© ANP

Woningmarkt

In de afgelopen jaren kwam bij verschillende woningcorporaties het ene schandaal na het andere naar boven. Het bekendste geval is Vestia, dat door gerommel met derivaten voor bijna 2 miljard euro moest afboeken. De overige corporaties draaiden op voor de schade en berekenden de kosten door aan de huurders. Ook het Rotterdamse Woonbron en het Amsterdamse Rochdale kwamen in het nieuws door schandalen omtrent risicovolle investeringen en graaiende bestuurders. Peter Hendriks volgt het dossier en doet op FTM regelmatig verslag van de ontwikkelingen in deze sector.

170 Artikelen

Wat zoekt Guido van Woerkom in de corporatiesector?

Ex-ANWB-baas Guido van Woerkom wordt voorgedragen als voorzitter van de Vereniging Toezichthouders in Woningcorporaties. Een ervaren man met een duidelijke VVD-signatuur. Dat laatste roept vragen op.

Guido van Woerkom (61) is voorgedragen als voorzitter van de Vereniging Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW). Het is de bedoeling dat hij Heino van Essen gaat opvolgen. Van Essen heeft het einde van zijn tweede termijn bereikt. Op 28 juni zal de ledenvergadering, waarop Van Woerkoms aanstelling moet worden bekrachtigd, plaatsvinden.

Ervaring

Van Woerkom lijkt op het eerste gezicht een goede keuze. Hij is in 2014 weliswaar de functie van Nationale Ombudsman misgelopen, als gevolg van een faux pas over Marokkaanse taxichauffeurs, maar hij heeft de benodigde ervaring in ruime mate in huis. Van Woerkom was 15 jaar lang hoofddirecteur van de ANWB en behartigde in die rol de belangen van miljoenen automobilisten. Bovendien is hij sinds 2011 voorzitter van de Raad van Commissarissen van Ymere, de grootste woningcorporatie van het land.

Zo’n voorzitterschap is een deeltijdbaan. Van Woerkom is van plan om de functie te combineren met het voorzitterschap bij Detailhandel Nederland, waar hij op 1 januari 2015 werd aangesteld. De man is een ervaren belangenbehartiger, die weet hoe de hazen lopen in Den Haag, en die door zijn functie bij Ymere goed op de hoogte is van wat er speelt binnen de corporatiesector.

Toneelspeler

Als je er even verder over nadenkt, is er ook iets vreemds aan de voordracht. Wat zoekt een man met zo’n duidelijk VVD-profiel in de corporatiesector? Datzelfde kun je je natuurlijk afvragen bij meerdere bestuurders en interne toezichthouders in de corporatiesector, maar bij een belangenbehartiger is de vraag extra relevant. Een persoon met deze functie moet immers met overtuiging kunnen strijden voor het belang van zijn organisatie. Dan heb je liever geen toneelspeler, maar iemand met hart voor de zaak.  

In het Kabinet zit op Wonen en Rijksdienst een VVD-minister: Stef Blok. Minister Blok wil toe naar een veel kleinere corporatiesector, met woningen met minder WWS-punten dan nu vaak gangbaar is. De minister vindt ook dat de door de sector gehate verhuurderheffing een geoorloofde maatregel is, die de corporaties uitstekend kunnen opbrengen.

"Een belangenbehartiger moet met overtuiging kunnen strijden voor het belang van zijn organisatie. Dan heb je liever geen toneelspeler, maar iemand met hart voor de zaak"

Doorstromen

De corporaties voelen een maatschappelijke noodzaak om veel meer te bouwen, om zo vraag en aanbod met elkaar in evenwicht te brengen. Door de verhuurderheffing is daar echter geen ruimte voor. Volgens de minister zijn er woningen genoeg en is het hoofdprobleem dat scheefhuurders niet voldoende doorstromen naar woningen buiten de sector. De vraag is nu of Van Woerkom deze visies onderschrijft, of meer op de lijn van de corporaties zit.

De vraag is of Van Woerkom de visies van Blok onderschrijft, of meer op de lijn van de corporaties zit

Je kunt natuurlijk stellen dat Van Woerkom niet over woningmarktbeleid hoeft te praten in Den Haag. De voorzitter van VTW moet bijvoorbeeld uitleggen dat de lage bezoldiging het bijna onmogelijk maakt om goede commissarissen aan te trekken, of hij kan klagen dat de Fit en Proper-test te moeilijk — of juist te gemakkelijk is.

Jaarplan 2016

De VTW zelf ziet die lobbyfunctie echter veel ruimer dan praten over pure commissarissenzaken. In het Jaarplan van 2016 staat onder het kopje 'Lobbythema’s' ook de inrichting van de sector genoemd. VTW stelt verder aandacht te zullen houden voor knelpunten in de sector, zoals de verhuurderheffing. Laat dat nou net een van de onderwerpen zijn waarop de minister zich zeer onbuigzaamheid toont.

In het Jaarplan van de VTW valt verder te lezen: 'Bestuur en toezicht groeien dichter naar elkaar toe, zeker als het de strategie van corporaties betreft'. De VTW wil in dit kader meer samenwerken met Aedes op inhoudelijke corporatiedossiers en daarnaast de discussie aangaan met relevante partijen binnen en buiten de sector over de relatie tussen bestuur en toezicht.

Taakopvatting

Misschien kun je de belangen van een organisatie prima behartigen als je er privé andere ideeën op na houdt dan de organisatie die je vertegenwoordigt. Maar aan die technische taakopvatting zitten ook grenzen. Een SP’er ligt niet voor de hand als voorzitter van ondernemingsorganisatie VNO-NCW, een CDA’er zal niet zo snel in aanmerking komen voor het voorzitterschap van het Nieuw Republikeins Genootschap en je zult geen PVV’ers vinden in het aanbevelingscomité van een nieuw te bouwen moskee.

Als liberaal heeft Van Woerkom waarschijnlijk meer sympathie voor marktoplossingen dan voor semipublieke organisaties 

Iets dergelijks speelt nu mogelijk bij de door Van Woerkoms begeerde functie. Hij heeft als liberaal waarschijnlijk meer sympathie voor marktoplossingen dan voor hybride organisaties tussen de overheid en de markt in. Toch komt van Woerkom waarschijnlijk op de voorzittersstoel terecht van een organisatie die middenin een semipublieke sector staat en die is bedoeld voor mensen die het financieel niet al te ruim hebben. Deze doelgroep vormt niet de natuurlijke achterban van de VVD.

Linkse hobby

Wie weet is Van Woerkom de allerbeste kandidaat die momenteel is voor te stellen. Het zou wel voor hem pleiten als hij voorafgaand aan de stemming de leden eens precies zou uitleggen waar hij volkshuisvestelijk staat, en dan niet als professional, maar als privépersoon. Is Van Woerkom voor het groeien of krimpen van de sector? Is hij tegen de verhuurderheffing van partijgenoot Stef Blok of steunt hij die van van harte? Vindt hij leefbaarheid een kernactiviteit of een linkse hobby? Zo zijn er nog wat zaken die ik van Van Woerkom zou willen weten — bij voorkeur voordat de stemming plaatsvindt.

VTW laat in ieder geval weten er zeer opgetogen over te zijn dat een zwaargewicht als Van Woerkom bereid is gevonden zich kandidaat te stellen voor de functie. Dat is een begrijpelijke reactie van de organisatie.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Peter Hendriks
Peter Hendriks
Redacteur Woningmarkt. Signaleert en analyseert problemen waarmee Nederlanders op zoek naar woonruimte worden geconfronteerd.
Gevolgd door 1460 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren