Paniekerige Wientjes luistert niet

    Wientjes is bang voor het verlies van de AAA status, maar luistert niet naar de adviezen van S&P, het IMF en het CPB.

    VNO-NCW voorzitter Bernard Wientjes zegt in het programma Buitenhof dat Nederland ‘draconische maatregelen’ moet nemen om een afwaardering van de grote kredietbeoordelaars te vermijden. ‘Als je in een situatie terecht komt waarin je de Triple A status verliest, dan gaat dat de overheid en het bedrijfsleven miljarden kosten,’ zo waarschuwde Wientjes. ‘Het is één minuut voor twaalf.’

     

    Kredietbeoordelaars
    Wientjes lijkt zich weinig te hebben aangetrokken van wat kredietbeoordelaars inmiddels zelf zeggen over ‘draconische maatregelen’ om begrotingsevenwicht te bereiken. De grootste kredietbeoordelaar S&P is uitgesproken kritisch over de Europese bezuinigingen. ‘We believe that a reform process based on a pillar of fiscal austerity alone risks becoming self-defeating, as domestic demand falls in line with consumers’ rising concerns about job security and disposable incomes, eroding national tax revenues.’

     

    Ook de twee kleinere kredietbeoordelaars Fitch en Moody’s verkondigen niet langer uitsluitend het bezuinigingsevangelie. Zo moest Italië zich van Fitch vooral gaan richten op economische groei in plaats van extra te bezuinigen.  En werd door Moody’s als één van de redenen voor de afwaardering van een negental Europese landen de tegenvallende economische groei door bezuinigingen genoemd. 

     

    Het IMF en het CPB
    De kredietbeoordelaars staan niet alleen. Oliver Blanchard, de hoofdeconoom bij het IMF (de begrotingshakkers bij uitstek), waarschuwt evenzeer voor te veel bezuinigingen. ‘Financial investors are schizophrenic about fiscal consolidation and growth,’ schrijft Blanchard op zijn blog. ‘They react positively to news of fiscal consolidation, but then react negatively later, when consolidation leads to lower growth—which it often does. To the extent that governments feel they have to respond to markets, they may be induced to consolidate too fast.’ 

     

    Volgens onderzoek van de IMF is er bovendien niet veel voor nodig wil het effect van bezuinigingen op de begroting worden gecompenseerd door lagere belastinginkomsten als de groei uitblijft. Dit argument wordt ook gebruikt door CPB-directeur Coen Teulings die vindt dat het kabinet niet extra moet bezuinigen. ‘Recent onderzoek wijst erop dat de negatieve gevolgen van bezuinigingen op de korte termijn groter zijn dan gedacht,’ aldus Teulings

     

    Belastingcenten
    Dit raakt aan de kern van het probleem met bezuinigingen zonder groei. Als bezuinigingen de groei gaan aantasten, dan kan, zelfs vanuit het oogpunt van begrotingshoudbaarheid, bezuinigen contraproductief zijn. De overheid kan nooit zomaar bepalen wat het begrotingstekort gaat worden. De overheidsinvloed op het begrotingstekort is eigenlijk secundair aan de gezondheid van de rest van de economie. Het begrotingstekort is de thermometer van de economie en op dit moment heeft de patiënt overduidelijk koorts. 

     

    Grafiek 1: BBP en Belastinginkomsten van Nederland (Bron: Eurostat) 

     
    Toen Europa begon met haar bezuinigingsproject geloofden Europese beleidsmakers, ondersteund door Harvard economen, nog in de ‘snoeien om te groeien’ formule. Inmiddels heeft de harde realiteit toegeslagen en kan ‘snoeien om te groeien’ de -toch al aardig volle- prullenbak van achterhaalde economische ideeën in. Snoeien zorgt voor economische krimp, krimp zorgt voor lagere belastinginkomsten en lagere belastinginkomsten zorgen in Europa voor meer bezuinigingen. Zo blijft men vrolijk de eigen staart najagen.
     
    ‘Kapot bezuinigen’
    In november 2011 zei Bernard Wientjes nog dat de economie niet ‘kapot bezuinigd’ moest worden. Wientjes vindt nu echter dat het risico door de ontwikkelingen op de financiële markten te groot is geworden. ‘Verreweg het belangrijkste zijn de financiële markten,’ zei Wientjes bij Buitenhof. De financiële markten kijken echter niet verder dan een gemiddelde goudvis, zo constateert ook het IMF. Het ene moment blij met bezuinigingsmaatregelen, het volgende moment weer in paniek wanneer de groei tegenvalt. Teveel luisteren naar de financiële markten is niet verstandig volgens S&P, het IMF en het CPB. Het ‘kapot bezuinigen’ van de economie is wel degelijk een gevaar, zelfs vanuit het oogpunt van de overheidsbegroting. 
     
     *****

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jesse Frederik

    In de zomer van 2011 ontvingen we per email een open sollicitatie van de 22-jarige Jesse Frederik uit Nijmegen die zichzelf o...

    Volg Jesse Frederik
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren