Wat wordt de vluchtroute uit de Griekse crisis?

    Na de verkiezingsoverwinning van Syriza in Griekenland is de politieke eurocrisis weer helemaal terug. Volgens gastauteur François Goedhart zijn de verschillen tussen de lidstaten veel te groot om van de eurozone een politieke unie te maken.

    Elke crisis in de eurozone is beëindigd met een nieuwe stap verder weg van het Verdrag van Lissabon, verder weg van de letter en de geest en meer naar een lotsverbonden financiële integratie. Stability and Growth Pact, European Stability Mechanism, Banking Union, Single Supervisory Mechanism, Single Resolution Mechanism, Single Resolution Board, Single Resolution Fund, waarin de onafhankelijke Europese Centrale Bank gestaag haar macht uitbreidt tot nu de status is bereikt van een financiële organisatie, die zelfs niet bekritiseerd mag worden, laat staan gecontroleerd kan worden door de lidstaten van de eurozone. Die bestuurd wordt door vertegenwoordigers van alle eurozonelidstaten (nu zelfs per toerbeurt), met een stemrecht, onafhankelijk van de financiële inbreng en zwaarte van de lidstaten.

    ECB overschrijdt mandaat

    De ECB heeft de mogelijkheid (of wellicht de noodzaak) gekregen zoveel macht naar zich toe te trekken door het falen van de Europese Commissie inhoud te geven aan een politieke integratie, die de mogelijkheden schept voor fiscale integratie. Die fiscale integratie - de integratie van begroting, toekenning fondsen en gezamenlijke schulden - wordt belet, omdat het Verdrag van Lissabon deze taken juist bij de individuele lidstaten neerlegt en zelfs onderlinge fondsentoekenning verbiedt. Geldstromen tussen de lidstaten als directe hulp verbiedt het verdrag. Een verdragswijziging zou dus noodzakelijk zijn om de wettelijke basis ervoor te scheppen. Fiscale integratie houdt echter meer in dan de drie genoemde aspecten. Een fiscale unie zonder uniforme wetgeving op belastinggebied, sociaal recht en arbeidsrecht spoort niet. Pensioenregelingen, ziektewetuitkeringen, ontslagrecht, alles zou geharmoniseerd moeten worden voordat een fiscale unie een reële bestaansmogelijkheid krijgt. Wat Draghi eronder verstaat is louter het overdragen van fondsen van sterke naar zwakke economieën, een continue bailout zonder voorwaarden. Draghi kan de EU dus wel een politieke unie noemen maar dan in de zin van een aantal door een gezamenlijk verdrag verbonden, onafhankelijke staten die een aantal taken gemeenschappelijk uitvoeren. De vraag is dan uiteraard of de lidstaten bereid zouden zijn het verdrag van Lissabon zo te wijzigen dat de lidstaten ook alle taken die nodig zijn voor een goed functionerende fiscale unie afstaan aan Brussel.
    Harmonisatie van de enorme verschillen tussen lidstaten is een onhaalbaar proces
    Dat harmoniseren is door de enorme verschillen tussen de lidstaten van de EU (want dan beperkt het zich niet tot de eurozone) in minimum loon, hoogte en duur uitkeringen, gemiddeld loon, pensioenleeftijden en organisatie, BBP en staatsschuld per persoon een onhaalbaar proces. Het zou door het gelijkschakelen van al deze verschillen een financiële en politieke chaos veroorzaken

    Doodlopend spoor

    Maar stel dat dit alles zo te regelen zou zijn, dan is de volgende vraag of zo'n gewijzigde politieke unie een oplossing is voor het probleem van de nu zo sterk van elkaar verschillende economische mogelijkheden van de lidstaten van een eurozone. Die eurozone die juist de aan strenge voorwaarden voor toetreding voldoende voorhoede is voor de complete Europese Unie met de Euro als munt. Dat deze lidstaten in de 15 jaar eurozone zelfs niet naar elkaar toegegroeid zijn maar juist financieel verder uit elkaar drijven, is een veeg teken voor die integratiemogelijkheden. Zo'n unie zou trouwens als enig feitelijk financieel verschil met nu hebben, dat de geldstromen door de Europese Commissie en het Europees Parlement verdeeld zouden worden, zonder dat bijvoorbeeld een ESM voorwaarden daarbij zou kunnen opleggen. Zoals Vlaanderen Wallonië sponsort en Noord Italië Zuid Italië. In beide gevallen is dat een blijvende situatie en wijst niets erop dat Zuid Italië opbloeit of Wallonië minder afhankelijk van Vlaanderen wordt door die gestage financiële steun. Ook in de EU zou het gevaar dreigen dat regio's (de oude lidstaten) de situatie accepteren en de inspanning om te hervormen en meer te presteren niet leveren. Of de Europese broederschap even sterk is als de nationale en er een Europa breed draagvlak voor te bereiken is valt te betwijfelen. Heeft het dan zin door te gaan met ontwikkelingen op een doodlopend spoor?
    Het falen van de eurozone is het bewijs dat de EU met de euro de grenzen van het aanvaardbare heeft overschreden
    Het continu falen van de eurozone is voor mij het bewijs dat de Europese Unie met de euro de grenzen van het in Europa haalbare en aanvaardbare heeft overschreden. Een echte Europese Unie met echte eigen regering en eigen parlement, een echte staat, is niet te verwezenlijken. Zonder dat is de eurozone als tussenvorm onhoudbaar en nutteloos.

    Terug naar de EEG

    De Europese Unie zou moeten terugkeren naar het beproefde recept voor voorspoed, de vrijhandelszone, de oude Europese Economische Gemeenschap die welvaart en welzijn heeft gebracht. Als vrijhandelsblok heeft de EEG een mondiaal zware stem. Een machtig handelsblok dat door de veelzijdigheid van de lidstaten de concurrentie op de wereldmarkt aan kan. Lidstaten die niet gehinderd worden door voor hen ongunstige algemene regels maar hun eigen sterkte kunnen ontwikkelen.
    Overal in Europa komen protestpartijen op
    Hoe de gedachteontwikkeling bij de bevolkingen van Europa verloopt blijkt nu duidelijk uit de in vrijwel alle landen opkomende protest partijen tegen de gang van zaken in de eurozone. Dat die ontwikkeling in de zuidelijke landen het sterkst is komt natuurlijk door de daar door de eurozone veroorzaakte verpaupering van de bevolking door de pogingen staat en banken in stand te houden door bevolking en bedrijfsleven steeds verder te belasten. Maar ook in het noorden neemt de weerstand toe. Groot Brittannië wil een hervorming van de Europese Unie terug naar de vrijhandelszone. De macht van Duitsland is door de ECB met de Quantitative Easing definitief gebroken. Als dat goed doordringt zal ook daar, het oude bolwerk van de Europese eenwordingsgedachte, de weerstand toenemen want Duitsland is wel de gulle gever maar tot nu toe onder Duitse voorwaarden. Die tijd is voorbij. Maar de traditionele politieke partijen staan nog pal achter de euro gedachte. En het is toch nog altijd de kiezer die die partijen in het zadel houdt. Behalve nu in Griekenland. En er zijn meer verkiezingen in aantocht. En Nederland? François Goedhart is ‘pensionado in ballingschap’ (la douce France) en voormalig docent fonetiek aan de Schotse University of St Andrews Linguistics Department. In zijn (schaarse) vrije tijd is hij een liefhebber van zeezeilen en (ijs-)hockey. Zijn motto: ‘niets en niemand zomaar geloven, maar altijd zelf willen uitzoeken’. europeseunie.blogspot.fr

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Gastauteur

    Gevolgd door 289 leden

    FTM.nl biedt opiniemakers de gelegenheid om – op uitnodiging – een bijdrage aan maatschappelijke discussies te leveren.

    Volg Gastauteur
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren