© ANP / Koen van Weel

    Het moment waar de beau monde van de Nederlandse zorg zo reikhalzend naar uitkeek is daar: de jaarlijkse lijst met machtigste zorgbestuurders is verschenen. Op de Skipr 99, zoals de lijst heet, staan mensen die op informele wijze het beleid beïnvloeden. Wie maken achter de schermen de dienst uit in de gezondheidszorg?

    Pauline Meurs mag zich in de handen wrijven: ze is voor het tweede jaar op rij gekroond tot meest invloedrijke beslisser in de gezondheidszorg. Met reden: mevrouw Meurs is een knooppunt van belangen. Haar agenda is gevuld met diverse bestuurlijke functies en prestigieuze nevenactiviteiten. 

    Omdat Meurs zitting heeft aan veel vergadertafels, beschikt ze over een uitgebreid netwerk en wordt er in Den Haag geluisterd wanneer zij spreekt. Zo is de invloedrijkste beslisser voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, een adviesorgaan voor de regering en het parlement. Meurs is tevens hoogleraar bestuur van de gezondheidszorg en oprichter van het Erasmus Centrum voor Zorgbestuur aan de Erasmus Universiteit; daarnaast is ze ook lid van de raad van toezicht van het AMC, lid van de raad van toezicht van de Universiteit van Amsterdam, voorzitter van de Fonds Psychische Gezondheid en buitengewoon lid van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Meurs was eerder ook toezichthouder bij zorgverzekeraar CZ. De huidige baas van dit concern staat op de tweede plaats van de Skipr-lijst.

    Rangorde

    Het samenstellen van een ranglijst is niet eenvoudig. Om tot een rangorde te komen heeft Skipr samen met een consultant van PinkRoccade Healthcare een scoringsinstrument ontwikkeld. Daarbij is gekeken naar de aard en zwaarte van de functie en de omvang en reikwijdte van het bijbehorende netwerk. Een panel van drie deskundigen draait aan de knoppen en bepaalt zo de definitieve lijst. Ongeveer 200 beslissers in de zorg waren genomineerd.

     'Later bleek dat hij zijn plaats op de lijst op zijn cv had vermeld'

    In een eerder gesprek met Ruud Koolen, medesamensteller van de lijst en voormalig hoofdredacteur van Skipr, werd duidelijk hoe reikhalzend er door sommige wordt uitgezien naar de Skipr 99: ‘Een bestuurder typeerde mij eens als een mannetjesmaker. Later bleek dat hij zijn plaats op de lijst op zijn cv had vermeld.’

    Marcel Levi (oud-bestuurder van het AMC) vertrouwde Koolen toe dat er veelvuldig over de lijst wordt gesproken. Simon Broersma, de huidige hoofdredacteur van Skipr, poogt die opwinding ietwat te relativeren: ‘Rond het einde van het jaar verschijnen er tig van dit soort lijstjes. Hoe belangrijk die van ons dan is, weet ik niet precies. Vorig jaar werd de lijst gepresenteerd in de Amsterdamse Schouwburg, maar dit jaar kozen wij voor een exclusieve online publicatie. In een paar dagen tijd onthulden wij ieder uur een aantal namen, waarbij we terug telden van 99 naar nummer 1. Aan de retweets op Twitter zie je wel dat zorginstellingen het heel interessant vinden wanneer hun bestuurder wordt genoemd.’

    Informele macht

    Minister Schippers en staatssecretaris Van Rijn zul je op de Skipr 99 niet treffen. Die hebben uit hoofde van hun functie veel formele macht. Bij de jaarlijkse top 99 van Skipr staat juist informele macht centraal: bestuurders die door een veelheid aan functies, status en sociaal netwerk de formele macht succesvol weten te beïnvloeden. Wat de exacte invloed van een individu is op het uiteindelijke beleid, valt lastig vast te stellen. Dit omdat besluiten op hoog niveau tot stand komen binnen een keten van opeenvolgende gebeurtenissen in een wisselwerking tussen verschillende machthebbers. Broersma legt uit: ‘De precieze invloed is moeilijk aan te wijzen. Vaak treffen de mensen die op de lijst staan elkaar in een Raad van Bestuur of tijdens een vergadering van de Raad van Toezicht. In die zin is invloed het resultaat van samenwerking. Daarom doen we geen uitspraak over hoe de invloed van één persoon werkt.’

    De hoogste tien noteringen bestaan voor de helft uit oud-politici

    In de schaduwpikorde van de zorg prijken veel namen met een politiek verleden. De hoogste tien noteringen bestaan voor de helft uit oud-politici. Voor politici in ruste is de gezondheidszorg een warm bad. Een van de grote stijgers dit jaar: Femke Halsema, oud-fractievoorzitter van GroenLinks. Vorig jaar maakte Halsema haar entree in de lijst op plaats 96, door een aantal nieuwe functies binnen de zorg stijgt ze dit jaar door naar plaats 24. Zo is mevrouw Halsema vaandeldrager van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland. Enkele andere oud-politici die flinke invloed uitoefenen op het zorgbeleid zijn Ab Klink (VGZ), Wouter Bos (VUmc) en André Rouvoet (Zorgverzekeraars Nederland). 

    De winnares van dit jaar heeft nog niet gereageerd op haar gouden medialle. Volgens Broersma is Meurs er de vrouw ook niet naar om te pronken met een dergelijke titel. Vorig jaar gaf ze echter wel aan het ‘erg leuk te vinden’ de nummer 1 positie te bekleden. De gehele top 99 van machtigste zorgbobo’s is hier te lezen.

    Over de auteur

    Jeffrey Stevens

    Gevolgd door 204 leden

    Jaagt op mensen en systemen die de Nederlandse zorg schade toebrengen.

    Lees meer

    Volg deze auteur
    Dit artikel zit in het dossier

    Zorglobby

    Gevolgd door 268 leden

    Follow the Money hield enkele maanden geleden samen met Yournalism een grote crowdfunding-actie om een onderzoek te starten n...

    Lees meer

    Volg dossier

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid