Investeringsverdrag kost Rusland 50 miljard dollar

Rusland moet oliebedrijf Yukos 50 miljard dollar betalen. Het arbitragetribunaal wees de schadevergoeding toe op basis van een investeringsverdrag. Maar hoe zit het eigenlijk met investeringsverdragen? Follow the Money schreef er meerdere artikelen over.

Rusland moet de aandeelhouders van het oliebedrijf Yukos een schadevergoeding van 50 miljard dollar betalen. De hoogste toegewezen arbitrageclaim ooit. Yukos was de grootste Russische olieproducent, maar kwam onder vuur te liggen van de overheid. Grootaandeelhouder Michail Chodorkovski werd beschuldigd van belastingontduiking en veroordeeld tot gevangenisstraf. Dit leidde tot het faillisement van Yukos, waarna het bedrijf genationaliseerd werd en voor het grootste deel in handen kwam van staatsbedrijf Rosneft. De aandeelhouders begonnen een arbitrageprocedure onder de Energy Charter, een multilateraal verdrag voor grensoverschrijdende samenwerking in de energiesector, en eisten een schadevergoeding van 114 miljard dollar. Volgens de aanklagers zou Rusland illegaal en onrechtmatig hebben gehandeld. Het arbitragetribunaal in Den Haag ging mee in deze aantijging en veroordeelde Rusland maandag tot een schadevergoeding van 50 miljard dollar. Volgens de arbiters waren de maatregelen van Rusland tegen Yukos politiek gemotiveerd en is er sprake geweest van manipulatie van wetgeving om Yukos te onteigenen. Later deze week volgt een uitgebreide analyse van de arbitragezaak van Yukos tegen Rusland, die tot een recordclaim van 50 miljard dollar leidde.  Jesse Frederik en Jessica de Vlieger schreven voor Follow the Money al meerdere stukken over investeringsverdragen, arbitrageprocedures en miljardenclaims.

De schimmige wereld van investeringsverdragen

Hoewel bedoeld om buitenlandse investeerders te beschermen tegen en te vergoeden voor onrechtmatige beslissingen van de staten, bieden investeringsverdragen door hun vage en brede definities van wat een investering is veel ruimte voor multinationals om rechtszaken te beginnen. Dit leidde onder andere tot arbitragezaken over het uitfaseren van nucleaire energie (Vattenfall vs. Duitsland) en tabaksregulering (Philip Morris vs Uruguay). In dit artikel wordt uitgelegd hoe het wereldwijde netwerk van investeringsverdragen en schimmige internationale rechtspraak in elkaar zit.

Nederland: Claimparadijs van Europa

Nederland speelt een belangrijke rol in het wereldwijde netwerk van investeringsverdragen. Door haar gunstige belasting- en investeringsverdragen is Nederland een aantrekkelijke vestigingsplaats voor multinationals. Na de VS komen de meeste investeringsclaims vanuit Nederland, zonder dat hier ook maar een Nederlands bedrijf bij betrokken is.

Recente ontwikkelingen

Ook schreef Follow the Money over de toenemende weerstand tegen investeringsverdragen. Steeds meer landen lijken zich de keerzijden van investeringsverdragen te realiseren. Zo zei Indonesië onlangs het verdrag met Nederland op. Maar ook Europa krijgt steeds vaker te maken met de negatieve kanten van investeringsverdragen. Er wordt steeds meer binnen de Europese Unie geclaimd onder andere vanwege overheidsbeleid tijdens de financiële crisis. De Europese Unie en de VS onderhandelen momenteel over een nieuw handelsverdrag. Hierin krijgt naar verwachting de bescherming van investeerders een belangrijke rol. Lees hier de analyse van Jesse Frederik waarom dit verdrag investeerders gevaarlijk veel macht geeft.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Redactie

Gevolgd door 274 leden

Volg Redactie
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren