Werkschuw Frankrijk naar de filistijnen?

2 Connecties

Relaties

Frankrijk Hollande

Als we de financiële pers mogen geloven moet Frankrijk al een jaar of tien in vlammen opgaan. Maar de cijfers wijzen uit dat Frankrijk doodsaaie economische middenmoot is. Vanwaar die doemverhalen?

Franse werknemers zijn werkschuw tuig, althans als we CEO Morry Taylor van de Amerikaanse bandenfabrikant Titan mogen geloven. In een brief aan de Franse minister van Industrie laakt Taylor het arbeidsethos van de ‘zogenaamde Franse werknemers’. De Franse overheid had Titan gevraagd om een noodlijdende fabriek in het Franse Amiens over te nemen, maar Taylor voelt hier niets voor. 'Ik heb de fabriek diverse keren bezocht', schrijft Taylor in zijn brief. 'De Franse werknemers krijgen hoge salarissen maar werken maar drie uur per dag', vervolgt hij. 'Ze krijgen een uur voor pauzes, een uur voor lunch, drie uur voor praten en drie uur voor werken.'

 
De brief van Taylor, hoewel een tikkeltje extreem, is niet uitzonderlijk in haar veroordeling van het Franse arbeidersparadijs. In de financiële pers is Frankrijk-bashing uitgegroeid tot een heuse sport, zeker nu een verdacht figuur als Francois Hollande er de dienst uit maakt. Frankrijk staat op springen. Om het punt nog wat beeldender te maken zette het toonaangevende Britse blad The Economist onlangs een collectie stokbroden met een ontstoken lont op de cover met de dreigende woorden ‘The Time Bomb at the Heart of Europe.’ Clichés alom: Fransen werken niet hard genoeg, gaan te vroeg met pensioen en zijn onproductief. 
 
Dat Frankrijk ten onder zal gaan aan haar stupide economische beleid staat volgens goedgeschoolde economen al meer dan tien jaar in de sterren geschreven. Econoom Rudi Dornbusch waarschuwde bijvoorbeeld al in 2001 in het Financieele Dagblad dat Frankrijk moet kiezen tussen ‘pijnlijke hervormingen’ of ‘een langzaam verval’. In 2004 schreef het IMF dat de ‘starre arbeidsmarkt’ het economisch herstel in Frankrijk bemoeilijkt en dat hervormingen noodzakelijk waren.  
 
Doodsaaie middenmoot
Maar zo slecht ging en gaat het helemaal niet. Frankrijk is gewoon doodsaaie economische middenmoot. De groei was sinds de introductie van de Euro bijvoorbeeld in Frankrijk beter dan in Duitsland. Alleen tijdens de huidige crisis doet Duitsland het door haar exportsucessen beter. En voor de clichés over Franse luiheid is al even weinig bewijs te vinden. De arbeidsproductiviteit is in de afgelopen dertien jaar even hard gegroeid als in Duitsland en ligt met 45,40 euro per uur nog steeds hoger dan in Duitsland. Franse werknemers werken bovendien gemiddeld 1476 uur per jaar tegen 1413 uur in Duitsland en 1379 uur in Nederland.
 
Grafiek 1: Groei van het BBP sinds 1998 in vergelijkbare Eurolanden (Bron: Eurostat)
 
Grafiek 2: Groei van de arbeidsproductiviteit (bbp per werkuur) sinds 1998 in vergelijkbare Eurolanden (Bron: OESO)
 
Grafiek 3: Gemiddeld aantal werkuren per jaar in vergelijkbare Eurolanden (Bron: OESO)
 
Natuurlijk heeft Frankrijk problemen. De werkloosheid is hoog, de criminaliteit neemt toe en de groei neemt af. Maar hierin is Frankrijk geen uitzondering. Er zijn landen die het economische gezien slechter doen -- zie Denemarken -- terwijl ze wel worden aangehaald als succesvolle voorbeelden van gedereguleerde arbeidsmarkten
 
Deskundigen zien echter graag hun vooroordelen bevestigd worden. Nu Frankrijk in een door Europese bezuinigingen geïnduceerde recessie belandt worden alle structurele verhalen over starre arbeidsmarkten en excessief dirigisme weer van stal gehaald. Men is daarbij graag bereid om het minste of geringste stukje bewijs aan te grijpen om het failliet van het Franse model uit te roepen.
 
Misschien is het Franse model niet ideaal, maar het is op zijn minst zinvol als de doemverhalen over Frankrijk worden ondersteund met enige statistische bewijsvoering. Anekdotiek over Franse fabrieksarbeiders die rond 14:00 al naar goed Frans gebruik een gesprek over het leven beginnen onder het genot van een rood bordeauxtje en escargots op stokbrood is vermakelijk, maar niet meer dan dat.