. Op weg naar een volgende afspraak. Het mag duidelijk zijn dat het bedrijf voorafgaand aan de afspraak al heeft besloten de rollator niet aan de man te verstrekken. Medipoint legt het bezoekje alleen af vanwege een contractuele verplichting met verzekeraar VGZ.

Het bedrijf heeft voorafgaand aan de afspraak al besloten de rollator niet te verstrekken

Dit verhaal staat niet op zichzelf. Als het om passende rollators gaat, is de grote hulpmiddelenleverancier een uithangbord vol afwijzingen. Het loophulpmiddel wordt vrijwel alleen verstrekt indien er sprake is van de ziekte van Parkinson in combinatie met freezing (een van de symptomen van de ziekte waardoor de patiënt van tijd tot tijd als aan de grond genageld blijft staan). Daarom staat de innovatieve rollator nu ook wel bekend als de ‘Parkinsonrollator’. Maar er kunnen ook andere neurologische aandoeningen zijn die het lopen met een gewone rollator onmogelijk maken, zoals die waaraan meneer Schilperpoort lijdt. En al hebben deze mensen een speciale rollator nodig, die krijgen ze lang niet altijd van leverancier Medipoint. Onderbouwde aanvragen van zorgprofessionals worden afgewezen als hun patiënten lijden aan andere ziektes en stoornissen dan de ziekte van Parkinson.

Recht op vergoeding

Volgens de Regeling zorgverzekering, artikel 2.12, heeft iedere verzekerde recht op een passend hulpmiddel. Dit kan bekostigd worden uit de basisverzekering, zo oordeelt het Zorginstituut Nederland: ‘Een complex loophulpmiddel  kan vergoed worden uit de basisverzekering als dit functioneel noodzakelijk is en niet kan worden volstaan met een eenvoudig(er) loophulpmiddel ongeacht de medische diagnose.’ Die regeling geldt dus onafhankelijk van een bepaalde diagnose. Wanneer patiënten met cerebellaire ataxie, een ernstige bewegingsstoornis veroorzaakt door een hersentumor, of de ziekte van Huntington, een erfelijke hersenaandoening, baat hebben bij de ‘Parkinsonrollator,’ dan zou het complexe loophulpmiddel voor die groep ook vergoed moeten worden. In de praktijk krijgen die patiënten de rollator vaak niet.


Zorginstituut Nederland

"Een complex loophulpmiddel kan vergoed worden uit de basisverzekering als dit functioneel noodzakelijk is en niet kan worden volstaan met een eenvoudig(er) loophulpmiddel"

Het probleem is dat alle zorgverzekeraars een contract hebben met Medipoint, en dat bedrijf is erg machtig. Voor de verzekerde is het daarom lastig om naar een andere partij over te stappen. De afhankelijkheid van de leverancier is groot. Medipoint domineert in alle marktsegmenten van de hulpmiddelenbranche. De veroveringsstrategie van de hulpmiddelengigant zorgt voor problemen. Zo vertelt een bron uit de hulpmiddelenbrache: ‘Ze hebben feitelijk de markt gekocht en afgebrand. Medipoint voert een agressieve strategie die bestaat uit het inschrijven tegen zeer lage prijzen, soms zelfs iets onder kostprijs.’

Kleine marge

Bart Villerius, de man achter het complexe loophulpmiddel, kan dat beamen: ‘Medipoint heeft tegen zeer lage prijzen de aanbestedingen gewonnen en moet daardoor bij sommige zorgverzekeraars genoegen nemen met een kleine marge. Je ziet daarom ook dat in delen van het land waar een bepaalde verzekeraar domineert, er meer aanvragen worden afgewezen.’ De bodemprijzen zouden Medipoint stimuleren de speciale rollators maar mondjesmaat te verstrekken of te kiezen voor alternatieven waar een hogere marge op zit.

Patiënten die worden afgewezen, moeten de rollator zelf kopen. Die kost ongeveer 850 euro. Soms probeert de leverancier klanten op een goedkopere manier te helpen. Als tegenhanger van de Parkinsonrollator levert Medipoint een bestaande lichtgewicht rollator, de Gemino 30, met als aanpassing een groene laserstreep tussen de achterwielen en een omgedraaid remsysteem. Door die kleine aanpassing heeft de rollator nu ook het predikaat 'Parkinsonrollator' gekregen. Het hulpmiddel wordt gedeclareerd coor een bedrag van 925 euro. De winstmarge op de ‘gepimpte’ Gemino 30 voor Medipoint is stukken hoger dan de marge op de rollator van Villerius. Zorgverleners vragen een speciale rollator aan omdat de reguliere niet meer volstaat. Nu moet de patiënt zich alsnog behelpen met een reguliere lichtgewicht rollator, met alle gevolgen van dien. Soms biedt het bedrijf als oplossing ook gebruikte rollators aan, die voor een ‘zacht prijsje’ worden doorverkocht.

'Maar hij kon wel een tweedehandsje bij ze kopen voor 350 euro.’

'Dit ding is niks waard'

FTM spreekt met één van de zorgverleners die met de firma in aanvaring kwam, fysiotherapeut Jojanneke ten Brinke. ‘Een meneer kwam bij mij op therapie en ik zag hem week in, week uit stuntelen met zijn rollator. Het ging gewoon echt niet meer en het werd bijna gevaarlijk. Toen hebben wij hem geholpen met de aanvraag van een Parkinsonrollator omdat hij daarmee wel veilig vooruit kwam. Enige tijd nadat de aanvraag verstuurd was kwam er een adviseur bij hem thuis. Ik was daar zelf niet bij. Toen de man daarna weer bij mij op therapie kwam, vertelde hij dat zijn aanvraag was afgewezen door de adviseur. Hij zou er geen baat bij hebben. Maar hij kon wel een tweedehandsje bij ze kopen voor 350 euro. Mijn cliënt besloot uiteindelijk de tweedehands rollator te kopen. Ik vond het erg vreemd dat de adviseur van Medipoint zei dat het hulpmiddel niet zou werken voor meneer, maar dat ze vervolgens wel een tweedehands exemplaar aan hem slijten.’  Vanaf de eerste wandeling stelde de gebruikte rollator de cliënt van Ten Brinke teleur. Feitelijk functioneerde het tweedehands geleverde hulpmiddel als een gewone rollator. ‘Er is nog een monteur langsgeweest en die zei: “dit ding is niks waard”.’

Positieve effecten

Ten Brinke vervolgt: ‘Ik heb vervolgens wekenlang met ze gebeld en dat was beslist geen pretje. Het is een drama om daar iemand te spreken te krijgen. Je moet vaak erg lang aan de lijn hangen en als therapeut heb je daar eigenlijk geen tijd voor. Op een gegeven moment heb ik de telefoon gewoon op de luidspreker gezet terwijl meneer bij mij in de ruimte zijn oefeningen deed.’ Inmiddels is het probleem na tweeënhalve maand van bellen en vruchteloze reparatiepogingen opgelost. Kortgeleden werd er bij de cliënt van Ten Brinke een gloednieuwe rollator geleverd, de echte Parkinsonrollator. En geheel tegen de verwachting van Medipoint weet meneer zich uitstekend te redden met het hulpmiddel.

Er is geen concurrent van formaat die tegenwicht biedt

Als patiënten met een hersenaandoening of een bewegingsstoornis langer mobiel blijven, heeft dat positieve effecten op de gezondheid. Ze zijn zelfstandiger, komen minder snel ten val, slikken minder pillen en blijven vaak langer gezond. Dat heeft ook een positieve uitwerking op het maatschappelijk niveau: als mensen langer gezond blijven, leidt dat tot lagere zorgkosten. Die maatschappelijke opbrengsten overstijgen vaak de kosten van zo’n hulpmiddel. Daar lijktt Medipoint echter geen boodschap aan te hebben, want die maatschappelijke opbrengsten vloeien niet terug in de kas. Evenmin is er een concurrent van formaat die tegenwicht biedt. Daarmee blijft het rendementsdenken van het bedrijf leidend in de verstrekking van passende hulpmiddelen aan patiënten. 

Verbazing en ontkenning

René Martens is commercieel directeur bij Medux, de paraplu van organisaties waar Medipoint onder valt. Hij reageert verbaasd op de uitspraken van afgewezen cliënten. ‘Het is niet waar dat wij patiënten zouden afwijzen op basis van financiële motieven. Wij zoeken naar het hulpmiddel dat het best bij de klant past. In opdracht van de zorgverzekeraar gaat een van onze mensen bij de patiënt langs en doet onderzoek. Het is niet zo dat wij patiënten afwijzen omdat ze geen Parkinson hebben. Dat is nooit de reden, wij kijken welke indicatie mensen hebben en soms geeft die geen recht op een complex loophulpmiddel. In dat geval bieden wij een tweedehands exemplaar of een gewone rollator. Wat ik verder merk is dat er een heel sterke lobby gaande is vanuit het bedrijf van Bart Villerius. Hij probeert iedereen wijs te maken dat zijn rollator de beste is terwijl er ook prima alternatieven zijn.’

We leggen de commercieel directeur de vraag voor hoe dat nu precies zit met de winstmarges. Is het werkelijk financieel onaantrekkelijk om het complexe loophulpmiddel te leveren? Martens: ‘Welke prijsafspraken wij met verzekeraars hebben ga ik niet vertellen. Het gaat ons niet om het geld. Financiële motieven zijn nooit leidend in het verstrekken van een hulpmiddel. Met alle verzekeraars doen wij zaken, maar er zijn zeker ook andere leveranciers. Soms verwerven wij die contracten op basis van aanbestedingen en af en toe zijn er ook regels vanuit de zorgverzekeraar waar wij ons naar schikken.’

Ongegrond verklaard

De aanvragen die bij de hulpmiddelenleverancier belanden, worden ingediend door zorgprofessionals. Zij zijn er van overtuigd dat de cliënt baat heeft bij een Parkinsonrollator. Na het ontvangen van een aanvraag komt een medewerker bij iemand thuis, zoals in het voorbeeld van meneer Schilperoort. Als de aanvraag wordt afgewezen, wordt het oordeel van de zorgprofessional door Medipoint ongegrond verklaard.

Meneer Schilperoort uit Houten heeft nog enige tijd bezwaar gemaakt tegen de afwijzing van Medipoint. Gesteund door zijn zoon, die advocaat is. Die pogingen hebben het standpunt van de hulpmiddelenleverancier niet veranderd. Daarom besloot de zoon van meneer Schilperoort diep in de buidel te tasten om vader de Parkinsonrollator cadeau te doen. Inmiddels is het hulpmiddel geleverd, meneer Schilperoort heeft zijn mobiliteit herwonnen en schrijdt tevreden voorwaarts.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Jeffrey Stevens

Gevolgd door 735 leden

Jaagt op mensen en systemen die de Nederlandse zorg schade toebrengen.