Werkgroep voorziet flinke kostenstijging dure medicijnen

4 Connecties

Onderwerpen

Kosten dure medicijnen

Personen

Edith Schippers

Werkvelden

Zorg

De werkgroep die in opdracht van minister Schippers onderzoek doet naar knelpunten rond dure medicijnen verwacht dat de kosten nog verder zullen stijgen. 'Je zit al snel rond de 200 miljoen extra in 2016'.

Naar aanleiding van de problemen rond dure medicijnen (link) die het ziekenhuisbudget onder druk zetten, gaf minister Schippers van VWS begin dit jaar opdracht tot twee onderzoeken. De Nationale Zorgautoriteit (NZa) maakt een analyse van de maatregel om de dure medicijnen in het ziekenhuisbudget te stoppen en een werkgroep Dure Medicijnen onder leiding van KWF Kankerbestrijding onderzoekt knelpunten, kijkt naar te verwachten kostenstijgingen en komt met een schatting voor de kosten in 2016 gevolgd door concrete adviezen. Beide onderzoeken moeten voor het zomerreces klaar zijn. Follow The Money sprak met twee van de onderzoekers uit die werkgroep; voorzitter Koos van der Hoeven en Henk-Jan Guchelaar, beiden werkzaam bij het Leids Universitair Medisch Centrum. Zij schetsen een scenario waarin nieuwe toepassingen van dure medicijnen al snel tot honderden miljoenen euro's extra kosten leiden.

Financiële versus medische motieven

De taak waar de werkgroep Dure Medicijnen voor staat: maak een goede schatting van de ontwikkeling in de kosten voor dure medicijnen met als uitgangspunt dat de specialist vrijuit keuzes moet kunnen maken in het belang van de patiënt en niet gebaseerd op financiële motieven. Tegelijkertijd stelde minister Schippers de voorwaarde dat de gegeven adviezen moeten passen binnen het huidige beleid. Inclusief groeiplafond voor de kosten van ziekenhuizen.
'we kunnen niet beloven dat ons advies strookt met de 1 procent groei die ziekenhuizen maximaal mogen maken'
'We hebben de opdracht aanvaard met een slag om de arm: we kunnen niet beloven dat ons advies strookt met de 1 procent groei die ziekenhuizen maximaal mogen maken', zegt professor Guchelaar. Want daar wringt het nu juist: de kosten die dure medicijnen met zich meebrengen stijgen harder dan het ziekenhuisbudget waar ze in gestopt zijn. Dat ziekenhuisbudget kent een plafond. Gevolg: ziekenhuizen - en met name het handjevol specialistische centra waar ernstig zieke patiënten terecht komen voor behandeling - komen financieel in de knel met die dure medicijnen. Dat levert nu al problemen op. Van der Hoeven: 'Wij constateren dat vaker dan vorig jaar medicijnen niet gegeven worden of dat patiënten voor dure behandelingen doorverwezen worden naar andere ziekenhuizen. Als daar financiële motieven achter zitten in plaats van medische, dan is dat geen goede zaak.'

Simpele rekensom

Hoe die kosten makkelijk explosief kunnen stijgen, wordt snel duidelijk als Guchelaar en Van der Hoeven het hebben over nieuwe mogelijkheden voor medicijnen. 'We leven wat dat betreft in mooie tijden, want we ontdekken steeds meer mogelijkheden om mensen met kanker te behandelen. Maar dat brengt ook nieuwe moeilijkheden met zich mee: want hoeveel zijn we bereid daarin te investeren?' Hoe zo'n investering eruit zou zien in de praktijk laat zich illustreren door het voorbeeld van een enkele behandeling waarvan nu ontdekt is dat die voor meerdere ziekten nuttig kan zijn. 'Neem bijvoorbeeld de behandeling van huidkanker. Daarbij wordt nu immunotherapie toegepast, dat kost 80.000 euro per behandeling. Vier infuuszakjes zijn dat. Daarnaast is er een nieuw medicijn ontdekt dat effectief is, maar het oude medicijn niet vervangt. Kosten: ook 80.000 euro per behandeling.'
'je ziet: er is al snel sprake van een kostenstijging van 100 a 200 miljoen euro'
'Nu is het zo dat er ten eerste al ieder jaar 800 nieuwe gevallen van uitzaaiingen van huidkanker bij komen. Maar inmiddels is ook ontdekt dat die behandeling effectief is tegen longkanker. Daarmee is er ineens een groep van 10.000 patiënten extra, die mogelijk baat heeft bij deze behandeling. Nou zal de behandeling niet voor iedere patiënt optimaal zijn, maar als er al eens duizend patiënten uit die groep - 10 procent - in aanmerking komen voor die nieuwe behandeling is de rekensom simpel: 80 miljoen euro per jaar aan extra kosten per medicijn, dus in totaal 160 miljoen euro.' 'Het totale budget voor dit soort medicijnen is nu 670 miljoen euro. En je ziet: er is al snel sprake van een kostenstijging van 100 a 200 miljoen euro.' Bovendien, aldus Guchelaar en Van der Hoeven: die behandelingen worden op dit moment maar in veertien ziekenhuizen in Nederland gegeven. Daar komen dus ook alle kosten op neer. 'Immunotherapie heeft daarnaast ernstige bijwerkingen, die weer tot meer medicijngebruik leiden.' De professoren beraden zich momenteel op een aantal concrete adviezen over dure medicijnen. Over de inhoud daarvan kunnen ze nu nog niets zeggen. Maar het ligt voor de hand dat ziekenhuizen meer budget nodig zullen hebben om patiënten te kunnen helpen die baat hebben bij een dure, nieuwe behandeling. Het advies van de werkgroep wordt naar verwachting in juli naar de Tweede Kamer gestuurd.
Eelke van Ark
Eelke van Ark
Vond vanuit de Achterhoek de weg naar Follow the Money. Heeft zich vastgebeten in het Nederlandse zorgstelsel.
Gevolgd door 4655 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren